«Դեպի արյուն ու մահ տանող «խաղաղության» քարոզից պետք է ազատվել». «Փաստ»
Interview
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Ժամանակ առաջ, երբ շուկայում կամ խանութում, առանց որևէ անուն տալու, թեկուզ միայն թանկացումից դժգոհեիր, միանգամից հայտնվում էին մարդիկ, որոնք պատրաստ էին քեզ ծվեն-ծվեն անել՝ պաշտպանելով «հեղափոխական» իշխանություններին, թե նրանք ի՞նչ մեղավոր են: Հիմա արդեն այս մարդկանց շարքերը ավելի ու ավելի նոսրանում են, քանի որ նրանք ոչ միայն չսկսեցին լավ ապրել, այլ նաև ամենակարևորը կորցրեցին: Հոգեբան, «Զարթոնք» կուսակցության ԳՄ անդամ Կարինե Նալչաջյանը նշում է՝ բավականին մեծ փոփոխություններ են տեղի ունեցել մարդկանց ընկալումների մեջ, որոնք չնկատել ուղղակի չենք կարող:
«Երբ ամենասկզբում՝ 2018 թ.-ին, փորձում էինք բացատրել, թե ինչ է կատարվում, ինչ աղետ է մոտենում Հայաստանին, ագրեսիվ դիմադրության, մեղադրանքների էինք հանդիպում: Ամեն դեպքում շարունակում էինք բացատրական աշխատանքներ տանել, որպեսզի մարդիկ հասկանան, թե ինչ է տեղի ունենում, ինչի հետևանքով ինչ պատկեր ունեցանք կամ կունենանք: Հիմա արդեն, կարծես թե, այս բացատրական աշխատանքն իմաստ չունի: Այն իր դերն արդեն կատարել է՝ պայքարի, զոհողությունների, նյարդերի գնով: Այժմ իրավիճակը շատ է փոխվել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է հոգեբանը:
Հավելում է՝ կարծես թե մարդիկ ամեն ինչ հասկանում են, ամեն ինչ պարզ է, նույնիսկ այն աբսուրդ փաստարկները, որոնք հնչում էին, հիմա գրեթե չկան: «Նման իրավիճակներում, երբ մարդիկ ոչ ամբողջովին, բայց հասկանում են, թե ինչ է տեղի ունեցել, հասկանում են ակնկալվող վտանգներն ու սպառնալիքները, կարևոր է ճիշտ հակաքարոզչություն կազմակերպելը: Թշնամական քարոզչությունը, որը հենց մեր ներսից է գալիս, շարունակում է իր սև գործն անել, այն չի դադարում, մարդկանց հույզերի ու էմոցիաների հետ է աշխատում՝ խաղաղություն բառով, սգից դուրս գալու ոչ ադեկվատ ու դաժան լեքսիկայով: Քարոզչությունը հուզական իմաստով տարվում է, դրա նպատակը մեզ հոգեբանորեն զոհ դարձնելն է, անօգնականության զգացողություն ներշնչելը, «եկեք զիջենք, որ խաղաղ ապրենք, սա էլ տանք, ոչինչ, թուրքի հետ էլ կարող ենք խաղաղ ապրել»: Անհեթեթ իրավիճակների մեջ ենք»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը:
Նա այժմ կարևորում է խելամիտ հակաքարոզչությունը՝ կրկին ուղղված հույզերին: «Մի բան, որն առանձնապես չեմ տեսնում: Կան շատ խելամիտ վերլուծություններ, լրատվամիջոցներ ու անձինք, որոնք համառորեն կատարում են իրենց գործը, բայց հակաթույնը չի հասել այն ձևին ու մակարդակին, որ կարողանա լիարժեքորեն գործել: Մեր ժողովուրդն արդեն հասկացել է, թե ինչ իրավիճակում է, ժողովրդին կազմակերպել է պետք: Դեմ եմ, որ ազգի, ժողովրդի ինքնագնահատականն իջեցնում են: Երբեմն, այո, ասում ենք՝ ինչպե՞ս կարելի է իրականությունը չտեսնել, բայց սա դեռ չի նշանակում, որ պետք է վարկաբեկենք մեր ժողովրդին: Այսպես անուղղակի կերպով թշնամու ջրաղացին ջուր ենք լցնում: Եթե իջեցնում ես ազգային հավաքական ինքնագնահատականը, ներսից թուլացնում ես հասարակությանը: Անկախ քեզանից, թեկուզ ունենալով օբյեկտիվ մոտեցումներ, բայց թուլացնում ես: Հիմա շատ ենք լսում՝ այս ի՞նչ ժողովուրդ է, ի՞նչ ազգ է, ի՞նչ է, մարդիկ արժանապատվություն չունե՞ն: Սա նշանակում է, որ զոհի հոգեվիճակը ներարկելու հարցում օգնում ենք թշնամական քարոզչությանը»,-ընդգծում է Նալչաջյանը:
Նրա խոսքով, ճշգրիտ մտածված հակաքարոզչության պարագայում ազգի ինքնագնահատականը կբարձրանա, մարդիկ իրենց սուբյեկտ կզգան: «2018 թ.-ին ինչի՞ վրա էր մեխը: Մարդկանց ներարկում էին, որ իրենք սուբյեկտ են, երկրի տերն են, վարչապետ են, հպարտ են, սիրված, խոնարհվում էին նրանց առաջ, ասում, որ նրանք են իշխանությունը փոխում: Մարդկանց ներշնչում էին, որ իրենք կարևոր են, կարող են ինչ-որ բաներ անել: Այս մանիպուլ յացիան օգտագործելով՝ հասցրեցին այս օրվան և դեռ տանելու են առաջ, եթե այսպես մնա: Շատ կարևոր է մարդկանց ինքնագնահատականը բարձրացնելը, ընդ որում՝ ոչ թե օդի մեջ, անհիմն գաղափարների վրա: Ունենք շատ հենակետեր, որոնց շնորհիվ կարելի է մարդկանց դուրս բերել զոհի կարգավիճակից: Պետք է լուծել լիդերության հարցերը, ճիշտ առաջնորդություն է պետք: Որքան էլ տրամադրությունները խմորվում են, այնպես չի լինում, որ մեկ օր արթնանանք ու որոշենք, թե ուր ենք գնում, ինչ ենք անում: Առաջնորդության հարցն առաջնային է»,համոզված է հոգեբանը:
Հավելում է՝ կան մարդիկ, որոնք տարիներ շարունակ իրենց կարծիքը հայտնում են, բայց, օրինակ՝ մտավորականության մի շերտ կա, որը կրավորական կեցվածք ունի, ինչը շատ ցավալի է: «Մտավորականի կերպարի մեջ պետք է հստակ ուրվագծվի իր պետության, հայրենիքի համար ինչ-որ բան անելու մղումը: Սակայն նրանց մի մեծ մասը պասիվ դիտորդի դերում է, ինչը ցավալի է: Որքան տեղին կլիներ, եթե պայքարի առաջին շարքերում սյուների պես մեր հոգևոր հովիվները և մտավորականները լինեին կանգնած: Հիմա ասպարեզը տրված է քաղաքական գործիչներին: Իսկ իրենց հանդեպ դիրքորոշումները շատ տարբեր են, մի մասն իրավացի դժգոհություն է, մյուս մասը՝ հանիրավի: Քաղաքական գործիչներին պետք է միանան հոգևոր, գիտական, մշակութային էլիտաները: Ի վերջո, կյանքի ու մահվան հարց է»,-ասում է մեր զրուցակիցը:
Ամփոփելով՝ հավելում է, որ ժողովրդի տրամադրությունները ճիշտ հունի մեջ դնելով կարող ենք ազատվել այս իշխանություններից: «Դա նշանակում է դուրս գալ պատվազրկված վիճակից, Արցախի հարցում գոնե հնարավորը պահպանել, մարդկային ու տարածքային կորուստները դադարեցնել, դեպի արյուն ու մահ տանող խաղաղության քարոզից ազատվել, միջազգային ասպարեզում վերականգնել մեր տեղը: Որպես երկիր կորցրել ենք մեր սուբյեկտայնությունը, ցավալի է տեսնել, թե ինչպես են շփվում մեր երկրի ղեկավարների հետ: Ի՞նչ է, իմ երկիրը նման վերաբերմունքի՞ պետք է արժանանար: Մարդկանց տրամադրությունները փոխված են, տարբեր շերտերում ավելի խորքային փոփոխություններ ունենալու համար ճշգրիտ քարոզչության և խելամիտ լիդերության անհրաժեշտություն կա, որտեղ անպայման պետք է մասնակից լինեն մեր հոգևոր առաջնորդները և մտավորականները: Նոր մարդիկ և ուժեր պետք է գան ասպարեզ»,-եզրափակում է Կարինե Նալչաջյանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
