«Սա պետք է կտրականապես մերժել, որովհետև այստեղ քննարկելու, շտկելու բան չկա, համատարած սխալ է». «Փաստ»
Interview«Փաստ» օրաթերթը գրում է
ԿԳՄՍ նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել հանրակրթության պետական առարկայական չափորոշիչների և օրինակելի ծրագրերի նախագիծը:
Մի քանի օր է, ինչ նախագիծը հանրային քննարկման է ներկայացվել, բայց արդեն իսկ բուռն քննադատությունների կիզակետում է հայտնվել: Մասնավորապես՝ շատերի համար խիստ տարակուսելի է այն, որ «Հայ գրականություն» առարկայի անվանումը խմբագրվել և դարձել է «Գրականություն»: Հիմնավորումն այն է, որ դրա շրջանակներում ուսումնասիրվելու են նաև արտասահմանյան և հայ ժամանակակից հեղինակների գործեր:
Բայց հիմնական ահազանգը հնչեցվում է այն մասով, որ հանրակրթական դպրոցի գրականության ուսումնառության հայեցակարգում ներառված չեն 5-րդ դարի հայ պատմագրությունը, առակագրությունը, հեղինակներից Գրիգոր Նարեկացին, Ներսես Շնորհալին, Նահապետ Քուչակը, Սայաթ-Նովան և այլք:
Առարկայի դասավանդման հիմքում դրվել է ոչ թե ժամանակագրությունը, այլ գրականագիտությունը: Ի դեպ, նոր չափորոշիչներով, օրինակ՝ Մեսրոպ Մաշտոցի և հայոց գրերի գյուտի մասին աշակերտները տեղեկանալու են ոչ թե գրականության», այլ՝ հայոց պատմության դասաժամին:
Գրականագետ Դավիթ Գասպարյանը նշում է՝ այս չափորոշիչն այս ձևով ընդունելի չէ, պետք է ամբողջությամբ մերժել: «Հատկապես շատ խոցելի և խոտելի է բովանդակային մասը՝ հեղինակներ և գործեր: Այն ամբողջությամբ պետք է մերժել, այն գումարը, որն այդ աշխատանքային խումբն ամիսների ընթացքում ստացել է որպես հոնորար, վարձատրություն, պետք է հետ գանձել, ստեղծել աշխատանքային նոր խումբ՝ շատ թափանցիկ ձևով, լուրջ մարդկանցից՝ ընդգրկելով նաև մանկավարժների, և ստեղծել նոր չափորոշիչ, նոր ծրագիր:
Սա այն նյութը չէ, որ պետք է քննարկել, սա պետք է կտրականապես մերժել, որովհետև այստեղ քննարկելու, ուղղելու, շտկելու բան չկա, համատարած սխալ է, անճշտություն: Սա՝ մեկ: Երկրորդ՝ հարց եմ տալիս, թե ի՞նչ հիմունքներով է ընտրվել աշխատանքային այդ խումբը, ո՞վ է նշանակել խմբի ղեկավար, ի՞նչ հիմունքներով է նա ընտրել խմբի անդամներին: Երրորդ՝ շատ կարևոր է, թե ովքեր են ներկայացված եղել խմբում ընտրվելու համար ու չեն ընտրվել:
Սա շատ կարևոր է, աննկատ մրցույթի ձևով անցկացնում են, բայց ինչ ուզում են, իրենց ձեռքով անում են: Այսպիսի արատավոր, խոտելի, սխալներով լեցուն չափորոշիչ հատկապես բովանդակային մասով շրջանառության մեջ դնելու համար պահանջում եմ ԿԳՄՍ նախարարի հրաժարականը:
Նա այսպիսի աղետալի գործունեության համար պետք է հրաժարական տա»,«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Գասպարյանը:
Նա ընդգծում է՝ նախարարը չպետք է մոռանա, որ 100 տարի առաջ այդ պաշտոնին լուսավոր մի մարդ էր՝ Նիկոլ Աղբալյան անունով, որը երկիր էր կառուցում, համալսարան բացում, դասագիրք էր ստեղծում և ժողովուրդ կրթում: «Երբեք չմոռանա, որ 100 տարի առաջ Նիկոլ Աղբալ յանն է եղել այդ պաշտոնում: Իսկ այն, ինչ այսօր անում է նախարարը, հակահայկական, հակաժողովրդական, հակատրամաբանական է: Խումբը՝ խումբ, բայց պատասխանատուն նախարարն է»,-նշում է մեր զրուցակիցը:
Նա անդրադառնում է չափորոշիչի բովանդակային մասին: «Այդտեղ 7-ից մինչև 12-րդ դասարանի դասագրքերի բովանդակային մասը կա: Մի համատարած խայտառակություն էլ այդտեղ է: Հայ հեղինակներ, որոնք լրիվ ընդգրկված չեն, ամբողջ միջնադարը բացակայում է: Այս մարդիկ ի՞նչ են մտածել, մեզ դրել են հոտենդոտի տեղ, ինչի՞ տեղ են դրել: Հայ մարդը տարբեր ժողովուրդներից տարբերվում է իր ազգային, պատմական հիշողությամբ, որի կրողն իր գրականությունն է և պատմությունը:
Եթե այդ գրականությունը ջնջում ես նրա հիշողությունից, նշանակում է նրան դարձնում ես մանկուրդ, մի ժողովուրդ, որն ընդհանրապես անցյալ չի ունեցել: Այսպես սեփական ժողովրդի հետ կվարվի միայն իր ժողովրդին չսիրողը:
Այս բոլորը չեմ ասում, որ իրենք էլ բացատրեն՝ վայ, չէ, հետո կավելացնենք, ոչ, իրենք չարիք են գործել, չարիք, վնասարարություն են արել: Նորից եմ կրկնում՝ պետք է վերադարձնեն ամիսներ շարունակ ստացած բարձր հոնորարները, ստեղծվի աշխատանքային նոր խումբ և այսպիսի արատավոր, հակահայ, ապազգային գործունեության համար պետք է հրաժարական տա նախարարը: Նա անելիք չունի այս բնագավառում»,-եզրափակում է Դավիթ Գասպարյանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
