«Ժողովրդավարության բաստիոնում» քաղաքացու ձայնն այլևս լսելի ու կարևոր չէ. «ի՞նչ է եղել որ, ուղղակի սերունդ ենք կորցրել». «Փաստ»
Analysis
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Խանութներում, բանկերում, տարբեր տեղերում գոյացած մարդկանց հերթերը լավագույն վայրն են հասկանալու համար մարդկանց տրամադրությունները: Հենց այստեղ ես հասկանում, որ հասարակությունը միատարր չէ, որ տարակարծիք ենք ու անգամ, երբ փաստերով մեկը մյուսին սկսում է բացատրել, թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել մեր երկրի հետ, այդ դեպքում անգամ որոշ մարդիկ չեն դադարում հավատալ «ապագային», որն այնքան մշուշոտ է: Բանկոմատի հերթը ձգվում է մայթի ողջ երկայնքով:
Մարդիկ առավոտյան շտապել են իրենց թոշակը ստանալու: Մոտ երեսուն հոգուց կազմված հերթին նաև ես եմ միանում՝ լսելով մարդկանց մեկնաբանություններն այն իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունենում, խոստանում եմ ինքս ինձ միայն լսողի դերում լինել, չմտնել բանավեճի մեջ: Կարծիքներ եմ հավաքում՝ հասկանալու՝ ի վերջո, ի՞նչ են ցանկանում մարդիկ, ինչպես են պատկերացնում ապագան: Հերթին վերջում միացած տղամարդն ասում է՝ «Փաշինյանը շատ համբերատար է, այդպիսին չպիտի լիներ», մի կին էլ հակադարձում է՝ «համբերատարությունն ինչ կապ ունի, մինչև հիմա սպասում եմ, թե երբ է պատժելու թալանչիներին, բայց բռնում, փողն առնում ու բոլորին բաց է թողնում, ո՞ւմ պատժեց, ոչ ոքի»:
Մյուսն էլ «հավաստի աղբյուրներից» գիտի, որ դրսից է լինելու փրկությունը, օտար մեկը գալու է իշխի Հայաստանում, բոլորին ձերբակալի ու պատժի: Դրսի վրա հույս դնող կինը, սակայն, մեզ չի վստահում կարևոր գաղտնիքը՝ իսկ որտեղի՞ց գիտի այդ տեղեկությունը: «Ոնց վստահեցի սրանց, գնացի ու ընտրեցի, ժամանակին այնքան հույսեր ունեի»,-խոստովանում է ներկաներից մեկը: Նույն միջոցին լցվում է մեկ ուրիշի համբերության բաժակը՝ «ախր, ինչպես կարելի է գնալ ու ամերիկաներում հանդիպել այն մարդկանց, որոնց Ռուսաստանն աչքով աչք չունի տեսնելու, ախր, լավ, բա էդքանը չեն հասկանո՞ւմ, չեն գիտակցո՞ւմ: Գուցե փողոց դուրս եկած մարդիկ չեն մեր փրկությունը, բայց այս անգրագիտությանը վերջ դնելու ժամանակն է»:
Լավ է, որ երբ բոլորն իրենց կարծիքն են հայտնում, մյուսները հանդուրժող են, ուշադրությամբ լսում են իրար, չնայած ակնհայտորեն համակարծիք չեն մեկը մյուսի հետ, բայց հարգում են դիմացինի կարծիքը: Այս երկար ձգվող հերթում միայն դա է ուրախացնում, չնայած տարակարծիք ենք, բայց հարգում ենք մեկս մյուսի տեսակետը: Բայց կարծիքները նաև հարցեր են ծնում: Օրինակ՝ 28 հազար դրամ թոշակ ստացող կինը ինչո՞ւ է այդքան ակնհայտորեն պաշտպանում մարդկանց, որոնք նրա կյանքում գոնե սոցիալական ապահովության տեսանկյունից որևէ փոփոխություն չբերեցին: Ուզում ես ասել՝ ախր, այդ գումարը ծախսելու ես րոպեների ընթացքում, արդյունքում, եթե միայնակ ես ու հավել յալ եկամուտ չունես, օրեր շարունակ սպասելու ես հաջորդ թոշակին: Ուզում ես համաձայնել ներկաներից մեկի հետ, որն ասում է, թե տգիտությունը կործանեց մեզ, տգիտությունը, որին լրացնող գործոն դարձավ դիտավորությունը:
Չես ուզում նաև հակադարձել՝ հիմա ձեզ անվտա՞նգ եք զգում, կարծես թե, դա նրանց համար կարևոր չէ: Գուցե Երևանում նստած մարդն այդպես էլ չի հասկանում, սեփական մաշկի վրա չի զգում սահմանների անվտանգություն ասվածը, վստահաբար չի զգում, թե ինչ ասել է ապրել Սյունիքի Ներքին Հանդում կամ էլ Շուռնուխում, որտեղ թշնամու շունչն այնքան մոտ է, ապրել Արցախում, որտեղ ամեն րոպե թշնամին կարող է ներխուժել քո տուն և ասել, որ դա իրենն է: Գուցե մենք՝ Երևանում ծվարածներս, այդպես էլ չհասկացանք սահմանամերձ համայնքներում ապրող մարդկանց, նրանց վախերն ու անհանգստությունները: Բայց այս դեպքում հարց պետք է տանք ինքներս մեզ՝ մենք մեր երեխայի հետ կտեղափոխվեի՞նք ապրելու Հայաստանի այն անկյունում, որը սահմանամերձ է: Եթե այս հարցին ազնվորեն կարողանայինք պատասխանել, գուցե նաև մեր պետությունն այլ լիներ:
Իսկ մինչ այդ «ժողովրդավարության բաստիոնում» Նիկոլ Փաշինյանը և յուր համակիրները ծափահարում էին, անհասկանալի է, թե ինչին, կարծես հաղթել էին 44-օրյա պատերազմում, տնտեսական թռիչքաձև աճ էին գրանցել, կարգավորել հարաբերությունները դաշնակիցների հետ, կահավորել բոլոր խրամատները, հայրենիք վերադարձրել գերեվարված տղաներին: Ծափահարում և ակնհայտ հեգնանքով վերաբերվում իրենց գործընկերներին, որոնք ԱԺ էին եկել ներկայացնելու հազարավոր մարդկանց պահանջը, որոնք նույն պահին դրսում են՝ ոստիկանների հսկող աչքի ներքո, այն է՝ Նիկոլ Փաշինյանը պետք է հեռանա, նրանք նաև պարզաբանում էին, թե ինչու:
Բայց «ժողովրդավարության բաստիոնում» չեն ցանկանում լսել իրենց քաղաքացուն, որը կարծիք է հայտնում, ասում է, որ երկիրը սխալ ուղղությամբ է գնում, որ վտանգավոր է խաղաղության օրակարգը, որ սուր է կախված Արցախի գլխավերևում, որը վերջնականապես կարող է խոցել արյունաքամ լինող հիվանդի սիրտը: Մարդը, որն ասում է՝ «կեցցե հայկական ժողովրդավարությունը», դուրս չի գալիս հանդիպման իր քաղաքացու հետ, որը գուցե անգամ ժամանակին ընտրել է իրեն, բայց հիմա տագնապի զգացողությամբ է ապրում սեփական երկրում, բայց չի ընտրում նաև հայրենիքից հեռանալու ճանապարհը: Այդ ո՞ր պահից Ազգային ժողովի կամ կառավարության շենքերը դադարեցին լինել ժողովրդինը, կամ էլ ժողովուրդը դադարեց լինել իշխանությանը, իսկ որ ամենակարևորն է՝ իշխանությունը դադարեց լինել ժողովրդինը:
Գուցե այն պահից, երբ այս իշխանությունը դադարեց նկատել սեփական աչքի փուշը, կամ էլ երբ «ժողովրդավարության բաստիոնի» առաջնորդն ասաց՝ «կարող էինք կանխել պատերազմը, որի արդյունքում կունենայինք նույն վիճակը՝ իհարկե առանց զոհերի»: Իրոք, սրանց տրամաբանությամբ՝ ի՞նչ է եղել որ, ուղղակի սերունդ ենք կորցրել...
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
