Իրական, աշխատող մարդիկ և ֆեյք իշխանություն. ինչու՞ է Փաշինյանը փորձում սեղմել Ծառուկյանի ձեռքը
Analysis
2018 թվականի ապրիլյան հայտնի հեղափոխության ժամանակ խորհրդարանական երկրորդ ամենամեծ խմբակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը հրաժարվեց կալանավորելու թույլատվություն տալ Նիկոլ Փաշինյանին և ընդդիմադիր այլ պատգամավորների, հայտարարելով, որ ոչ մի դեպքում թույլ չի տա հետապնդել ընդդիմադիր գործընկերներին:
Պատմության խայտառակություններից մեկը դարձավ այն, որ նույն մարդիկ, գալով իշխանության, ոչ միայն թույլատվություն տվեցին Գագիկ Ծառուկյանին կալանավորելու, այլև մանդատից զրկելու գործընթաց սկսեցին:
Ծառուկյանը խոշոր սեփականատեր ու բարերար է: Նա ունի կապեր աշխարհում ամբողջ, կարողանում է գտնել գործընկերներ, բերել Հայաստան՝ ներդրումներ անելու նպատակով: Հետհեղափոխական շրջանում նույն վարչապետ Փաշինյանը քանիցս մասնակցել է Ծառուկյանի և նրա գործընկերների ներդրումներով կառուցված բազմաթիվ ձեռնարկությունների բացման: Եվ ի՞նչ էին անում իշխանությունները այդ ամենը խրախուսելու համար՝ թղթաբանական, ձևական պատճառներով խոչընդոտում էին, կանգնեցնում ներդրումների ընթացքը:
Բազմաթիվ ներդրումներ այդպես էլ կիսատ մնացին իշխանությունների կողմից ուղղակի խոչընդոտների պատճառով... Տարիներով արդեն խոչընդոտում և փորձում են թույլ չտալ կառուցել, ուշադրություն դարձրեք, բազմաբնակարան շենքեր երիտասարդների համար... Սա մեր պետականության, թերևս, ամենամեծ աբսուրդն է, երբ իրենցից ոչինչ չներկայացնող, քարը քարին չդրած դիլետանտները գալիս են իշխանության և... խոչընդոտում երկրի զարգացմանն ուղղված լուրջ ծրագրեր, որովհետև այդ ծրագրերի իրականացնողը... ընդդիմադիր է:
Գագիկ Ծառուկյանը նաև խոշոր կուսակցության ղեկավար է, որը Հայաստանի քաղաքական դաշտում մշտապես եղել է գլխավոր դերակատարներից մեկը: Սակայն ինչ ունենք հետհեղափոխական Հայաստանում ԲՀԿ - իշխանություն կոնֆիգուրացիայում: Սա կարևոր է այն կոնտեքստում, որ ԲՀԿ-ն աջակցել է հեղափոխությանը: Եկավ մի պահ, երբ Բարգավաճ Հայաստան կուսակցությունը սկսեց հանդես գալ առավել ընդդիմության դիրքերից: Որովհետև Ծառուկյանը հայտարարում էր՝ սկսած հունիսի 5-ի հայտնի ելույթից, տարբեր ամբիոններում տարբեր ժամանակ հնչեցրած կարծիքներից, որ ոչ պրոֆեսիոնալ, փնթի կառավարման արդյունքում մենք կորցնում ենք Արցախը և Հայաստանն ընդհանրապես:
Պատճառը թերևս այն էր, որ ՀՀ շարքային քաղաքացիների համար հաճախ տեսանելի չէր, թե ինչ զարգացումներ են երկրում և Արցախի հարցի շուրջ, ինչն ակնհայտ հասկանում էին ԲՀԿ նախագահն ու կուսակցության քաղաքական վերնախավը: Նախորդ տարի, մինչև պատերազմի սկսվելը, ԲՀԿ քաղաքական խորհրդում Ծառուկյանը հայտարարեց, թե Արցախի հարցում լրջագույն կորուստներ կարող ենք ունենալ և սոցիալ-տնտեսական խորը ճգնաժամի առաջ ենք կանգնելու: ԲՀԿ-ն պահանջեց կառավարության 100 տոկոսով փոփոխություն: Քաղաքական ընդդիմադիր ուժը դասական իմաստով կարող է նման պահանջ ներկայացնել իշխանությանը, առավել ևս, եթե բերում է դրա համար ծանրակշիռ հիմքեր և ապացույցներ: Քաղաքական ողջամիտ վարքագիծ դրսևորելու պարագայում իշխանություններն անմիջապես պետք է նստեին ու խոսեին 2-րդ քաղաքական ուժի հետ, քննարկեին առաջացած մարտահրավերներն ու դրանք միասնաբար հաղթահարելու ուղիները: Բաց տեքստով ասած` օգտագործեին Ծառուկյանի հնարավորությունները: Առավել ևս, մինչ այդ ԲՀԿ-ն քանիցս օգնության ձեռք մեկնել է իշխանությանը:
Բայց, ի հեճուկս այս բոլորի, Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը Ծառուկյանի և նրա թիմի անդամների վրա սկսեց բառի բուն իմաստով քաղաքական տեռոր: Ֆեյքային զազրելի գրոհներին զուգահեռ հարուցվեցին տասնյակ քրեական գործեր, նույնիսկ Ծառուկյանը ձերբակալվեց: Մարդ, որը կարող էր շոշափելի օգնություն ցուցաբերեր պատերազմական վիճակում գտնվող երկրին, թե ֆինանսապես, թե դրսի կապերով, թե մարդկային ռեսուրսով, նույնիսկ պատերազմի օրերին պահվում էր անազատության մեջ: Աբսուրդ է, բայց փաստ: Այդուհանդերձ ակնհայտ է մեկ բան` թե Արցախի, թե տնտեսության մասով Ծառուկյանի թիմի կանխատեսումները իրականություն դարձան: Եվ այսօր, հետհայացք նետելով, կարող ենք արձանագրել, որ իշխանությունը պոռոտախոսության, պոպուլիզմի, հիվանդագին ինքնավստահության և անսխալականության սինդրոմների բուժման փոխարեն, զբաղված էր երկիրը հետևողականորեն կազմաքանդման տանելու գործով:
Ի դեպ, այդ ամենը շարունակվում է նաև այսօր: Պատերազմից հետո Փաշինյանը նախաձեռնեց Ծառուկյանի հետ հանդիպում` արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու օրակարգ քննարկելու համար: Ակնհայտ է նաև, որ Փաշինյանի նման նախաձեռնության նպատակը ոչ միայն լոկ կոնսուլտացիաներ անցկացնելն էր, այլև Ծառուկյան հետ նորից քաղաքական համագործակցության եզրեր գտնելը: Սակայն, ինչպես գիտենք, Ծառուկյանը շատ կարճ տևած հանդիպմանն ասել է, որ կա մի ելք` վարչապետը պետք է հրաժարական տա: Այլ խոսքով` գնացքն արդեն գնացել է: Իշխանությունը պարտվել է պատերազմում, շարունակում է տանուլ տալ սոցիալ-տնտեսական ուղղություններում և արտաքին քաղաքական հարաբերություններում: Հետևաբար իշխանությունները պետք է հեռանան:
Ի դեպ, շատ կարևոր մի նյուանս էլ կա` արտահերթ ընտրությունների անցկացման համար նաև քաղաքական լեգիտիմության կարիք ունի Փաշինյանը, ինչը ԲՀԿ-ն նրան չտվեց: Ծառուկյանը չսեղմեց և չի սեղմելու Փաշինյանի ձեռքն այն պատճառով, որ քանիցս ԲՀԿ նախագահի մեկնած օգնության ձեռքն օդում է մնացել: Հիմա, երբ Փաշինյանը արդեն նեղն է ընկել և ստերով ու պոռոտախոսությամբ այլևս չի կարողանում կառավարել, կրկին հիշել է Ծառուկյանին ու նրա հզորությունը: Եվ ու՞մ է պետք այդ հետողորմյան, երբ հնարավոր ամեն ինչ կործանել ես, ու երկիրը պետք է կառուցել զրոյից: Այդ պարագայում ի՞նչ իմաստ ունի ապահովել Փաշինյանի անիմաստ գոյությունը իշխանության ղեկին:
Նաև բոլորը գիտեն, որ Նիկոլ Փաշինյանը անհուսալի գործընկեր է` հաճախ է ստում, նենգափոխում է փաստերը, մանիպուլացնում է հնարավոր ամեն ինչ, քաղաքական հավասարակշռության մասին խոսել անգամ ավելորդ է: Եվ վերջապես` քաղաքական գործընթացներից զատ, կան նաև բարոյական գրված և չգրված օրենքներ, որոնք, կապ չունի իշխանություն ես, թե ընդդիմություն, չպետք է անցնել: ՀՀ իշխանություները բազմիցս անցել են այդ կարմիր գծերը:
Հենց այդ պատճառով առավել հաճախ կստանան երեք մատի կոմբինացիա...
Արտակ Հարությունյան
