Որ ամեն անգամ առնվազն մեկ քայլ ուշացած չլինենք...«Փաստ»
Analysis«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Կորոնավիրուսը շարունակում է տարածվել աշխարհով մեկ, և իրավիճակն այնպիսին է, որ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը ստիպված եղավ հայտարարել համաշխարհային պանդեմիայի մասին։ Ուշագրավ է, որ Չինաստանում, որտեղից սկզիբ էր առել համաճարակը, իրավիճակը սկսել է բարելավվել, սակայն ի տարբերություն Չինաստանի, վիճակը շարունակում է մնալ բարդ Եվրոպայում, հատկապես՝ Իտալիայում, որի ամբողջ տարածքում կարանտին է հայտարարվել, որովհետև վարակը շատ արագ տարածվեց այդ երկրում, իսկ կորոնավիրուսից մահացածների թիվը բավականին մեծ է։
Իսկ ինչպե՞ս ստացվեց, որ մոտ 1,4 միլիարդ բնակչություն ունեցող հսկայական Չինաստանը կարողացավ կանխել վարակի տարածումը իր ամբողջ երկրի տարածքով մեկ, իսկ Իտալիան չկարողացավ։ Խնդիրն այն է, որ Չինաստանը վարակի տարածման հենց սկզբից շատ խիստ միջոցներ կիրառեց, առանց վարանելու մեկուսացվեցին բոլոր վարակակիրները, սահմանափակվեց տեղաշարժը, քանի որ կորոնավիրուսը շատ արագ կարող էր տարածվել երկրով մեկ։ Իսկ Իտալիայում վարակի տարածման սկզբից անհրաժեշտ միջոցառումներ չձեռնարկվեցին, թերագնահատվեց վարակի տարածման հավանականությունը, դրա համար էլ այդ երկրում այդպիսի իրավիճակ է ստեղծվել։ Իսկ ի՞նչ կատարվեց Հայաստանում:
Երբ մեր երկրում գրանցվեցին վարակի առաջին դեպքերը, խիստ միջոցառումներ չձեռնարկվեցին, որպեսզի հնարավոր լիներ առավելագույնս կանխել վարակի հետագա տարածումը։
Վարակի տարածումը կանխելուն ուղղված հստակ քայլեր ձեռնարկելու փոխարեն իշխանությունները մեղադրում էին ընդդիմադիր քաղաքական ուժերին, լրատվամիջոցների և հանրության որոշակի հատվածին (ովքեր արտակարգ միջոցառումներ ձեռք առնելու կոչեր էին անում), թե իբր նրանք արհեստական խուճապ են հրահրում։
Վարչապետ Փաշինյանը ակտիվորեն մասնակցում էր սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեին և քաղաքացիներին հավաստիացնում՝ «թու-թու-թու», իրենց հաջողվում է խուսափել կորոնավիրուսի տարածումից, և անգամ վստահ հայտարարում, թե «կորոնավիրուսն ո՞ւմ շունն է»։ Եվ այդ ընթացքում իշխանությունները նույնիսկ հեգնում էին նրանց, ովքեր քարոզչական այցերը դադարեցնելու, հավաքներն արգելելու, դասերը դադարեցնելու կոչեր էին անում՝ հաշվի առնելով, որ աշխարհի տարբեր երկրներում արտակարգ միջոցներ են ձեռնարկվում, դադարեցվում են զանգվածային միջոցառումները։
Կարճ ասած՝ իշխանությունները սկզբից թերագնահատեցին վարակի վտանգավորությունը։ Իսկ ահա, երբ վարակը տարածվել է, կամ, ինչպես ասում են, «դանակը ոսկորին է հասել», կառավարությունը, ինչպես այլ խնդիրների դեպքում, սկսել է գործի անցնել։ Ընդ որում, ամեն անգամ առնվազն մեկ քայլ ուշացած:
Ու զարմանալին այն է, որ իշխանություններն իրենց թերացումներն ընդունելու փոխարեն հարցը դնում են միայն քաղաքացիների անհատական պատասխանատվության տակ։ Մասնավորապես խոսվում էր Միլանից կորոնավիրուսի վարակով ժամանած էջմիածինցի կնոջ մասին, որ նա անհրաժեշտ պատասխանատվության մակարդակ չի դրսևորել, շփվել է քաղաքացիների հետ, մասնակցել նշանդրեքի ու վարակել մարդկանց։
Սակայն վերջինիս մեղադրելուց առաջ իշխանությունները պետք է լավ գիտակցեին, որ հաշվի առնելով Իտալիայում կորոնավիրուսի տարածվածության մակարդակը՝ Միլանից ժամանող քաղաքացիների մոտ վարակվածության մեծ հավանականություն կա, և հատուկ ստուգման պետք է ենթարկեին նրանց ու անհրաժեշտության դեպքում մեկուսացնեին՝ այդ թվում նաև այդ կնոջը։ Սա առաջին հերթին պետության պարտավորությունն է:
Դա էլ քիչ չէ, պարզվում է, որ ինչպես հայտարարեց վարչապետ Փաշինյանը, ինքը Մեղրիից Երևան գնալիս անցել է Մեղրիի բնակիչներից մեկի մոտով, ով, ինչպես պարզվել է, վարակված է կորոնավիրուսով։ Նույն հաջողությամբ այսպիսի անփութության պարագայում վարչապետը կարող էր վարակվել ու վարակել ոչ միայն քարոզչության շրջանակներում իր հետ շփվող քաղաքացիներին, այլև կառավարության ներկայացուցիչներին։ Ավելին, այդ նույն բնակիչը կարող էր վարակել վարչապետի հետ շրջողներին: Բարեբախտություն է, որ նման դեպք չի արձանագրվել: Գոնե առայժմ նման տեղեկատվություն չկա:
Մի խոսքով, կորոնավիրուսը նաև յուրահատուկ թեստ է պետական կառավարման համակարգի համար: Անշուշտ, այս փուլում բոլորս պետք է հնարավորինս աջակցենք կառավարությանը՝ հաղթահարելու այս փորձանքը ևս: Սակայն ոչ պակաս կարևոր է, որ կառավարությունն էլ ականջալուր լինի մասնագետների, փորձագետների, ԶԼՄ-ների արձագանքներին, այլ ոչ թե մերժողական, առավել ևս հեգնական տոնայնությամբ անտեսի դրանք: Միասնականությունը միակողմանի չի լինում:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
