Առաջարկվում է ինսուլտից մահացությունը կտրուկ նվազեցնելու միջոց

Ինսուլտը ծանր հիվանդություն է, որն ախտահարում է գլխուղեղը սնուցող զարկերակները և զարգանում է գլխուղեղի մի մասի արյունամատակարարման ընդհատման կամ կտրուկ նվազեցման պատճառով:

Հիվանդությունը զարգանում է չափազանց արագ։ Միևնույն ժամանակ, հաճախ հնարավոր չէ անմիջապես ճանաչել կաթվածը, քանի որ առաջնային ախտանիշները հստակ չեն արտահայտվում: Բժիշկներն ունեն այսպես կոչված թերապևտիկ ժամ հասկացությունը. որպես կանոն, այս ժամանակը գնահատվում է ինսուլտի սկզբից 4,5 ժամ: Այս ընթացքում կարելի է խուսափել անդառնալի հետեւանքներից։ Գիտնականները հաշվարկել են, որ իշեմիկ ինսուլտի ժամանակ ուղեղի մահացության արագությունը կազմում է րոպեում 1,9 միլիոն նեյրոն։ Առանց բուժման մեկ ժամվա ընթացքում ուղեղը «ծերանում» է 3,6 տարով. Շնորհիվ այն բանի, որ յուրաքանչյուր րոպեն կարևոր է կյանքի և առողջության համար, շատ զարգացած երկրներ վերջին տարիներին սկսել են ուշադրություն դարձնել ինսուլտի բուժօգնության արագությանը։

Դմիտրի Դավիդովն առաջարկում է դիմել զարգացած երկրների փորձին. Օրինակ, 2017 թվականի վերջին Ավստրալիան գործարկեց առաջին հատուկ շարժական շտապ օգնության ծառայությունը, որն ուղղված է ինսուլտի դեմ պայքարին: Աշխատանքի առաջին երկու տարիներին թիմն ունեցել է ավելի քան 2,5 հազար կանչ, մինչև հիվանդանոց հասնելը 1025 հիվանդի մոտ ընթացակարգեր են իրականացվել։ Թրոմբոլիզ պահանջող յուրաքանչյուր յոթ հիվանդից մեկը բուժում է ստանում ինսուլտի առաջին 60 րոպեների ընթացքում, իսկ 12 ինսուլտից մեկը կարող էր մահացու լինել առանց շտապօգնության մասնագիտացված օգնության:

Գերմանիայում նման «ինսուլտի» շտապօգնության խմբեր հայտնվեցին 2011 թվականին, նշում է գործարարը։ Բեռլինում 2017 թվականի փետրվարից մինչև 2019 թվականի հոկտեմբերը ներգրավվել են ինսուլտի 749 դեպք (49 տոկոս), մնացած 794 (51 տոկոս) ինսուլտի դեպքերը սպասարկվել են ընդհանուր ոչ մասնագիտացված շտապօգնության կողմից։ Համեմատելով երկու տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը՝ գիտնականները եկել են միանշանակ եզրակացության՝ շարժական «ինսուլտի» թիմը մեծացնում է մարդկանց գոյատևման մակարդակը և նվազեցնում նրանց հաշմանդամության վտանգը։ Հիվանդները թրոմբոլիզ են ստացել ավելի հաճախ (60 տոկոս՝ 40-ի դիմաց) և միջինը 20 րոպե շուտ։ Արդյունքում, մահացությունը ինսուլտից հետո երեք ամիս հետո ավելի ցածր էր (7 տոկոս՝ 9-ի դիմաց):

Ավելին, «ինսուլտ» շտապօգնության հիվանդների 51 տոկոսը հայտնել է, որ առօրյա աշխատանքին ընկալելի վնաս չի հասցվել, մինչդեռ նման մարդկանց մեկ այլ խմբում՝ 42 տոկոս»,- գրում է ձեռնարկատերը։

Նաև շարժական «ինսուլտի» ստորաբաժանումներն իրենց արդյունավետությունն ապացուցել են ԱՄՆ-ում։ 2014-ից 2020 թվականներին յոթ քաղաքներում անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ շտապ օգնության մեքենաներում բուժվող ինսուլտով հիվանդների 53 տոկոսն ի վերջո լիովին ապաքինվել է՝ համեմատած սովորական շտապ օգնության հիվանդների 43 տոկոսի հետ:

Դմիտրի Դավիդովի խոսքով, «ինսուլտային» մեքենաների և շտապօգնության մեքենաների ներդրումը կօգնի զգալիորեն նվազեցնել կաթվածից մահացությունը։ Սակայն այս նախաձեռնության իրականացումն անհնար է առանց պետության օրենսդրական աջակցության։

Նյութը պատրաստեց Orer.am-ը: