«Ուժ գտա իմ մեջ, որ Սամվելս ինձ կոտրված չտեսնի». կամավոր Սամվել Գասպարյանն անմահացել է հոկտեմբերի 2-ին Օմարի բարձունքում. «Փաստ»

Interview 26 February, 2026 11:03

«Սամվելս շատ աշխույժ, չարաճճի, աչքի ընկնող երեխա էր։ Անչափ շատ էր սիրում խոսել և երբեմն էլ խոստովանում էր, որ խոսելուց հոգնեց։ Կոկիկ ու հմայիչ երեխա, հետո՝ երիտասարդ էր։ Ուշադրություն էր դարձնում ամեն ինչին։ Յուրահատուկ սեր ու նվիրում ուներ մեր երկրի նկատմամբ։ Շատ էր լսում հայրենասիրական երգեր, պարում դրանց տակ»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է տիկին Լուսինեն՝ Սամվելի մայրիկը։

Սամվելը ծնունդով Գեղարքունիքի մարզի Վաղաշեն գյուղից է։ Սամվելի մանկությունն ու պատանեկությունը գյուղում է անցել։ Հաճախել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցական տարիների մասին խոսելիս մայրիկը նշում է՝ որդին դպրոցը գերազանցությամբ է ավարտել։ «Փայլում էր բոլոր առարկաներից, բայց իր համար ամենասիրելի առարկան «Մաթեմատիկան» էր։ Մասնակցել է «Կենգուրու» մաթեմատիկական մրցույթին, հաղթել է մաթեմատիկայի հանրապետական օլիմպիադայում։ Առհասարակ, բազմաթիվ օլիմպիադաների և մրցույթների է մասնակցել»։

Դպրոցն ավարտելուց հետո Սամվելն ընդունվել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետ։ 2012-2014 թթ. ժամկետային զինվորական ծառայության է մեկնել Արցախ։ Ծառայել է Ջրականում, ծառայության ընթացքում արժանացել է ավագ սերժանտի կոչման։ Երկու տարի սովորելուց հետո Սամվելն ուսումը չի շարունակել Մանկավարժական համալսարանում։ «Համարեց, որ այդ մասնագիտացումն իրենը չէ։ 2018 թվականին ընդունվեց Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետ: Բանակից զորացրվելուց հետո ընդամենը 10 ամիս պարապեց «Քիմիա» և «Կենսաբանություն» ու բարձր բալերով ընդունվեց Բժշկական համալսարան։ Իր երազանքը վիրաբույժ դառնալն էր։ Բայց 2020 թվականին վրա հասավ չարաբաստիկ պատերազմը»։

Սամվելը հենց առաջին օրը կամավորագրվելով հասել է ռազմաճակատ։ «Սեպտեմբերի 27-ի գիշերը կամավորագրվեց, բոլորիցս գաղտնի էր պահել դա։ Երբ հայրենիքի մասին խոսակցություն էր լինում, Սամվելս միշտ Կարլ Լյուդվիգ Բյոռնեի խոսքերն էր մեջբերում. «Հայրենիքի հանդեպ սերը կիսատպռատություն չի ճանաչում»։ Իր՝ հայրենասեր լինելու փաստը տղաս ապացուցեց 2020 թվականին։ Ես գիտեի, որ, պատերազմի լուրը լսելով, նա տանը չի նստի։ Ուստի ինձ համար անսպասելի չէր իր կամավորագրվելը՝ առանց զինկոմիսարիատից ծանուցագիր ստանալու։ Իր գրքույկը վերցրել էր, ներկայացել զինկոմիսարիատ, կամավորագրվել։ Երեկոյան տուն եկավ, ասաց. «Մա՛մ, արդեն մեկնում եմ»։ Եղբայրն էլ արձագանքեց. «Դու չես գնալու, ես եմ գնալու»։ Հետո ես նաև իմացա, որ Սամվելին ասել են՝ դեռ մի գնա, համբերիր, բայց տղաս ընդդիմացել է. «Ես այնտեղ թեկուզ կարող եմ «ժգուտ» կապել, մարդկանց կյանքեր փրկել»։ Մյուս տղաս էլ էր ցանկացել մեկնել պատերազմ, բայց մեր գյուղապետն ասել էր՝ մի տանից երկու հոգի չեն կարող միանգամից գնալ, մի քանի օր թող անցնի Սամվելի գնալուց, ես քեզ ինձ հետ կտանեմ։ Սամվելի գնալու օրը մեր տանը կարծես խառնաշփոթ ստեղծվեց, բայց տղաս իր որոշումը չփոխեց և սեպտեմբերի 27-ի գիշերը հասավ Քարվաճառ»։

Սամվելը մասնակցել է Քարվաճառի մարտերին։ Մայրիկն ասում է՝ օրեր շարունակ ծանր մարտեր են եղել։ «Զինակից ընկերը պատմում էր, որ իրենք մի քանի դիրքերի չափով առաջացել էին, բայց, ցավոք, թշնամին «վերևից էր գալիս»։ Այդ դժվարին իրավիճակներում էլ տղաս հասցնում էր տուն զանգահարել, ասում էր. «Մա՛մ ջան, ամեն ինչ լավ է լինելու»։ Սեպտեմբերի 30-ին իր վերջին հեռախոսազանգն էր, իսկ հետ զանգերն ընդմիշտ դադարեցին։ Վերջին զանգի ժամանակ նա կարծես ինձ հրաժեշտ էր տալիս։ Հիմա իր բառերը վերլուծելով եմ հասկանում, որ ինձ հրաժեշտ տվեց։ Ասաց. «Հանկարծ Մանվելին չթողնեք, որ գա»։ Մանվելն իր եղբայրն է»։

Սամվելն անմահացել է Օմարի բարձունքում հոկտեմբերի 2-ին՝ օրեր շարունակ ծանր մարտեր մղելուց հետո։ «Կեսօրին մոտ՝ ժամը 11-ի կողմերն է դեպքը պատահել։ Գյուղից վեց երիտասարդ նույն օրն անմահացան։ Մեր գյուղը 9 զոհ ունեցավ 44-օրյա և մեկ զոհ՝ Սեպտեմբերյան պատերազմների ժամանակ»։ Հոկտեմբերի 2-ի երեկոյան Սամվելն արդեն տանն էր։

Ապրելու ուժի մասին։ «Երկար տարիներ ունեմ լուրջ առողջական խնդիր։ Երբ Սամվելը Երևանում էր սովորում, զանգահարում էր, զրուցում էինք, հարցնում էր՝ լա՞վ ես, հո վատառողջ չես։ Երբ իրեն ասում էի, որ լավ եմ, արձագանքում էր. «Մա՛մ, ինձ չես կարող խաբել»։ Եթե զգում էր, որ վատառողջ եմ, բոլոր հարազատներին իրար էր խառնում՝ մամայի մոտ գնացեք, բժիշկ կանչեք։ Երբեք ցույց չէի տալիս իմ ապրումները, որովհետև, չնայած իր աշխուժությանը, նաև շատ շուտ էր հուզվում։ Սամվելս չէր կարողանում ինձ վատ վիճակում տեսնել։ Հիմա փորձում եմ ուժեղ լինել, որ Սամվելս իրեն վատ չզգա։ Շատ ծանր է այս ցավը տանելը, բառերով պատմել, նկարագրել հնարավոր չէ։ Այդպիսի տղա կորցնելը մեծ ցավ է։ Մեր բոլոր տղաների համար եմ ցավում, պանթեոն գնալիս չեմ կարողանում մեր տղաների աչքերին նայել։ Մեկ-մեկ մտածում եմ՝ ո՞նց դիմացանք այս ցավին, մեր տղաների, մեր հողի կորստին։ Բայց ես ուժ գտա իմ մեջ, որ Սամվելն ինձ կոտրված չտեսնի։ Բացի դա, մյուս տղայիս համար էլ պետք է ուժեղ լինեմ»։

Հ. Գ.- Կամավոր Սամվել Գասպարյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ Համալսարանը նրան արժանացրել է «Պատվավոր բժիշկ» կոչմանը։ Պարգևատրվել է նաև պատվոգրերով ու մեդալներով։ Հուղարկավորված է Վաղաշեն գյուղի պանթեոնում։