Ինչպե՞ս հասկանալ՝ կեղծ բրենդի ապրանք եք գնե՞լ, թե՞ իրական․ «Փաստ»
Interview
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Երբեմն սպառողները բախվում են բրենդի կեղծման խնդրի հետ, երբ վճարում են ահռելի գումար, սակայն արդյունքում չեն ունենում բրենդային ապրանք: Ընդ որում, սա վերաբերում է ոչ միայն հանրահռչակ բրենդներին, այլ նաև տեղական: Սրա հետևանքով մեծ վնաս է հասցվում ապրանքանիշի հեղինակությանը, որը նա վաստակում է տարիների ընթացքում:
«Սպառողների ասոցիացիայի» իրավաբան Սյուզաննա Չիլինգարյանը նշում է՝ այս խնդրին իրենք ևս առնչվում են: Ասում է՝ պետք է շեշտադրում անել այն հարցի վրա, որ շատ բան կախված է սպառողի զգոնությունից, այդ դեպքում նրան մոլորեցնելը շատ բարդ կլինի: «Եթե բրենդը հայտնի է սպառողին, նա որակից և գնից միանգամից կարող է հասկանալ՝ խոսքը կե՞ղծ, թե՞ իրական ապրանքանիշի մասին է: Եթե նա առաջին անգամ է առնչվում այդ ապրանքանիշին, մի քանի պարզ քայլերի պետք է հետևի, այդ դեպքում խաբվելը շատ դժվար կլինի: Կա քայլերի հաջորդականություն, որը կօգնի սպառողին: Առաջին՝ եթե գործ ունենք կեղծ բրենդի հետ, ապա միանշանակ կլինի գնի տարբերություն: Երկրորդ՝ որտեղի՞ց է սպառողը ձեռք բերում ապրանքը: Եթե օնլայն տարբերակով է գնում կատարում, ապա ի՞նչ կայքից, այն ունի՞ կարծիքների բաժին, ինչպե՞ս է առաքումն իրականացվելու և այլն:
Եթե իքս ընկերության՝ Հայաստանում գործող ներկայացուցչության մասին է խոսքը, սպառողը կարող է ՊԵԿ-ի կայքի հարկատուների բաժնից տեղեկանալ՝ արդյո՞ք գործ ունի միջազգային ընկերության հայաստանյան ներկայացուցչության հետ: Եթե ընկերությունը վաճառք է իրականացնում, հետևաբար ներառված է հարկատուների շարքում, իսկ այն հրապարակված է ՊԵԿ-ի կայքում: Երրորդ՝ պետք է ուշադրություն դարձնել ապրանքի պիտակին: Գնորդը պետք է նույնականացնի՝ բրենդի ամբողջական անունը ճի՞շտ է գրված: Մեկ տառի պակասը կամ այլ տառի օգտագործումը ևս ազդակ է սպառողի համար: Ամենակարևորը՝ յուրաքանչյուր պիտակի վրա պետք է լինի շտրիխ կոդ, որը հնարավորություն կտա ճշտել բրենդի արտադրման երկիրը: Սա լավագույն տարբերակներից մեկն է պարզելու, թե որտեղ է արտադրվել տվյալ ապրանքը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Չիլինգարյանը:
Միևնույն ժամանակ, եթե արդեն գնելուց հետո սպառողը պարզում է, որ ապրանքանիշի կեղծման հետ գործ ունի, կարող է կապվել բրենդի պաշտոնական գրասենյակի հետ՝ հասկանալու համար, թե ինչ կարող է անել իր իրավունքների պաշտպանության համար: Իսկ եթե սպառողն ապրանքը գնում է օնլայն տարբերակով, այսինքն՝ այն շոշափելու և դրան այլ կերպ առնչվելու հնարավորությունն ավելի քիչ է, ինչի՞ն ուշադրություն դարձնել: «Օնլայն գնումների պարագայում գործ ունենք այլ իրականության հետ: Երբ որոշ ժամանակ առաջ հանդիպել էի շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմնի ղեկավար Արմեն Կոտոլ յանի հետ, բարձրաձայնածս առաջին խնդիրն օնլայն առևտուրն էր, որը, ցավոք, չի վերահսկվում ու կանոնակարգվում, և նույնականացման խնդիր է առաջանում՝ ո՞վ է վաճառք իրականացնողը, ինչպե՞ս է իրականացնում այն, հեռախոսահամարներն իրակա՞ն են, թե՞ ոչ, ինչպե՞ս են ապրանքի փոխանակում կամ վերադարձ իրականացնում և այլն:Օրինակ՝ այդ կայքերում կամ էջերում որպես իրազեկում պետք է նշվի, որ գուցե գույնի կամ չափսի հետ խնդիրներ առաջանան:
Սպառողը հստակ պիտի իմանա՝ «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքի 23-րդ հոդվածի համաձայն, 14-օրյա ժամկետում, պահպանելով ապրանքի տեսքը և ՀԴՄ կտրոնը, այստեղ հաշվի առնելով՝ վաճառքը կանխիկ է կատարվում, թե բանկային փոխանցումով, իրավունք ունի փոխանակել ապրանքը կամ վերադարձ իրականացնել: Սա պետք է կանոնակարգված լինի: Նա նորից տեղեկություններ կարող է հավաքել ՊԵԿ-ից՝ օրինակ՝ պարզելու, թե արդյոք գործ ունի տնտեսվարող սուբյեկտի հետ, թե ոչ: Գործ ունենք շղթայական քայլերի հետ և ուշադիր լինելու պարագայում՝ սխալվելու հավանականությունը նվազում է: Բացի դա, կարևոր է նաև, որ նման կայքերին ու էջերին բախվելիս սպառողները տեղեկացնեն ՊԵԿ-ին, Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովին, անգամ Ոստիկանությանը, քանի որ գործ ունենք քրեական հանցագործության հետ, բացահայտվում է խարդախություն»,-նշում է մեր զրուցակիցը:
Որպես խորհուրդ՝ եթե ցանկանում եք օնլայն տարբերակով բրենդային իրեր ձեռք բերել, նախապատվությունը և առաջնահերթությունը տվեք տվյալ բրենդի պաշտոնական կայքերին: «Բարձր որակավորում ունեցող բրենդները միանշանակ ունեն իրենց պաշտոնական կայքերը: Այս պարագայում վստահ կարող եք լինել, որ բրենդային ապրանք եք ձեռք բերել: Մեր տեսչական մարմինները պարբերաբար ստուգումներ են իրականացնում թե՛ ահազանգեր լինելու, թե՛ դրանց բացակայության պայմաններում: Ավաղ, օնլայն հարթակը դեռ մնում է անվերահսկելի»,ընդգծում է ՀԿ-ի իրավաբանը:
Որպես ամփոփում՝ սպառողների աչալրջության, պետական կառույցների՝ խնդիրներին օպերատիվ արձագանքելու և սպառողների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող ՀԿ-ների ջանքերով սպառողն ավելի պաշտպանված կլինի, խախտված իրավունքները՝ վերականգնված:
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
