Իշխանության հակառեկորդները

Օրերս հայտնի դարձավ, որ անցած տարվա տնտեսական ակտիվության նախնական արդյունքների համաձայն՝ մեր տնտեսության զարգացումները, մեղմ ասած, հեռու են բավարար լինելուց։ Ըստ էության, այդպես էլ չկարողացանք հաղթահարել ճգնաժամի առաջին տարվա ծանր հետևանքները, բայց դա չի խանգարում, որպեսզի կառավարությունում կրկին անցնեն իրենց սիրած զբաղմունքին՝ փառաբանել չեղած ձեռքբերումները։ Ասվածի մեկնարկը կառավարության անցած նիստում տվեց Նիկոլ Փաշինյանը՝ կրկին հիշեցնելով աշխատատեղերի «բացարձակ ռեկորդների» մասին։ «Երբեք Հայաստանում այսքան գրանցված աշխատատեղ չի եղել,- հայտարարել է նա,- Բացարձակ ռեկորդ է Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմության ընթացքում»։

Հիշեցման կարգով ուղղակի նշենք, որ նմանօրինակ «բացարձակ ռեկորդների» մասին Փաշինյանն առաջին անգամ չէ, որ խոսում է, և ոչ միայն աշխատատեղերի վերաբերյալ։ Բոլորս փայլուն հիշում ենք, թե ժամանակին ինչեր էին ասվում տնտեսության ու մյուս ոլորտներում տեղի ունեցող ռեկորդային աճերի ու զարգացումների մասին։ Դրանց արդյունքները երևացին ճգնաժամի ժամանակ, երբ մեր տնտեսությունն ուղղակի փլվեց։ Ունեցանք իսկապես աննախադեպ անկում, ինչը, Համաշխարհային բանկի գնահատումներով, Արևելյան Եվրոպայի և ԱՊՀ երկրների մեջ վատագույն ցուցանիշներից մեկն էր. Հայաստանում տնտեսական անկումը 7,4 տոկոս էր։

Նման ռեկորդային անկումից հետո անցած տարի մեր տնտեսության մեջ ակտիվության որոշակի աճ է դիտարկվել, սակայն դա այն չէ, ինչը կարող է թույլ տալ կառավարությանը խոսել լուրջ ձեռքբերումներից։ Փաստն այն է, որ տնտեսությունը դեռ հեռու է նույնիսկ վերականգնվելուց, իսկ իրական զարգացումների մասին խոսելն ավելորդ է։ Այդքանից հետո, որպեսզի տպավորություն ստեղծեն, թե մեր տնտեսության վերականգնման ու աճի տեմպն անհամեմատ ավելի բարձր է, քան ԵԱՏՄ մյուս երկրներում, էկոնոմիկայի նախարարը պեղել, հանել էր ցուցանիշներ՝ գործընկեր երկրների անցած տարվա տնտեսական զարգացումների վերաբերյալ։

Այս ֆոնին իշխանության ոլորտային պատասխանատուները փորձում են զուգահեռ անցկացնել ԵԱՏՄ պարտնյորների հետ, ըստ այդմ՝ ճգնաժամային 2020թ., Ռուսաստանը, Բելառուսն ու Ղազախստանն արձանագրել են շատ ավելի ցածր տնտեսական անկում, քան Հայաստանը։ Անցած տարի Հայաստանը 5,8 տոկոս ակտիվության աճ է ունեցել, բայց շարունակել է գտնվել ավելի ցածր մակարդակում, քան մինչև ճգնաժամը։ Այնինչ՝ 2021թ. արձանագրելով ընդամենը 2,3 տոկոս տնտեսական աճ, Բելառուսը ոչ միայն հետ է բերել նախորդ տարվա կորուստները, այլև իրական զարգացում է ապահովել։ Նույնը՝ նաև Ղազախստանը։ Ղազախստանում անկումը 2020թ. համաձայն Համաշխարհային բանկի տվյալների՝ կազմել էր ընդամենը 2,5 տոկոս։  Նշենք, որ երկու տարվա կտրվածքով նաև Ռուսաստանի տնտեսական աճի ցուցանիշն է դրական։

Այդպես չէ միայն Հայաստանի պարագայում. անցած տարի Հայաստանը ԵԱՏՄ նշված երկրների շարքում ամենաբարձր տնտեսական ակտիվության աճն է արձանագրել, բայց շարունակել է հետ մնալ մինչճգնաժամային մակարդակից։ Մեր տնտեսությունը, անգամ ավելի բարձր աճի պարագայում, դեռևս դուրս չի եկել զարգացման փուլ։

Հատկանշական է այն, որ այսպիսի մակերեսային մեկնաբանություններով էլ, ինչպես միշտ, փորձում են մոլորեցնել հասարակությանը։ Իշխանությունները, փոխարենը ԵԱՏՄ երկրների տնտեսական զարգացումների վերաբերյալ զուգահեռների անցկացումը, կարող էին ներկայացնել ասենք Վրաստանի տվյալները։ Ճգնաժամային 2020թ. Վրաստանում տնտեսական անկումը կազմել էր 6,8 տոկոս՝ ավելի քիչ, քան Հայաստանինը։ Ու այդ բազայի վրա անցած տարի Վրաստանում երկնիշ աճ է գրանցվել՝ 10,6 տոկոս։ Եվ սա՝ այն պարագայում, որ Վրաստանի տնտեսության աճի մեջ մեծ բաղադրիչ ունի զբոսաշրջությունը, ինչը համաճարակի հետևանքով ամենատուժած ոլորտներից մեկն է եղել։

Ըստ էության, իշխանությունները զբաղված են տնտեսության իրական պատկերը թաքցնելով՝ փորձել զարգացումների վերաբերյալ արհեստական տպավորություններ ստեղծել։ Բանն այն է, որ դրանից, միևնույն է, հասարակությունը ոչինչ չի շահում։ Մարդիկ իրենց մաշկի վրա են զգում, թե ինչ են ստացել մինչև հիմա հայտարարված աննախադեպ աճերից ու Նիկոլի ասած բացարձակ ռեկորդներից հետո։

Աշոտ Սահակյան