Yerevan, 22.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
ՄԵՆՅՈՒ
Futsal tournament Galaxy Champions League 2024 kicks off Unibank is now a regular partner of “Pan-Armenian intellectual movement” IDBank issued another tranche of dollar bonds Green Iphone on the best credit terms at green operator's stores UCOM Provided technical assistance to Shengavit administrative district AMD 9,808,684 to the "City of Smile" Charitable Foundation. The next beneficiary of "The Power of One Dram" is known Unibank offers a “Special” business loan with an interest rate of 8.5% per annum IDBank implements the next issue of nominal coupon bonds Flyone Armenia will start operating regular direct flights Yerevan-Moscow-Yerevan New movie channels in Ucom and good news for unity tariff subscribers


Դեֆորմացված ՏԻՄ համակարգի խորքային հետագիծը

Analysis
Կիսվել

Ինչպես հայտնի է՝ 2021-ի աշնանը ՀՀ 30-ից ավել համայնքներում տեղի ունեցան ՏԻՄ ընտրություններ, որոնք հանրապետության քաղաքական կյանքում լուրջ իրադարձություններ էին։

Ականատես եղանք, թե ինչպես համայնքների զգալի մասում ընդդիմադիր կամ, համենայն դեպս, ոչ ուղղակի իշխանության թեկնածուների հաղթանակը գնահատվեց՝ որպես հանրության տրամադրությունների փոփոխության արտահայտություն, իշխանության դիրքերի խարխլում և այլն։ Բոլոր այդ գնահատականներում կա ճշմարտության որոշակի չափաբաժին։ Բայց այդ գործոններով հանդերձ, տեղական ինքնակառավարման համակարգը Հայաստանում քաղաքական կյանքի վրա ունի սահմանափակ ազդեցություն։ Խոսքը քաղաքականության հիմնական մեխանիզմի՝ որոշումների կայացման գործընթացի վրա ազդեցության մասին է, իսկ մեր ՏԻՄ-երը դրանում գրեթե դերակատարություն չունեն։

Ըստ էության, համայնքապետերն ու ավագանիները գլոբալ առումով բյուջետային դոտացիաներ ու սուբվենցիաներ, ինչպես նաև տեղական չնչին միջոցներ բաշխողներ են, ովքեր հընթացս զբաղվում են նաև տեղային նշանակության կենցաղային հարցերի լուծմամբ։

Գաղտնիք չէ, որ ՏԻՄ-երը, համայնքապետերը մեծ քաղաքականության հետ առնչվում են ընտրությունից ընտրություն, երբ իշխանությունները նրանց պարտադրում են իշխող ուժի համար ձայներ ապահովել։ Ոչ իշխանական համայնքապետերը նույնն անում են ընդդիմադիր ուժերի համար։ Քաղաքականության հետ ՏԻՄ-երի հարաբերություններն այդքանով ավարտվում են։ Դա, իհարկե, ՏԻՄ-երի խնդիրն ու մեղավորությունը չէ։ Խնդիրը գտնվում է նախ՝ սահմանադրական-իրավական, ապա որոշ չափով՝ նաև քաղաքական մշակույթի ու ավանդույթի տիրույթում։

Հայաստանի սահմանադրությամբ ՏԻՄ-երի գործառույթներն իրականում սահմանափակ են, իսկ եղած լիազորություններն էլ իրացվում են ոչ ամբողջությամբ՝ պայմանավորված ավագանիների ու համայնքապետերի կրթական ու քաղաքական ցածր ցենզով։ Դրա պատճառով ՏԻՄ-երը գրեթե չեն ներգրավվում եթե ոչ՝ համապետական, ապա գոնե՝ տարածքային, տեղական ռազմավարությունների, ծրագրերի մշակման գործընթացում, նրանք առավելապես իշխանության վերին օղակներում հաստատված իմպերատիվների իրագործողներն են։

Այս համակարգի նման ամորֆ վիճակը Հայաստանի ժողովրդավարության իրական մակարդակի, ցածր մակարդակի ցուցանիշներից մեկն է, որի մասին գրեթե չի խոսվում։ Մինչդեռ ժողովրդավարությունների կայացածության ու զարգացածության հիմնական չափորոշիչներից մեկը հենց տեղական իշխանությունների, իշխանության ստորին մակարդակի մարմինների ներգրավվածությունն է որոշումների կայացման գործընթացում։

Ինչպես հայտնի է զարգացած եվրոպական ժողովրդավարություններում ՏԻՄ-երն ունեն լիազորությունների մեծ շրջանակ, անգամ համապետական նշանակության հարցերում դիրքորոշում հայտնելու իրավասություն, ինչն իրագործում են, ասենք, հանրաքվեների, հանրագրերի և այլ գործիքների միջոցով։ Եվ հակառակը՝ որքան ավելի կենտրոնացված է որոշումների կայացման գործընթացը, այնքան ավելի թերի է համարվում տվյալ ժողովրդավարությունը։ «Ժողովրդավարության բաստիոն» Հայաստանն անհասանելիորեն հեռու է այդ մակարդակից և հազիվ թե երբևէ հասնի դրան։

Խնդիրն այն է, որ ՏԻՄ-երի, ըստ էության, կամազուրկ կամ ձայնազուրկ վիճակը խիստ ձեռնտու է ցանկացած իշխանության։

Ըստ էության, լայն լիազորություններով համայնքապետեր ու ավագանիներ ունենալ՝ նշանակում է՝ ինչ-որ չափով կիսել իշխանությունը նրանց հետ։ Դե իսկ ինչպես գիտենք բոլորս, Նիկոլ Փաշինյանի դեպքում իշխանությունը որևէ մեկի հետ կիսելու մասին անգամ որևէ ակնարկ կարող է համարվել վիրավորանք, ավելին՝ իշխանության զավթման ուղղակի սպառնալիք։

Արթուր Սարգսյան

Կիսվել
Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the DiasporaNew Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange 2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyanIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia
All Timeline »
Blog
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
Poll
Most Popular
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall1 Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams 2 IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation3 Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia4 The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project5