Վերջին օրերին Փարիզում տեղի ունեցած դաժանագույն իրադարձությունները վկայում են այն մասին, որ կրոնական հողի վրա իրականացվող տեռորիստական ակտերը դեռևս չեն հեռացել համաշխարհային քաղաքական արենայից և լրջագույն գործոն են անգամ Եվրոպայի սրտում:
Նշենք՝առաջին անգամը չէ, որ Փարիզը դառնում էր կրոնական ահաբեկչության թիրախ: Մինչ երգիծական ամսագրի վրա կատարված հարձակումը, վերջին խոշոր ակտը տեղի է ունեցել 1995 թվականին: Այդ ժամանակ ալժիրական «Ալ-Ջամաա» իսլամական տեռորիստական կազմակերպությունը երկրի մայրաքաղաքում իրականացրեց մի շարք պայթյուններ: Առաջին պայթյունը տեղի ունեցավ մայրաքաղաքի մետրոյում, որի արդյունքում զոհվեց 7 մարդ և ևս 84-ը վիրավորվեց: Երկրորդը՝ Ելիսեյան դաշտերում, որտեղ վիրավորվեց 17 մարդ: Երրորդն իրականացվեց Բաստիլիա հրապարակում գտնվող շուկայում:
Եվ այսպես, չխորանալով հարձակման մանրամասների մեջ, համաձայնենք, որ դրա առիթը Մուհամադ մարգարեի ծաղրանկարներն են, իսկ պատճառները թերևս ավելի խորն են՝ մասնավորապես Կենտրոնական Եվրոպայում Իսլամական էքստրեմիստական տարրի ներկայության ապահովման միտումը: Մի շարք վերլուծաբաններ շրջանառության մեջ են պահում այն տեսակետները, թե սա «Իսլամական ռևանշիզմի» ակնհայտ դրսևորում է կամ Իսլամը առհասարակ վտանգավոր երևույթ չէ, իսկ շարքային խաղաղասեր մուսուլմաններին չպետք է շփոթել ծայրահեղական մոլեռանդների հետ:
Բնականաբար, աշխարհում ապրող շուրջ 1 միլիարդ 500 միլիոն մուսուլմաններին տեղին չէ դիտարկել որպես միջազգային տեռորիզմի աղբյուր, բայց պատմա-կրոնագիտական ուսումնասիրությունները փաստում են, որ Իսլամը` որպես համակարգ, օժտված է բնական ծայրահեղականությամբ: Պատճառն այդ կրոնի ի սկզբանե քաղաքականացումն է: Իր հարցազրույցներից մեկում Իմամ Խոմեյնին այն հարցին, թե ի՞նչ կապ ունի Իսլամը քաղաքականության հետ, նա պատասխանեց. «Իսլամը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ քաղաքականություն»: Այսինքն` Իսլամում գոյություն չունի աշխարհիկ և հոգևոր իշխանությունների տարանջատում: Կրոնն իր բոլոր ինստիտուտներով հանդերձ վերահսկում է հասարակության կենցաղը, պետության ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, մշակույթը, իրավունքը, մարդկանց միջանձնային փոխհարաբերությունները և այլն: Դեռևս Մուհամադի ժամանակներից սկսած, կյանքի բոլոր ոլորտները հիմնված են եղել իսլամի հիմնական դրույթների և Շարիաթով սահմանված օրենքների վրա, ինչն էլ մեխանիկորեն ստեղծում է ամբողջատիրական համակարգ: Իսլամական ամբողջատիրությունը ենթադրում է ումմայի մաքրակրոնություն և նրա յուրաքանչյուր անդամի կենցաղի կոշտ վերահսկողություն: Այս երևույթը նույնիսկ իրականացվում է պետական բարձր պաշտոնյաների մակարդակով:
Ամբողջատիրության հետ միասին Իսլամին բնորոշ համակարգային սպեցիֆիկ որակներից է քարոզչական ագրեսիան, որին պատմական զարգացման տարբեր փուլերում զուգորդել է նաև ռազմական ագրեսիան, և հենց այս երկու կարևորագույն ուղենիշներն են հանդիսացել Իսլամի տարածման և զարգացման հիմնաքարերը: Եվ պատահական չէ, որ իր ձևավորման հենց սկզբից այն ընթացել է դաժանագույն պատերազմների և հավատքը սրի ուժով տարածելու ճանապարհով: Իսլամը՝ որպես համաշխարհային կրոն, օժտված էր դրանց բնորոշ ունիվերսալ հատկանիշներով: Օրինակ` Ղուրանում մենք երբեք չենք կարող հանդիպել այնպիսի մի այաթի, որը դիմում է հենց արաբներին, այլ ընդհակառակը՝ Մուհամադի և ոչ միայն նրա՝ ուղղակի, թե անուղղակի քարոզների խոսքերը վերաբերում են մարդկությանը, որի արդյունքում առաջնային է դառնում իսլամի տարածման հրամայականը: Եվ պետք է փաստել, որ Իսլամի՝ ամբողջ աշխարհում հաղթանակի հասնելու գաղափարն է Ջիհադի դրոշի ներքո ֆանատիկ բանակներին կամ ներկայիս էքստրեմիստներին առաջնորդում տեռորիստական ակտերի: Բացի այդ, նրանք համոզված են, որ իրենց այդ ճանապարհին ունեն «վերբնականի օգնությունը և աջակցությունը», և իրենց պայքարի համար ստանալու են համապատասխան երկնային հատուցում:
Ինչպես նշեցինք վերևում, իսլամական ծայրահեղական շրջանակների մոտ լայնորեն տարածված է նաև «Ռևանշիզմի» մտայնությունը: Այսինքն, նրանց կարծիքով Իսլամը տանուլ է տվել «արևմուտքի» դեմ պայքարում, իրենց հասարակությունը ժամանակին գաղութացվել է, տնտեսական և քաղաքական բնագավառներում հետընթաց արձանագրել, իսկ այժմ անհրաժեշտ է ուշքի գալ և ոչնչացնել «Ալլահի» հակառակորդներին: Իսկ այդ պայքարի համար, որը սկսվել է մոտ անցյալ դարի 50-ական թվականներից հետո, չկա առավել հարմար տարբերակ, քան տեռորիզմն է: Այդ պայքարի թերևս կենտրոնական գաղափարախոսներն են համարվում Հասան ալ-Բանան և Սաիդ Քութբը (Մուսուլման եղբայրներ):
Թերևս այս վերլուծությունների հետ միասին բերվում են քաղաքական այլ պատճառներ ևս, որոնք նույնպես ահռելի ազդեցություն կարող են թողնել նման իրադարձությունների զարգացման վրա, բայց առանցքային պատճառներն այս պատմական դրույթներն են, որոնք Իսլամի հետ միասին տեղափոխվել են 21-րդ դար և ադապտացվել նոր ժամանակների առանձնահատկություններին:
Իսլամական իրավունքի համաձայն, պատկերներ արտացոլելը առհասարակ արգելվում է, իսկ ինչ վերաբերում է մարգարեին, ապա արգելված է անգամ նրա շողքը կրկնօրինակել. էլ ի՞նչ ասել ծաղրանկար պատրաստելու մասին: Չնայած չի կարելի ասել, որ Դանիայում պատրաստված ծաղրանկարները, ԱՄՆ-ում պատրաստված ֆիլմը, ինչպես նաև ֆրանսիական ամսագրի ծաղրանկարները համընդհանուր հիստերիա առաջ բերեցին իսլամական աշխարհում: Նման դեպքերում հիմնականում գործնական քայլերի են դիմում Ալ -Ղաիդան և մյուս սալաֆիական խմբավորումներն ու դրանց հետևորդները: Բացի այդ պետք է շեշտել, որ այդ կրոնն ամբողջությամբ խարսխված է Մուհամադի վրա: Պատահական չէ, որ միլիոնավոր մուսուլմաններ փորձում են նրան կրկնօրինակել անգամ մեր օրերում :
Կարպիս Փաշոյան, վելուծաբանOrer.am
Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close
Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in Armenia
The Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been Announced
What to gift men on January 28: Idram&IDBank
Idram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton Participants
Regarding Payments for Viva Armenia Services via Idram
Vahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.am
Up to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA Card
Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary
AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Book by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket
Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni
The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29
AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone Event
AraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance 
Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank
Idram Summarizes 2025
The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation
Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues
Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications
The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise
Vahe Hakobyan Is Being Politically Persecuted
Idram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care Center
AraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan Canal
Unibank Launches Gift Cards
New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan Foundation
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
Ucom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue 
AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 
Secret Santa at idplus: Anonymous Gift Cards
We condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel
Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube Invest
Unibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual Bonds
Scholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program
The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized
From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign
Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program
AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center Archive
Welcome to the ID booth: Big Christmas Market
Widest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025
Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark
How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform
Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon
Unibank Became a Member of BAFT
The December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation
EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in Armenia
Heading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live
Bvik and Idram Standing by Young Readers
IDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
