«Ամերիկյան դեմոկրատիայի» տարածման արյունոտ դրվագները. մաս 2-րդ (1900-2000թթ.)

11 February, 2015 10:10

Աշխարհով մեկ «դեմոկրատիա» սփռող և իրենց որպես մոլորակի «փրկիչ» ներկայացնող ԱՄՆ-ի մոտ, այդ «փրկչական» առաքելության իրականացումն աչքի է ընկնում իր յուրահատկությամբ՝ մշտապես ուղեկցվելով ռազմական ներխուժումներով, տարբեր երկրների ներքին գործերին միջամտություններով, ռմբակոծություններով, ավերածություններով և նույնիսկ՝ ցեղասպանություններով: Այդ «դեմոկրատիայի» վերջին զոհերի «դեմոկրատացումը» տեղի է ունեցել և ունենում արդեն վերջին տարիներին, և մենք էլ, կարելի է ասել, լինում ենք դրա ականատեսը: Այդուհանդերձ, հետադարձ հայացքը և հիշողության թարմացումը երբեք ավելորդ չեմ համարում, մանավանդ այն գործիչների և ուժերի համար, ովքեր մեր երկրի ապագան փորձում են կապել այդ պետության հետ: Հոդվածի առաջին մասում ներկայացրել եմ «ամերիկյան դեմոկրատիայի» տարածման արյունոտ դրվագները` 1622-1900թթ.: Շարունակեմ թարգմանաբար ներկայացնել lnrnews.net կայքում հրապարակված ցանկը` հատված առ հատված. 1901 – զորքերի մուտք Կոլումբիա 1902 – ներխուժում Պանամա 1903 – զորքերի մուտք Հոնդուրաս, Դոմինիկյան Հանրապետություն, Սիրիա 1904 – զորքերի մուտք Կորեա, Մարոկկո 1904-1905 – միջամտություն ռուս-ճապոնական պատերազմին 1905 – միջամտություն հեղափոխությանը Հոնդուրասում 1905 – զորքերի մուտք Մեքսիկա 1905 – զորքերի մուտք Կորեա 1906 – ներխուժում Ֆիլիպիններ 1906-1909 – ներխուժում Կուբա 1907 – գործողություններ Նիկարագուայում 1907 – միջամտություն հեղափոխությանը Դոմինիկյան Հանրապետությունում 1907 – մասնակցություն Հոնդուրաս-Նիկարագուա պատերազմին 1908 – ներխուժում Պանամա 1910 – ներխուժում Բլյուֆիլդզ և Կորինտո (Նիկարագուա). 1911 – միջամտություն Հոնդուրասում 1911 – ցեղասպանության իրականացում Ֆիլիպիններում 1911 – զորքերի մուտք Չինաստան 1912 – Հավանայի (Կուբա) նվաճում 1912 – միջամտություն Պանամայում տեղի ունեցող ընտրություններին 1912 – ներխուժում Հոնդուրաս 1912-1933 – Նիկարագուայի օկուպացում 1914 – միջամտություն Դոմինիկյան Հանրապետությունում 1914-1918 – ներխուժումների շարք Մեքսիկայում 1914-1934 – Հաիթիի օկուպացում 1916-1924 – Դոմինիկյան Հանրապետության օկուպացում 1917-1933 – Կուբայի օկուպացում 1918-1922 – ռուսական Հեռավոր Արևելքի օկուպացում 1918-1920 – զորքերի մուտք Պանամա 1919 – զորքերի տեղակայում Կոստա Րիկայում 1919 – պատերազմ սերբերի դեմ Դոլմատիայում՝ Իտալիայի կողմից 1919 – միջամտություն Հոնդուրասում տեղի ունեցող ընտրություններին 1920 – միջամտություն Գվատեմալայում 1922 – միջամտություն Թուրքիայում 1922-1927 – միջամտություն Չինաստանում 1924-1925 – ներխուժում Հոնդուրաս 1925 – ռազմական գործողություններ Պանամայում 1926 – ներխուժում Նիկարագուա 1927-1934 – Չինաստանի օկուպացում 1932 – ներխուժում Սալվադոր 1936 – միջամտություն Իսպանիայում 1937 –պատերազմ Ճապոնիայի դեմ 1937 – միջամտություն Նիկարագուայում, պետական հեղաշրջման իրականացում 1939 – զորքերի մուտք Չինաստան 1941-1945 – Գերմանիայի խաղաղ բնակչության (Դրեզդեն, Համբուրգ) ցեղասպանություն 1945 – միջուկային հարձակում Ճապոնիայի վրա 1945-1991 – դիվերսիոն գործունեություն ԽՍՀՄ-ի դեմ (ավելի քան 5000 անգամ ներխուժում ԽՍՀՄ օդային տարածք, 140-ից ավելի պարաշյուտային դեսանտների իջեցում, բացահայտ դիվերսիոն գործողություններ, որոնց ընդհանուր բյուջեն կազմել է 13 տրիլիոն դոլար) 1946 – պատժիչ գործողություն Հարավսլավիայում 1946-1949 – ռմբակոծություններ Չինաստանում 1947-1948 – Վիետնամի վերագաղութացում, ցեղասպանության իրականացում 1947-1949 – ռազմական գործողություններ Հունաստանում 1948-1953 – ռազմական գործողություններ Ֆիլիպիններում 1948 – ռազմական հեղաշրջում Պերուում 1948 – ռազմական հեղաշրջում Նիկարագուայում 1948 – ռազմական հեղաշրջում Կոստա Րիկայում 1949-1953 – Կառավարության տապալման փորձեր Ալբանիայում 1950 – պատժիչ գործողություններ Պուերտո Րիկոյում 1950-1953 – միջամտություն Կորեայում 1951 – ռազմական օգնություն Չինաստանի ապստամբներին 1953-1964 – ուժային հատուկ գործողություններ Բրիտանական Գայանայում 1953 – Իրանի վարչապետ Մոսսադիկի տապալումը, որն, ի դեպ, տեղի ունեցած հանրաքվեում ստացել էր քվեների 99.9%-ը 1953 – իննուիտների (Գրենլանդիա) բռնի արտաքսում 1954 – կառավարության տապալում Գվատեմալայում 1956 – տիբեթյան ապստամբներին Չինաստանի դեմ պայքարում ռազմական օգնության տրամադրման սկիզբը 1957-1958 – կառավարության տապալման փորձ Ինդոնեզիայում 1958 – Լիբաբանի օկուպացում 1958 – ռմբակոծություններ Ինդոնեզիայում 1959 – զորքերի մուտք Լաո 1959 – պատժիչ գործողություններ Հաիթիյում 1960 – ռազմական գործողություններ Էկվադորում 1960 – ներխուժում Գվատեմալա 1960 – աջակցություն ռազմական հեղաշրջմանը Սալվադորում 1960-1965 – միջամտություն Կոնգոյի ներքին գործերին, աջակություն Կոնգոյի նախագահ, հայտնի բռնակալ Մոբուտուին 1961-1964 – ռազմական հեղաշրջում Բրազիլիայում 1961 – ահաբեկչական պատերազմ Կուբայի դեմ՝ բակտերիոլոգիական զենքի կիրառմամբ 1962 – պատժիչ գործողություններ Գվատեմալայում 1963-1966 – պետական հեղաշրջում և պատժիչ գործողություններ Դոմինիկյան Հանրապետությունում 1964 – պատժիչ գործողություն Պանամայում 1964 – աջակցություն հեղաշրջմանը Բրազիլիայում 1964-1974 – միջամտություն Հունաստանի ներքին գործերին 1965 – պետական հեղաշրջում Ինդոնեզիայում, ցեղասպանության իրականացում 1965-1973 – ագրեսիա Վիետնամի դեմ 1966 – միջամտություն Գվատեմալայում 1967 – աջակցություն հեղաշրջմանը և դրան հաջորդած ֆաշիստական ռեժիմին Հունաստանում 1968 – որս Չե Գևարայի վրա Բոլիվիայում 1971-1973 – ռմբակոծություններ Լաոսում 1971 – ռազմական օգնություն Բոլիվիայում հեղաշրջման ժամանակ 1972 – զորքերի մուտք Նիկարագուա 1973 – հեղաշրջում Չիլիում 1973 – ահաբեկչություն Ուրուգվայում 1974 – աջակցություն բռնակալ Մոբուտուի ռեժիմին Զաիրում 1974 – ագրեսիայի նախապատրաստում Պորտուգալիայում 1974 – հեղաշրջման փորձ Կիպրոսում 1975 – Արևմտյան Սահարայի օկուպացում, զորքերի մուտք Մարոկկո 1975 – միջամտություն Ավստրալիայի ներքին գործերին 1975 – հարձակում Կամբոջայի վրա 1975-1989 – աջակցություն ցեղասպանության իրականացմանը Արևելյան Թիմորում 1978 – ռազմական աջակցություն բռնակալին, ցեղասպանության ֆինանսավորում 1979 – աջակցություն Կենտրոնական Աֆրիկյան Հանրապետության նախագահ, հայտնի կանիբալ Բոկասսային 1979 – ռազմական օգնություն Յեմենի ապստամբներին 1980-1992 – ռազմական ներկայություն Սալվադորում, հատուկ գործողությունների և ցեղասպանության իրականացում 1980-1990 – ռազմական օգնություն Իրաքին, արդյունքում`10 տարվա ընթացքում սպանվել է մոտ 1 միլիոն մարդ 1980 – աջակցություն և ֆինանսավորում Կարմիր Կխմերներին Կամբոջայում 1980 – «Գլադիո» գործողությունն Իտալիայում, որի արդյունքում սպանվել է 86 մարդ 1980 – պատժիչ գործողություն Հարավային Կորեայում 1981 – հեղաշրջման փորձ Զամբիայում 1981 – ռազմական ճնշում Լիբիայի վրա, խփվել են լիբիական 2 ինքնաթիռ 1981-1990 – աջակցություն Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի երկրներում գործող՝ «Կոնտրաս» կոչվող խմբավորումներին, ահաբեկչություն, ցեղասպանություններ 1982 – միջամտություն Սուրինամի ներքին գործերին 1982-1983 – հարձակում Լիբանանի վրա 1982 – աջակցություն ցեղասպանության իրականացմանը Գվատեմալայում 1983 – միջամտություն Գրենադայում 1983 – միջամտություն Անգոլայի ներքին գործերին 1984 – խփվել է 2 իրանական ինքնաթիռ 1984 – Նիկարագուայի ծովածոցերի ականապատում 1985 – ֆինանսավորում ցեղասպանության իրականացմանը Չադում 1986 – հարձակում Լիբիայի վրա 1986-1987 – հարձակում իրանական նավի վրա միջազգային ջրային տարածքում, իրանական նավթային հարթակի ոչնչացում 1986 – սոցիալական ահաբեկչության ֆինանսավորում և ռազմական օգնություն, բնական ռեսուրսների հափշտակում 1987-1988 – մասնակցություն Իրաք-Իրան պատերազմին, քիմիական զենքի կիրառում 1988 – ահաբեկչության և քրդերի ջարդերի իրականացման ֆինանսավորում Թուրքիայում 1988 – «Պան Ամերիկան» ուղևորափոխադրող ինքնաթիռի պայթեցումը Շոտլանդիայի օդային տարածքում: Կատարվածի համար ԱՄՆ-ն իրեն մեղավոր է ճանաչել 2003թ. 1988 – ներխուժում Հոնդուրաս 1988 – իրանական ուղևորափոխադրող ինքնաթիռի ոչնչացում 1989 – միջամտություն Պանամայում 1989 – խփվել են երկու լիբիական ինքնաթիռներ 1989 – ռմբակոծություններ Ֆիլիպիններում 1989 – պատժիչ գործողություն Վիրջինյան կղզիներում 1990 – ցեղասպանության իրականացում Գվատեմալայում 1990 – Իրաքի ծովային շրջափակում 1990 – ֆինանսավորում Բուլղարական ընդդիմությանը (1,5 միլիոն դոլար) 1991 – ագրեսիա Իրաքի դեմ 1991 – ռմբակոծություններ Քուվեյթում 1992-1994 – Սոմալիի օկուպացում 1992 – ցեղասպանության իրականացում և ահաբեկչություն Անգոլայի բնական հարստությունները հափշտակելու ժամանակ (սպանվել է 650 հազար մարդ) 1993-1995 – ռմբակոծություններ Բոսնիայում 1994-1996 – ահաբեկչություն Իրաքի դեմ 1994 – ցեղասպանության իրականացում Ռուանդայում (սպանվել է մոտ 800 հազար մարդ) 1995 – ռմբակոծություններ Խորվաթիայում 1998 – դեղագործական գործարանի ոչնչացում Սուդանում հրթիռային հարվածով 1998 – ռմբակոծություններ Իրաքում 1999 – ագրեսիա Հարավսլավիայի դեմ Շարունակելի Կարեն Վարդանյան