Երևանը լրջորեն մտածում է «դաշնակիցներ փոխելու» մասին. Եվրոպայի երկրները և ԱՄՆ-ը չեն օգնի Հայաստանին. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Polit.info–ն «Հայաստանը փոխում է դաշնակիցներին. Փաշինյանը Ռուսաստանի փոխարեն հույսը դնում է ԱՄՆ-ի և Բրիտանիայի վրա» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի ղեկավարությունը Ռուսաստանի Դաշնության հետ համագործակցությունից հնարավոր հրաժարվելու մասին արդեն իսկ բացահայտորեն է հայտարարում: Օրինակ՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը չեղյալ է հայտարարել ՀԱՊԿ-ի հետ համատեղ զորավարժությունները՝ դրանք անվանելով «անտեղի», ինչը չափազանց տարօրինակ պատճառ է չնայած սառեցված, բայց առկա հակամարտության պայմաններում։
Բացի այդ, Երևանը Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի կարգավորման Մոսկվայի առաջարկների հետ մեկտեղ մտադիր է դիտարկել արևմտյան երկրների առաջարկները: Միակ հարցը ապագա փաստաթղթի բովանդակությունն է, վստահեցրել է Փաշինյանը։ Հնարավոր է, որ Վաշինգտոնն ու Բրյուսելը օգտվեն Հայաստանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ռևանշիստական զգացումներից՝ երկիրը դարձնելով Ռուսաստանի վրա ճնշում գործադրելու գործիք։
Ըստ փորձագետների, ՆԱՏՕ-ի երկրները կապահովեն իրենց ռազմական ներկայությունը Հարավային Կովկասում՝ Ռուսաստանի Դաշնությանը և Իրանին միաժամանակ դիմակայելու համար։ Հայկական կողմը դժգոհ է Լաչինի միջանցքում ռուս խաղաղապահների գործողություններից:
Դա Ղարաբաղը Հայաստանի հետ կապող միակ ճանապարհն է։ Փաշինյանը պահանջում է «ապահովել ռուսական խաղաղապահ կոնտինգենտի կողմից վերահսկվող միջանցքի բնականոն գործունեությունը» և բացել այն, սակայն մինչ այժմ անցումը հարկադրաբար փակվել է Ադրբեջանի քաղաքացիների «բողոքի» պատճառով։ Ստեղծված իրավիճակի պատճառով Հայաստանի իշխանությունները դեկտեմբերի վերջին մեղադրել են ռուս խաղաղապահներին անգործության մեջ, իսկ տեղական լրատվամիջոցները նշել են, որ Երևանն իբր «վերջնագիր» է ներկայացրել Մոսկվային Լաչինի միջանցքի բացման վերաբերյալ մինչև հունվարի 10-ը:
Զուգադիպությո՞ւն: Բայց հենց այդ օրն էր Հայաստանի վարչապետը մի շարք տհաճ հայտարարություններ արել ռուսական կողմի ուղղությամբ։ Օրինակ՝ ռուս խաղաղապահների ներկայությունը երկրում հարցականի տակ է դրվել: Ինչպես Փաշինյանն է ասել, նրանց կարող է փոխարինել «բազմազգ» կոնտինգենտը։ Խոսքը, հավանաբար, տխրահռչակ «արևմտյան գործընկերների» մասին է։ «Եթե Ռուսաստանը չի կարող իրականացնել Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության անվտանգության ապահովման գործառույթը, ապա մենք կարող ենք դիմել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին՝ լրացուցիչ բազմազգ խաղաղապահ խումբ ուղարկելու համար։ 2025 թվականից հետո, երբ լրանա ռուս խաղաղապահների ժամկետը, մենք պետք է որոշումներ կայացնենք՝ ելնելով իրավիճակից»,հունվարի 10-ին ասել է Փաշինյանը։
Հայաստանի իշխանությունները կշտամբում են ՀԱՊԿ երկրներին չեզոքության բացակայության համար՝ իբր իրենց պետության շահերը չեն կարող պաշտպանել նրանք, ովքեր տնտեսական հարաբերություններով կապված են Բաքվի հետ։ Հատկանշական է, որ ռուս խաղաղապահների հասցեին Հայաստանի իշխանությունների կոշտ հայտարարությունները, ինչպես նաև Լաչինի միջանցքում տիրող իրավիճակից դժգոհությունները հնչել են բրիտանական հետախուզության ղեկավար Ռիչարդ Մուրի հետ Փաշինյանի ջերմ հանդիպումից օրեր անց, որի ժամանակ քննարկել են տարածաշրջանի «անվտանգության հարցերը»։
Հիմա Երևանը լրջորեն մտածում է «դաշնակիցներ փոխելու» մասին: Լայնածավալ աշխարհաքաղաքական ճգնաժամի պայմաններում սա իրականում ընտրություն է հօգուտ Ռուսաստանի Դաշնության նկատմամբ թշնամաբար տրամադրված կողմի, որը բաց չի թողնի Ռուսաստանին սահմանակից պետությունը որպես մեկ այլ «խոյահարիչ» օգտագործելու հնարավորությունը։
Բայց Եվրոպայի երկրները և ԱՄՆ-ը չեն օգնի Հայաստանին Ադրբեջանի հետ առճակատման հարցում, ասել է Պետդումայի ԱՊՀ հարցերով հանձնաժողովի փոխնախագահ Կոնստանտին Զատուլինը։ Փաշինյանի կառավարությունը ցանկանում է Արևմուտքին գրավել տարածաշրջան՝ հույս ունենալով, որ ԱՄՆ-ն ու Ֆրանսիան կօգնեն Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ գործ ունենալ, սակայն հայկական կողմի ակնկալիքները խաբուսիկ են։
«Բայց նրանք [արևմտյան երկրները] երբեք դա չեն արել և չեն անի, վստահ եմ: Որովհետև նրանց, հատկապես ԱՄՆ-ի համար ամենակարևորը Ռուսաստանին այս տարածաշրջանից հեռացնելն է։ Մնացած ամեն ինչ՝ հայ բնակչության և Լեռնային Ղարաբաղի ճակատագիրը, նրանց քիչ է հետաքրքրում»,- ասել է Զատուլինը «Մոսկվան է խոսում» ռադիոկայանին։ Հավաքական Արևմուտքը նուրբ խաղ է խաղում Երևանի դեմ՝ փորձելով Հայաստանին հակադրել Ռուսաստանին, նկատել է ռազմական քաղաքագետ, Ռուսաստանի Պլեխանովի անվան տնտեսագիտական համալսարանի քաղաքագիտության և սոցիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ Անդրեյ Կոշկինը: Փաշինյանի հանդիպումը բրիտանական հետախուզության ղեկավարի հետ պերճախոս կերպով ցույց է տալիս տարածաշրջանում արևմտյան պետությունների լուրջ մտադրությունների ու հեռահար ծրագրերի մասին։
«Արևմուտքը փորձում է Հայաստանին պոկել Ռուսաստանից և դուրս բերել երկիրը ՀԱՊԿից։ Այդ գործում մեծ ռեսուրսներ են ներդրված: Հայաստանում ամենամեծ դեսպանատունն ամերիկյանն է։ Նրանք պատրաստ են ֆինանսավորել, «հարցեր լուծել», միայն թե Հայաստանը դառնա Ռուսաստանի Դաշնության աչքի փուշը։ Տարածաշրջանը ժամանակին աշխարհաքաղաքականորեն վերահսկվում էր Ռուսաստանի, Իրանի և Մեծ Բրիտանիայի կողմից, և Միացյալ Նահանգները կցանկանար այնտեղ ավելի շատ հույս դնել Բրիտանիայի վրա», - ասել է Կոշկինը PS-ին տված մեկնաբանությունում:
Ըստ փորձագետների կարծիքի, երկարաժամկետ հեռանկարում Փաշինյանի կառավարությունը կփորձի հնարավորինս խզել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, Գյումրիից դուրս բերել ռուսական ռազմաբազան, արևմտյան դաշնակիցների հրահանգով «վիճաբանել» Իրանի հետ և Հարավային Կովկաս մտցնել ՆԱՏՕ-ի զորախումբ։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
