Գաղտնիք չէ, որ հետտոնական շրջանը մշտապես աչքի է ընկնում ֆինանսական դժվարություններով: Մենք` հայերս, Ամանորից առաջ չենք խնայում վերջին դրամը, որպեսզի տոնը ճոխ նշենք, իսկ հունվարին փորձում ենք լինել առավել քան խնայող, որպեսզի մի կերպ անցկացնենք այս չարաբաստիկ ամիսը, մինչ կգա փետրվարի աշխատավարձների ժամանակը: Փետրվարին մենք ֆինանսապես առավել քան խոցելի ենք և բացարձակապես պատրաստ չենք ընդունել ֆինանսական ապտակներ: Սակայն, ինչպես ասում են, դժբախտությունը ներս մտնելուց առաջ դուռը չի թակում:
Ահա հենց այդպես էլ, առանց մեզ հարցնելու, այս տարվա առաջին ֆինանսական ապտակը մեր գրպանին հասցրեց գազի վճարը: Մենք բոլորս կրկին հիշեցինք հին քննարկումները, թե ինչո՞ւ է գազն այսքան թանկ: Եվ իսկապես, իրականում, ինչպե՞ս է ձևավորվում գազի գինը, և ինչո՞ւ է այն այսքան ոչ մատչելի: Սկսենք ամենասկզբից:
Ռուսաստանից Հայաստան մտնող գազի գինը սահմանի վրա կազմում է 189 դոլլար 1000 մ3 համար: Սա, ըստ էության, ռուսական ներքին շուկայից հետո ամենաէժան գնով վաճառվող գազն է, որը մուտքային ցուցանիշ է, և քննարկել այն հանգամանքը, որ այս արժեքը իջնի` անիմաստ է, քանի որ ապրանքի սեփականատերը սահմանել է այդ գինը, որը ինչպես նշեցինք ամենանպաստավորն է արտերկրի սպառողների համար: Նշենք նաև, որ սա գազի զուտ ինքնարժեքն է, սակայն նախքան սպառողին հասնելը, այս արժեքին, բնականաբար, ավելանում են լրացուցիչ հավելավճարներ:
Այս 189 դոլարին, որը կազմում է գազի գնի շուրջ 61 տոկոսը, նախ ավելացնում են տեխնոլոգիական կորուստները, որոնք կազմում են ընդհանուր գնի 3 տոկոսը կամ շուրջ 11.5 դոլար: Այնուհետև ավելացվում է համակարգի շահագործման և պահպանման համար անհրաժեշտ գումարը, որը կազմում է 9 տոկոս կամ 28.5 դոլար: Այնուհետև մաշվածություն՝ շուրջ 10 դոլարին համարժեք, որից հետո շահույթ, որը կազմում է ընդհանուր գնի շուրջ 10 տոկոսը՝ մոտ 19.5 դոլար:
Ամենավերջում ավելանում է ավելացված արժեքի հարկը, որը կազմում է 52 դոլար, և արդյունքում ձևավորվում է գազի վերջնական գինը, որը 311.6 դոլար է մ3 համար:
Սա, ըստ էության, նորմալ գնագոյացման համակարգ է, իսկ քննարկումներ ծավալել այս տարրերից որևէ մեկի շատ կամ քիչ լինելու հետ կապված՝ անիմաստ է: Քանզի դրանց մի մասը զուտ մասնագիտական բնույթի են (օրինակ տեխնոլոգիական կորուստները, շահագործման ծախսեր և այլն, սրանք մասնագետների գնահատականն են, և միայն համապատասխան գազի մասնագետները կարող են ասել, թե արդյո՞ք հնարավոր է ավելի նվազ կորուստների հասնել և այլն), իսկ մյուս մասը դրանք օրենքով սահմանված վճարներ են՝ օրինակ` ԱԱՀ-ն, որը գանձվում է պետբյուջեից:
Սրանց բացի կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ Հայաստան ներմուծվող գազի հիմնական սպառողները (ավելի քան 60 տոկոս) հանդիսանում են արտադրողները, որոնք ի տարբերություն անհատ սպառողների` դժգոհ չեն ներկայիս գազի գնից:
Այս դիտարկումներից հետո կարող ենք գալ մի պարզ եզրահանգման: Գազի գինը լրացուցիչ թանկացնող տարրեր իր մեջ չի պարունակում. ներկայիս գինը ամենաօպտիմալներից մեկն է, ինչը ձեռնտու է արտադրողներին, բայց ոչ անհատ սպառողներին: Այստեղ հարց է առաջանում, թե ո՞րն է վերջին 2-ի տարբերությունը. իհարկե, այն, որ ձեռնարկատերը եկամուտ ստանում է շահույթից, իսկ անհատ սպառողի եկամտի աղբյուրը աշխատավարձն է: Այստեղ էլ ի հայտ է գալիս ամբողջ հարցի պատասխանը. իրականում ոչ թե գազի գինն է բարձր, այլ նորմայից անասելի ցածր են աշխատավարձերը: Եվ առկա սոցիալական խնդիրը լուծելու համար պետք է ոչ թե պահանջել գազի գնի իջեցում, որն, ըստ էության, անհնար է, այլ ակնկալել աշխատավարձերի բարձրացում:
Հայկ Բեջանյան,Orer.am, վերլուծաբան
Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank
Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service
ZCMC Joins the United Nations Global Compact
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
Junius is back — with a new tournament and valuable prizes
Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform
Customer Appreciation Day in Gyumri: IDBank
Solis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Idram Becomes a Partner of “Little Mher”
Unibank has launched instant transfers by phone number
Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank
Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders
IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026
Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
1
ZCMC Joins the United Nations Global Compact2
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service3
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
4
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
5