Գարեգին Բ-ի միլիոններն ակամայից ինձ հիշեցրին Հայոց պատմության մի շատ հետաքրքիր դրվագ:
Տիրան թագավորի և Հուսիկ կաթողիկոսի փոխհարաբերություններն այն աստիճան էին սրվել, որ նույնիսկ հայրապետը թույլ չէր տալիս նրան մուտք գործել եկեղեցի: Արդյունքում, Հուսիկը, բրածեծ արվելով սպանվում է, իսկ Լուսավորչի տոհմը հեռացվում է կաթողիկոսական գահից:
Պատմիչները վկայում են, որ հակամարտության պատճառն, իբրև թե, Տիրանի հեռացումն էր «ճշմարիտ հավատքից»՝ Քրիստոնեությունից, բայց պատմագիտական շրջանակների համար միանշանակորեն ակնհայտ է, որ նման դաժանագույն սպանության հիմքում կարող են ընկած լինել միայն լրջագույն քաղաքական պատճառներ. եկեղեցին վերածվելով նոր՝ ավատատիրական հասարակարգի խոշորագույն շահագործողներից կամ ավատատերերից մեկի, իր կալվածքներով և քաղաքական հնարավորություններով այլևս չէր զիջում թագավորին: Հոգևորականությունը նույնիսկ կարողանում էր միջամտել պետության ներքին և արտաքին գործերին՝ մեծ ազդեցություն ունենալով քաղաքական որոշումների ընդունման վրա: Կենտրոնախույս ուժերի դեմ պայքարող արքան, անշուշտ, չէր կարող համակերպվել նման իրավիճակի հետ:
Վերադառնալով արդիականություն՝ իրավացիորեն կարող ենք դնել հետևյալ հարցադրումը.
Ճիշտ է, ըստ էության, քաղաքակիրթ համարվող Հայաստանի Հանրապետությունում ընդունված չէ մարդկանց բրածեծ անելով սպանելը, բայց, եթե Վեհափառը սրբություն սրբոց Սահմանադրությունից առավել բարձր դիրքերում է, մի՞թե շարքային քաղաքացին ունի այլ ելք:
Բազմիցս նշել ենք, որ եկեղեցին կտրված է ժողովրդի հասարակական, սոցիալական իրականությունից և ոչ մի կերպ չի կարողանում կամ չի ուզում արձագանքել իր հոտի առջև դրված մարտահրավերներին: Ընդհակառակը, 40 տոկոս աղքատության պայմաններում մեկը մյուսի հետևից վեր են խոյանում ճարտարապետական ոչ այնքան մեծ արժեք ներկայացնող եկեղեցիներ, սա ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ՝ խրախճանք ժանտախտի ժամանակ:
Քիչ չեն դեպքերը, երբ պետության գիտական կորիզը համարվող ֆիզիկոսները մեկենաս չգտնելու պատճառով չեն կարողացել հրատարակել իրենց գիտական աշխատությունները կամ կյանքի կոչել այդքան պահանջված գիտական գյուտերը, որոնք, ըստ էության, պետք է լինեին նավթ և գազ չունեցող փոքրիկ Հայաստանի զարգացման առաջնային հենակետերը: Իսկ եկեղեցին՝ անհաշվելի թվաքանակով, հրատարակում է հասարակության լայն շրջանակների համար ոչ այնքան անհրաժեշտ աստվածաբանական երկեր, աղոթագրքեր և այլն:
Ինչ վերաբերում է մոմավաճառությանը, ապա Առաքելական եկեղեցու ոչ մի հետևորդի պարտադրված չէ ամեն անգամ եկեղեցի գնալուց մոմ վառել: Դա պարզապես սովորույթ է և չունի որևէ դավանաբանական հենք, իսկ եկեղեցու համար, ինչպես տեսնում ենք, գերշահույթներ է ապահովվում:
Թերևս, այս թեմայի շուրջ երկար կարելի է խոսել, հատկապես «Բենթլի» նախընտրող հոգևորականների վերաբերյալ, բայց սահմանափակվենք այսքանով:
Միայն նշենք, որ պետության բնականոն զարգացումն ապահովելու նպատակով, առաջնային բարեփոխումներից մեկը պետք է լինի եկեղեցուն հարկային դաշտ մտցնելը, միայն այդ ճանապարհով կարելի է կանխել հայրապետական միլիոնների անկանոն շրջապտույտները:
Կարպիս ՓաշոյանOrer.am, վերլուծաբան
Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank
Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service
ZCMC Joins the United Nations Global Compact
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
Junius is back — with a new tournament and valuable prizes
Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform
Customer Appreciation Day in Gyumri: IDBank
Solis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Idram Becomes a Partner of “Little Mher”
Unibank has launched instant transfers by phone number
Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank
Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders
IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026
Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank
Unibank Offers 50% Discount on Cards During Weekends 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
1
ZCMC Joins the United Nations Global Compact2
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service3
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
4
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
5