Արմենալը ամբողջությամբ անկասելի վճարում է աշխատավարձը բանվորներին և հարկերը՝ պետությանը

Օրերս Orer.am-ը հրապարակել էր հարցազրույց, որտեղ փաստաբան Գուրգեն Մալխասյանը ԱՐՄԵՆԱԼ-ին («ՌՈՒՍԱԼ ԱՐՄԵՆԱԼ» ՓԲԸ), մեղադրում էր աշխատանքային օրենսդրության որոշ պահանջներ խախտելու մեջ:  Սակայն փաստաբանի կողմից չեն ներկայացվում ապացույցներ, վկայություններ կամ փաստեր,  ինչը տարակուսանք է առաջացնում:

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ներկայում ընկերության և աշխատակիցների միջև վեճը գտնվում է դատաքննության փուլում, հիմք ունենք ենթադրելու, որ փաստաբանի կողմից նախաձեռնած նման հրապարակման նպատակը դատարանի վրա ճնշում գործադրելն է եղել:

Անդրադառնալով հրապարակմանը՝ ներկայացնենք թվեր և փաստեր, որոնք ավելի ակնառու են դարձնում, թե իրականում ինչպես է «ՌՈՒՍԱԼ ԱՐՄԵՆԱԼ» ՓԲԸ-ի տնօրինությունը կազմակերպում իրավապայմանագրային հարաբերութունները աշխատակիցների հետ:

Սկսենք սկզբից, որտեղ, ըստ հրապարակման, գործատուն իբրև թե «խլում է աշխատողի`  պետության կողմից երաշխավորված հատուցումը»: Խնդիրն այն է,  որ պետությունը երաշխավորում է իր քաղաքացիների սոսկ նվազագույն աշխատավարձը՝ 68 հազար դրամի չափով: Իսկ ԱՐՄԵՆԱԼ-ի այն աշխատողները,  որոնց շահերի պաշտպանությունը ստանձնել է պրն. Մալխասյանը, գործատուի կողմից ամեն ամիս վճարվում են 375-385 հազար դրամ աշխատավարձ, ինչը ոչ միայն Երևանում,  այլև Հայաստանում համարվում է բարձր աշխատավարձ և դժվար է գտնել համարժեք աշխատավարձ ապահովող այլ խոշոր կազմակերպություններ, մասնավորապես՝ լեռնամետալուրգիայի բնագավառում:

Փաստաբան Մալխասյանը մեղադրում է գործատուին «գիշերային աշխատանքի դիմաց վճարման ենթակա հավելումը» չհատկացնելու համար, սական, նշենք, որ գործարանում առկա իրավիճակը անհերքելիորեն ապացուցում է հակառակը: Ավելին, ըստ ՀՀ Աշխատանքային օրենսգրքի 148 հոդվածի 1-ին մասի՝ ՀՀ-ում գիշերային է համարվում 22.00-ից մինչև 6.00-ն ընկած ժամանակահատվածը, սակայն, ԱՐՄԵՆԱԼ-ում, գործատուի բարի կամքի շնորհիվ, գիշերային է համարվում 20.30-ից մինչև 8.30-ը ընկած ժամանակահատվածը, որի արդյունքում աշխատակիցները վճարվում են օրենքով սահմանված դրույքաչափից 38 տոկոսով ավել:

Ավելին, գիշերային հերթափոխի համար աշխատակիցները վճարվում են ոչ թե ՀՀ ԱՕ 184 հոդվածով նախատեսված ընդամենը 30 տոկոսի չափով, այլ ժամային դրույքաչափի 150 տոկոսի, որը 5 անգամ գերազանցում է օրենքով նախատեսված չափանիշը: 

Հրապարակման մեջ փաստաբանը ԱՐՄԵՆԱԼ-ի ղեկավարությանն անհիմն մեղադրում է փաստերի խեղաթյուրման և օրենքը շրջանցելու փորձերի համար,  սակայն չի բերվում գեթ մեկ փաստ, որի պատճառով էլ այդ հատվածին նպատակահարմար չենք համարում մեկնաբանություն տալ:

Կանգ առնենք պրն. Մալխասյանի առարկայական թվացող պնդման վրա,  թե իբր դրա պատճառով խաթարվում է պետության հանդեպ աշխատավորների հավատը և սասանվում է երկրի վարկանիշը, այն ներկայացնելով որպես ազգային անվտանգության սպառնալիք:

Ի գիտություն ընթերցողների փաստենք, որ ԱՐՄԵՆԱԼ գործարանը Կովկասում և Կենտրոնական Ասիայում բարձրորակ ալյումինե փայլաթիթեղի միակ արտադրողն է,  Հայաստանում արդյունաբերական պատրաստի արտադրանքի խոշորագույն արտադրողն ու արտահանողը, առաջատար բեռնառաքողն ու ստացողը: 

Ըստ ՀՀ Վիճկոմիտեի և ՀՀ Պետեկամուտների կոմիտեի Մաքսային ծառայության տվյալների՝ հանրապետության արտահանման ծավալի մեջ գործարանի մասնաբաժինը միջինը կազմում է 5 տոկոս, իսկ տարբեր տարիներին անգամ գերազանցել է 8 տոկոսը: Ընդ որում դեպի ԱՄՆ հայկական արտահանման մեջ փայլաթիթեղի բաժինը տարբեր տարիներին կազմում էր 50-90 տոկոս:

Այժմ, ըստ պրն. Մալխասյանի, գործարանի կողմից պետբյուջեին ֆինանսական վնաս հասցնելու մասին: Բավական է նայել ՀՀ ՊԵԿ-ի Հարկային ծառայության հաշվետվությունները, որոնց համապատասխան՝ 2019 թ. ԱՐՄԵՆԱԼ-ը վճարել է գրեթե 2 մլրդ դրամ պետական հարկեր, որը 27, 6 տոկոսով գերազանցում է նախորդող տարվա ցուցանիշը:

Ինչ վերաբերում է փաստաբանի կողմից նշած «ստրկացուցիչ պայմաններում մարդկանց շահագործման» մասին պնդմանը, ապա նշենք միայն մեկ փաստ, որը կրկին ապացուցում է ընկերության հասցեին անհիմն մեղադրանքի մասին: Մասնավորապես՝ ՄԱԿ-ի կառույցում գտնվող Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության դեկտեմբերյան խորհրդաժողովում ԱՐՄԵՆԱԼ-ը ճանաչվել է Հարավային Կովկասում լեռնամետալուրգիայի բնագավառի սոցիալական ուղվածության առաջատարը: Հայաստանում այս փաստը հաստատվում է սույն թվականի փետրվարին Լեռնագործների և մետալուրգների հանրապետական արհմիության կողմից գործարանին հանձնված հավաստագրով:

Նշենք նաև, որ, ձեռնարկության յուրաքանչյուր աշխատող գործատուի հաշվին ապահովվում է 1050 դրամի ամենօրյա սննդով, որի ծախսերը կազմում են ամսական մինչև 11 մլն դրամ: Բացի այդ, գործատուն իր միջոցներով ստանձնել է նաև ողջ աշխատակազմի ամենամյա պարտադիր բուժզննումը, պատկառելի նյութական օգնություն է ցուցաբերում աշխատակիցներին, վճարելով թանկարժեք վիրահատությունները և բուժման այլ ծախսերը, փոխհատուցում է նաև Հայաստանի առողջարանային և հանգստյան լավագույն հաստատությունների ուղեգրերի արժեքի կեսը: 

Ինչ վերաբերում է հրապարակման մեջ նշված ՀՀ կառավարության ղեկավարի՝ ԱՐՄԵՆԱԼ այցելելու մտադրության մասին, որի ժամանակ իբրև թե «գործատուն կարող է միակողմանի և խեղաթյուրված փաստեր ներկայացնել վարչապետին», իրազեկենք, որ ի նշանավորումն Գործարարի օրվա որևէ խոշոր հայկական ձեռնարկություն այցելելու հնարավոր մի քանի տարբերակներից կառավարությունը ինքն է ընտրել ԱՐՄԵՆԱԼ-ը:

Նախատեսված այցի ծրագիրը չի պարունակել դատավարական որևիցե խնդիրների քննարկում: Վստահեցնում ենք, որ Հայաստանի և Ռուսաստանի առաջին դեմքերի կողմից գործարան այցեր կատարվել են բազմիցս, և երբ էլ դրանք կայանան, կլինեն մեծ պատիվ ԱՐՄԵՆԱԼ-ի ողջ աշխատակազմի համար, որը 20 տարվա ընթացքում իրականացնում է լավագույն և հաջողված հայ-ռուսական նախագիծը արդյունաբերության ոլորտում:

Ալեքսանդր Մելքումյան, ԱՐՄԵՆԱԼ գործարանի մամուլի քարտուղար