Փաշինյանի ստի «կտերը»
Analysis
ՀՀ ներքաղաքական դիսկուրսի հիմնական առանցքը վերջին շրջանում Նիկոլ Փաշինյանի ու նրա հակասական թիմի վարած քաղաքականությունն է, ինչի հետևանքները հայ ազգը դեռ երկար կզգա իր կաշվի վրա։
Նշենք, որ հակասականությամբ ոչ պակաս աչքի է ընկնում հենց ինքը՝ Փաշինյանը։ Պատերազմի ու պարտության թեմայով Նիկոլ Փաշինյանի որոշ արտահայտություններ իրապես թևավոր խոսքեր են դարձել, որոնք ոչ թե զղջումի կամ ասենք ներման խոսքեր են, սեփական սխալների գիտակցություն, այլ «կրուտիտներ», ավելի ճիշտ՝ մանիպուլյացիայի հերթական պորցիա է։ Անդրադառնանք դրանցից մի քանիսին. «Ես թիվ մեկ պատասխանատուն եմ, բայց թիվ մեկ մեղավո՞րն եմ», կամ ասենք՝ «Ինչ էլ լինի, եկեք պայմանավորվենք, որ մենք մեզ պարտված չենք զգալու»։ Իսկ ամենաունիկալներից ընտրարշավի ժամանակ արված հետևյալը ձևախեղումն էր՝ «Ես հպարտ եմ, այո՛, մենք պարտվել ենք և այդ պարտության պատասխանատվությունը մերն է, բայց այդ պարտության ընթացքում մենք պահել ենք կարևորը՝ ձեր աչքերի մեջ նայելու իրավունքը, մենք այսօր հայացք փախցնելու ոչ մի պատճառ չունենք»:
Եթե անկեղծ՝ այս արտահայտություններին կարելի էր վերաբերվել որպես անհավասարակշիռ ու շփոթահար մարդու տվայտանքներ, որն ամեն կերպ ուզում է պահել քաղաքացու համակրանքն ու վստահությունը և ըստ այդմ` աթոռը: Բայց այս արտահայտությունները նաև մեսիջային են և բավականին նյութ են տալիս Փաշինյանին և նրա գործողություններն ընկալելու առումով: Այլ կերպ ասած՝ դրանք մի տեսակ մեսիջներ էին, որոնք իրենց խորքում ունեին ենթագիտակցական ճշմարտություններ։
Դիցուք, «ինչ էլ լինի, եկեք պայմանավորվենք, որ մենք մեզ պարտված չենք զգալու» արտահայտությունն այն բանաձևն է, որով պետք է ընկալել Փաշինյանի շատ գործողություններ: Այնտեղ, որտեղ նա ձախողվում է, պարտվում է, վնասներ է պատճառում տարբեր կառույցների և հասարակությանն առհասարակ, փորձում է այդ ձախողումը որպես հաղթանակ ներկայացնել: Անհասկանալի ու առեղծվածային պայմաններում հանձնվեց Շուշին, Փաշինյանը ցինիկաբար ասում է` «մեկ է ադրբեջանցիները Շուշի էին վերադառնալու և այն մերը չէր լինելու»` եկեք մեզ պարտված չզգանք:
Շուրջ 8-9 ամիս է ադրբեջանցիները գտնվում են ՀՀ սուվերեն տարածքում, իսկ մենք չենք կարողանում նրանց հանել ՀՀ սահմաններից և նրանց ծրագրերի դեմն առնել, մոտավորապես նույն տրամաբանությամբ, նա ասում է, թե «եկեք նրանց ուզածը տանք և մենք մեզ պարտված չզգանք»:
Բոլորիս աչքի առաջ Արցախի բանակցային գործընթացը տապալեց, անգամ Լավրովյան պլանը մեզ համար երազանք դարձրեց, հիմա հայտարարում է, որ միևնույնն է` «Արցախին անկախության կարգավիճակ չէին տալու, բանակցային գործընթացը վաղուց էր տապալված, իսկ կարգավիճակը որոշող հանրաքվեն կարող էր լինել 100 տարի հետո` երբ Արցախում ադրբեջանցիները մեծամասնություն կկազմեին և այն մեր օգտին չէր լինի»: Այնպես որ մենք չենք պարտվել` պարտությունն անխուսափելի էր, եկեք խաղաղության դարաշրջան բացենք և ադրբեջանցիների ու թուրքերի հետ խաղաղ ապրենք` մեզ պարտված չզգալով:
Եթե ընդհանրական ներկայացնենք, ողջ ներկապնակը, ապա մեծ հաշվով Նիկոլը փորձում է պատերազմում խայտառակ պարտությունը փոխարինել խաղաղություն հաստատելու «հաղթանակով»` չէ՞ որ նախկին իշխանությունները չեն կարողացել կնքել այդ համաձայնությունը և երկարամյա խաղաղություն հաստատել, հիմա իրեն կհաջողվի և ինքը կդառնա խաղաղության մունետիկը տարածաշրջանում: Նա թերևս հույս ունի, որ պատերազմը և դրա հետևանքները կկարողանա մոռացնել տալ և տնտեսական շահը մարդկանց կստիպի ներել իրեն ու գոհանալ նվաստացուցիչ խաղաղությամբ:
Արթուր Սարգսյան
