Մարդիկ, գտնվելով անընդհատ փոխհարաբերությունների և շփոման մեջ, կազմում են որևէ սոցիալական խմբի մաս: Խմբում գտնվող ցանկացած մարդ, կամա թե ակամա, ենթարկվում է տվյալ խմբի թելադրած կանոններին:Որոշ մարդիկ կամքից ուժեղ են, չեն ենթարկվում կոնֆորմությանը, այսինքն չեն ենթարկվում մեծամասնության կարծիքին, որոշ մարդիկ էլ, ընդհակառակը, կլանվում են խմբի կողմից՝ կորցնեով իրենց անհատականությունը:Այս երևույթը սոցիալական հոգեբանության մեջ կոչվում է ապաանհատականացում (դեինդիվիդուալիզացիա): Orer.am-ը ներկայացնում է այն դեպքերը, երբ մարդիկ գիտակցաբար, իսկ երբեմն էլ անգիտակցաբար, ընկնում են ուրիշների ազդեցության տակ:
Միլգրեմն ասում էր, «որ մենք կախված ենք հեղինակություններից, նրանց մտքերից և վարքից: Այն մշակույթներում, որտեղ մեծ է հեղինակության դերը, շատ են կոնֆորմ վարքագծով մարդիկ»: Եթե այս միտքը կապենք մերօրյա սոցիալական իրավիճակի հետ, կարող ենք բազմաթիվ օրինակներ բերել, երբ դեռահասները «կուլ են» գնում հեղինակություններին: Որպես օրինակ՝ կարող ենք բերել «էմո» ենթամշակույթը: Այն առաջացել է համանուն երաժշտական ուղղվածությունից: Աշխարհում ներկայումս հաշվառվում են միլիոնավոր էմոներ: Նրանք կազմում են մեծ սոցիալական խումբ, ունեն սեփական ատրիբուտիկան, ժեստային համակարգը և այլն:
Ապաանհատականացման վառ դրսևորում է նաև ֆուտբոլային երկրպագուների կատաղությունը, հիստերիաները ռոք համերգների ժամանակ և այլն: Բրայն Մյուլենը, վերլուծելով այս երևույթները, պարզեց, որ ինչքան շատ մարդ կա ամբոխի մեջ, այնքան ավելի կատաղությամբ և չարությամբ է կատարվում չարագործությունները: Այլ խոսքերով, ապաանհատականացված մարդը, որը գտնվում է խմբային ճնշման տակ, կարող է անել այնպիսի բաներ, որն իրեն թույլ չէր տա, եթե միայնակ լիներ:
Պատմության մեջ քիչ չեն դաժանության դեպքերը, որոնք կապված են մարդու ապաանհատականացման հետ: Դիտարկենք դրանցից մեկը:
1968 թ. մարտի 16-ին վիետնամական պատերազմի ժամանակ ամերիկական զինվորների մի ջոկատ ուղղաթիռով հասցվեց Մեյ Լայ գյուղ: Զինվորները շատ էին վախեղած, քանի որ մինչ այդ պատերազմական իրավիճակում չէին եղել, իսկ ըստ տեղեկությունների՝ գյուղը լցված էր վիետնամական 48 ջոկատներով: Այս փաստն ահուսարսափ էր տարածում ամերիկացիների վրա: Ուղղաթիռներից մեկի օդաչուն ռադիոյով հայտնեց, որ հեռվում տեսնում է Վիետկոնգի ռազմական ջոկատները: Սարսափահար եղած ամերիկացիները թռան ուղղաթիռից՝ կրակելով զենքերից: Շատ շուտով նրանք հասկացան, որ օդաչուն սխալվել է. ոչ մի թշնամական ռազմական միավորում չկար: Նրանց փոխարեն ամերիկացիները հայտնաբերեցին տեղի խաղաղ բնակչությանը՝ երեխաների, ծերերի, կանանց: Անհասկանալի պատճառով ջոկատի հրամանատար Ուիլյամ Կոլին հրաման տվեց զինվորներից մեկին ոչնչացնել բնակչությանը: Մնացած զինվորները նույնպես հետևեցին նրա օրինակին: Առանձնակի դաժանությամբ սպանվեցին ավելի քան 500 խաղաղ մարդիկ: Այս դեպքը մտած է սոցիալական հոգեբանության դասագրքերում՝ որպես դասական ապաանհատականացման օրինակ:
Ինչպես տեսնում ենք՝ զինվորները հայտնվել էին սոցիալական ազդեցության տակ: Ի պատասխան սրա՝ նրանք փոխում էին իրենց վարքը, որպեսզի արդարացնեն մնացածի սպասելիքները:
Նարեկ Ստեփանյան
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market
“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’
Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future
Grant Akopian has been elected to the AmCham Board
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation
The international chess tournament supported by IDBank has concluded
AraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial Literacy
FINTECH360 International Conference Held in Armenia
Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages
Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 Years
Bell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG
AraratBank Announces Change in Executive Leadership
Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian Genocide
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBank
The Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case
Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR
The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGO
Ucom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation Fellowship
Unibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"
Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia.
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.
Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)
AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient Equipment
Ucom Offers Virtual Cloud Server (VPS) Service
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME Sector
Up to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium Cards
Acba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreement
IDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGO
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Converse Bank Receives STP Excellence Award Once Again
Unibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
AraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic Development 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
The international chess tournament supported by IDBank has concluded1
Unibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers
2
The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation3
EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee
4
Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
5