«Մեր սկզբունքներն իրենց տեղը զիջում էին ակնկալիքներին ու շահերին». «Փաստ»
Interview
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
«Իսկապես շատ բարդ է իրավիճակը»,ասում է հոգեբան Իրինա Ծատուրյանը՝ անդրադառնալով հասարակության տրամադրություններին և սպասվող ընտրություններին:
«Մարդկանց հետ շատ եմ զրուցում և կարող եմ իմ տպավորությունների մասին խոսել: Գուցե շատերը հիմա ասում են, թե հոգնել են ընտրություններից, չեն մասնակցի դրանց, բայց երբ պահը գա, իմ կարծիքով, կգնան ընտրությունների: Որքան էլ այսօր շատերն ապատիայի մեջ են և չեն կարողանում կողմնորոշվել՝ ում հետևից գնալ և ում տալ իրենց ձայնը, խոսքը չկողմնորոշված ընտրողների մասին է, նրանցից յուրաքանչյուրն էլ հասկանում է, որ պատասխանատվություն ունի, հասարակության անդամ է և չի կարող անտարբեր մնալ այն ամենի նկատմամբ, ինչ տեղի է ունենում մեր երկրում: Սա իմ տպավորությունն է, գուցե նաև մեծ ցանկությունը, որ մենք, ի վերջո, քաղաքացի դառնանք: Այն ամենը, ինչի մեջ հիմա ապրում ենք, պահածոների, գումարի և խոստումների դիմաց ձայն տալու հետևանքն է: Վերջապես պետք է հասկանանք, որ մեր ձայնն ավելի արժեքավոր է, քան պահածոն և փողը»,- «Փաստի» հետ զրույցում նշում է հոգեբանը:
Ընդգծում է՝ ավելի հաճախ ընտրության չենք գնացել՝ հետևելով մեր սկզբունքներին: «Օրինակ՝ գյուղում էինք ապրում, եթե գյուղապետը մեր բարեկամն էր ու ասում էր, թե ում պետք է ընտրենք, գնում և նրան էինք ընտրում՝ մտածելով, թե ամոթ է, ինչպե՞ս չընտրենք: Ընտրություն էինք կատարում, որը չէր համապատասխանում մեր ներքին պահանջներին: Քաղաքում ինչ-որ մեկն ասում էր՝ այս մարդուն ընտրի, ամեն ինչ լավ կլինի: Այդ մարդուն էինք ընտրում, այսինքն՝ մեր սկզբունքներն իրենց տեղը զիջում էին ակնկալիքներին ու շահերին, ի դեպ, շահն էլ ստանում էր այն մարդը, ում ընտրում էինք: Իսկ ընտրողնե՞րը. նրանք, կարծես թե, այդ շահը չէին ստանում: Հիմա «տալիս ենք» այս բոլորի պատասխանը, թեկուզ մեր պատերազմով, որովհետև այդպես էլ համապատասխան պետական այրեր չունեցանք, «չաճեցրեցինք» նրանց:
Չէինք գնում ընտրության, ասում էինք՝ միևնույնն է, գիտենք, թե ինչ է լինելու: Հետո էլ դժգոհում, թե լավ չենք ապրում: Տեսեք՝ այլ երկրներում ինչպես են ընտրություններ անցկացվում: Իսկ մենք միշտ համարել ենք, որ մեր ընտրությունների ելքը որոշված է, գնում ենք ընտրության՝ ի՞նչ անենք: Ինքս բարեգործական ծրագրերի շրջանակում շատ եմ աշխատում հաշմանդամություն ունեցող անձանց, նրանց ընտանիքների հետ: Մի քանի տարի առաջ մի քանի կուսակցություններ հաշմանդամ երեխա ունեցող մի կնոջ ընտրությունների նախաշեմին գումար էին առաջարկել, նա բոլորից գումարը վերցրել էր, բայց ընտրության չէր գնացել: Այսինքն՝ այդ կնոջ սոցիալական, քաղաքական պատասխանատվությունն այնքան ցածր էր, որ նա չէր հասկանում՝ այդ քայլով իր հաշմանդամ երեխայի ապագայի վրա էլ է «քար գցում»»,-ասում է Ծատուրյանը:
Նշում է՝ շատ երևույթների մասին կարելի է կարծիք կազմել մեր հասարակությունում տեղի ունեցողն ուսումնասիրելով: «Մի կողմում պատերազմից վերադարձած տղաներն են, որոնցից շատերն ամենատարբեր վնասվածքներ ունեն, մյուս կողմում՝ շքեղ հարսանիքները, մի կողմում երկրում պահպանվող աղքատության 30 տոկոսանոց շեմն է, մյուս կողմում մարդիկ են, որոնք ֆինանսական տեսանկյունից շարունակում են իրենց անհոգ կյանքը: Բայց մարդիկ չպե՞տք է պատասխանատվություն ստանձնեն պետության և ժողովրդի առջև: Պետք է ինքներս մեր մեջ եզրահանգումներ անենք, հասկանանք, թե ուր ենք հասել»,-նշում է մեր զրուցակիցը:
Շատ է խոսվում այն մասին, որ մեր հասարակության մեջ այսօր խիստ բևեռացում կա, անհանդուրժողականություն, անգամ ատելություն: Ինչպե՞ս սա հաղթահարել: «Հին Հռոմից մեզ հասած հայտնի խոսք կա՝ «բաժանիր, որ տիրես»: Երբ կա անհանդուրժողականություն, հայտնվում ենք տարբեր բևեռներում: Օրինակ՝ երբ ես ու իմ եղբայրը տարբեր կողմերում ենք, օգտվողը երրորդ կողմն է: Շփվում եմ տարբեր մարդկանց հետ և մշտապես փորձում գտնել ճիշտն ու սխալը, ինչպես երեք տարի առաջ: Տեսեք՝ երեք տարի առաջ, երբ նոր իշխանություն եկավ, ասացի՝ եկեք համբերենք, տեսնենք՝ ինչ է լինելու: Իմ այս կոչից հետո բազմաթիվ վիրավորանքներ հնչեցին իմ հասցեին: Այն իշխանությունը, որը եկավ և իր հետ բերեց այդ «վիրուսը, սպամը», պետք է հասկանար, որ իր նկատմամբ հակակրանք ստեղծեց դրանով: Երեք տարի առաջ որևէ կարծիք չունեի, ընդամենն ասացի՝ եկեք համբերենք: Իմ այս խոսքերը վերագրեցին նրան, որ դեմ եմ նոր իշխանությանը: Ամեն իշխանություն, երբ գալիս է, պետք է հասկանա, թե ինչ է անում:
Ընդամենը կոչ էի անում, որ յուրաքանչյուր իշխանություն պետք է մտավորականության ներկայացուցիչների հետ հանդիպումներ ունենա: Քանի՞ նման հանդիպում է եղել: Տեսեք՝ 1988-ին, երբ մեր երկրում սկսվեցին փոփոխությունները, այդ ժամանակ և հետո, երբ իշխանություն ձևավորվեց, անընդհատ հանդիպումներ էին կազմակերպվում մտավորականության ներկայացուցիչների հետ: Ներկայումս՝ փոփոխություններ էին անում, կոնվենցիաներ ընդունում, Գրիգոր Նարեկացուն դպրոցական ծրագրից հանում, սեռական դաստիրակության մասին առարկա ներմուծում: Քանի՞ հանդիպում է եղել մտավորականների հետ՝ հասկանալու, թե ինչ կլինի այս փոփոխությունների հետևանքով: Ի վերջո, «Նարեկը» դպրոցական ծրագրից հանելով՝ դու մարդուց վերցնում ես իր ուղնուծուծը»,-հավելում է հոգեբանն՝ իր խոսքը եզրափակելով հետևյալ կերպ. «Եթե գան նոր իշխանություններ կամ էլ մնա հինը, նրանք պետք է վերանայեն իրենց սխալները: Մեր իշխանության մեջ գերիշխում են տղամարդիկ, իսկ տղամարդու ամենակարևոր հատկությունը սխալն ընդունելն է, դա դառնում է իր փորձը: Մեր իշխանությունն իր ոչ մի սխալ չի ընդունում, այդ պատճառով լինում է այն, ինչ լինում է»:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
