«... Որ մեր հասարակությունը չպառակտվի, որ եղբայրը դուրս չգա եղբոր դեմ». «Փաստ»
Interview«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Ասում են՝ մարդիկ չարացել են, բացասականն այժմ մեծամասնություն է կազմում։ Իրականում ո՛չ մարդիկ են չարացել, ո՛չ էլ բացասականն է ավելացել։ Չենք ասում, որ վատը չկա, բայց այն երբեք չի կարող գերիշխող դիրքում լինել։
Թվում է՝ մեր երկրում էլ հասարակության մեջ առկա լարվածությունը հասել է գագաթնակետին, ինչն անթույլատրելի է։ Քաղաքականությունը՝ քաղաքականություն, բայց հայ հասարակությունը պառակտվելու իրավունք չունի։
Ըստ հոգեբան Իրինա Ծատուրյանի, հետհեղափոխական իրավիճակները հասարակությունը բաժանում են երկու մասի։
«Ի սկզբանե, կան մարդիկ, որոնք ընդունում են հեղափոխությունը, կան մարդիկ, որոնք չեն ընդունում։ Սա չի վերաբերում միայն մեր երկրում տեղի ունեցած իրադարձություններին։
Սարոյան եղբայրների օրինակը շատ լավն է, այն պերմանենտ ձևով շարունակվում է։ Մարդիկ գաղափարապես բարիկադների տարբեր կողմերում են լինում, նույնիսկ հարազատ եղբայրները դառնում են տարբեր։
Նույնը տեղի ունեցավ մեր հասարակության մեջ։ Հասարակությունը պառակտվեց երկու մասի։ Մի մասը ոգևորությամբ դուրս եկավ փողոց, մյուս մասը նախընտրեց սպասել։ Ի վերջո, ամեն ինչ հանգում է հեղափոխության, երբ ներքևները չեն ուզում ապրել հին ձևով, իսկ վերևները չեն կարող ղեկավարել հին ձևով։
Էյֆորիան անցավ, թավիշը փռեցին բոլորի առջև։ Սկսվեցին սովորական օրերը։ Բոլորը սպասում են փոփոխությունների, սակայն դրանք չեն իրականանում այն արագությամբ, ինչպես ակնկալում է հեղափոխությանը մասնակից դարձած մարդկանց մի մասը։ Մյուս մասն ավելի համբերատար է։
Դա նրանից է, որ այդ մասը կողմ է եղել այդ հեղափոխությանը։ Նա պատրաստ է զինվել համբերությամբ և սպասել, որ այն պայծառ ապագան, որին հայ ազգը սպասում է երկու հազարամյակից ավելի, բայց այն այդպես էլ չի գալիս, շուտով գալու է։
Մի կեսը չի հավատում, չի ուզում համբերել, մյուս կեսն ասում է՝ ամեն ինչ լավ կլինի։ Հենց այս տարբերություններն էլ հանգեցնում են հասարակության պառակտմանը, հարաբերությունների շատ կտրուկ փչանալուն»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Ծատուրյանը՝ ընդգծելով, որ հակադիր «բևեռներում» գտնվող մարդիկ սկսում են ներկայացնել տարբեր փաստարկներ և հակադրվել իրար։
Հոգեբանը նշում է՝ հասարակության ներսում առկա տարաձայնությունները հարթելու համար պետք է շատ խոսել հանդուրժողականության մասին։
«Մեր ամբողջ խնդիրն է խաղաղասիրությամբ, բացատրելով, համբերատարությամբ բերել նրան, որ մեր հասարակությունը չպառակտվի, որ եղբայրը դուրս չգա եղբոր դեմ, որպեսզի կարողանանք նորմալ, հանգիստ ապրել։ Այս գործում շատ մեծ դերակատարում ունեն հոգեբանները, մտավորականները, զանգվածային լրատվության միջոցները։
Պետք է շեշտադրում կատարել նրա վրա, որ դու կարող ես չընդունել դիմացինիդ տեսակետը, բայց դա չի նշանակում, որ պետք է վիրավորես ու անպատվես նրան։ Համացանցային տիրույթում մենք ունենք մարդկանց մի ստվար զանգված, որոնց ձևակերպումները սարսափելի են, և միայն նրա համար, որ մարդն այլ կարծիք ունի, հայհոյում են, վիրավորում։ Սրա մասին պետք է անընդհատ խոսել։
Հեղափոխության ջատագովները պետք է հասկանան, որ երբ իրենք վիրավորում են իրենց տեսակետից տարբերվող կարծիք ունեցող մարդկանց, դա հակառակ ազդեցությունն է ունենում, հենց նրանք են սկսում հարվածել հեղափոխության արժեքներին։ Ստացվում է՝ հեղափոխությունն ունի ա՞յս որակի պաշտպաններ, ուրեմն սա ի՞նչ հեղափոխություն է։ Հենց իրենք են սկսում հակակրանք առաջացնել ամենի նկատմամբ, ինչ կատարվում է»,նշում է մեր զրուցակիցը։
Այստեղ հարց է առաջ գալիս, բայց չէ՞ որ մեզանից յուրաքանչյուրն ինքը պետք է հասկանա, թե որքան կարևոր է կյանքում բացասական երևույթների բացառումը։ Ի վերջո, քաղաքականությունը քաղաքականություն, բայց մեզանից յուրաքանչյուրն ունի անձնական կյանք, հետաքրքրություններ, իսկ գուցե ժամանակն է, որ բացասական միտումներին փոխարինելու գան դրական լիցքերը։ Հույն փիլիսոփա Սոկրատեսն ասել է. «Ամենամեծ հաղթանակը սեփական բացասական մտքերի հանդեպ հաղթանակն է»։
Ծատուրյանն ասում է՝ այն, որ մեր հասարակությունը գերքաղաքականացված է, որևէ մեկի համար գաղտնիք չէ, բայց միևնույն ժամանակ կարող է փաստել՝ ներկայումս շատերը որոշում են կայացնում այլևս չներքաշվել քաղաքական ինտրիգների մեջ։ «Իմ շրջապատում ևս կան մարդիկ, որոնք ասում են՝ վե՛րջ, մենք այլևս անգամ չենք հետևելու քաղաքական իրադարձություններին։
Մենք մեր մեջ պետք է ֆիլտրեր ունենանք, շատ չտարվենք տեղի ունեցող իրադարձություններով և չբարկանանք։ Ամեն մեկս պետք է հասկանա, որ առողջությունից թանկ բան չունի։
Հիշում եմ՝ 1988 թվականի շարժման ժամանակ մարդիկ նույնիսկ ինֆարկտ էին ստանում։ Ճանաչում եմ մարդու, որը այդ օրերին հեռուստացույցը պատուհանից դուրս է շպրտել։ Այն ժամանակ էլ կրքերը բավական բուռն էին։ Եթե մենք ինչ-որ բանի շատ սուր ենք արձագանքում, դրանից ինչոր բան փոխվո՞ւմ է։ Ո՛չ։
Ուրեմն պետք է կա՛մ դառնանք պրոֆեսիոնալ հասարակական գործիչ, կա՛մ էլ մեր առողջության մասին հոգ տանենք, որովհետև չգիտենք, թե վաղը մեր գլխին ինչ է գալու։ Եթե շարունակենք բարկացած ապրել, դրանից ո՞ւմ ի՞նչ օգուտ։
Պետք է առաջին պլան բերել ողջախոհությունը։ Այո՛, զայրույթը շատ դժվար է կառավարվում, բայց ամեն մարդ պետք է առաջնային տեղում դնի իր նյարդային համակարգը, խնայի այն, հասկանա՝ ինչն ինչպես պետք է լինի, մտածի ապագայի մասին։ Մենք շշմելու ազգ ենք։ Տարիներ շարունակ չենք ունեցել պետականություն, բայց շարունակել ենք ապրել։
Հիմա էլ ենք շարունակում։ Մի կողմից՝ բարկանում ենք, մյուս կողմից՝ աչքաթող չենք անում մեր առօրյա կյանքը։ Թվում է՝ սովոր ենք ապրել առանց կառավարության, դրա համար էլ «եղունգ ունես գլուխդ քորի» արտահայտությունը շարունակում է մնալ արդիական»,-եզրափակում է Իրինա Ծատուրյանը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
