Ամփոփելով անցնող շաբաթը

Փորձելով ընդհանրացնել անցնող շաբաթվա ընթացքում երկրում տեղի ունեցած իրադարձությունները, առանց որևէ չափազանցության կարող ենք նշել, որ դրանք կարևոր ու բեկումնային էին Հայաստանի համար: Միջազգային հանրության ուշադրությունը նախ գրավեց հանրահայտ հեռուստաաստղ Քիմ Քարդաշյանի ու նրա ընտանիքի այցը պատմական hայրենիք, այնուհետև Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը պատարագ մատուցեց Վատիկանի Սուրբ Պետրոս տաճարում՝ ի հիշատակ 1915 թվականին Օսմանյան Կայսրության կողմից մեկուկես միլիոն անմեղ զոհերի:

Պապն այդ տարիների դեպքերը որակեց որպես 20-րդ դարի առաջին ցեղասպանություն, ինչը, բնականաբար, առաջացրեց թուրքական իշխանությունների դժգոհությունը. բանը հասավ նրան, որ նույնիսկ թուրքերը հետ կանչեցին Վատիկանում իրենց դեսպանին, իսկ Թուրքիայի վարչապետ Ահմեդ Դավութօղլուն Պապի ելույթը որակեց որպես սխալ դիտարկում, որն իբր նպաստում է Եվրոպայում ռասիզմի զարգացմանը: Ինչ խոսք, դեպքերի նման ընթացքը դժվար էր պատկերացնել, և անկախ քաղաքական տարբեր օրիենտացիաներից ու նախասիրություններից՝ ակնհայտ է հայաստանյան պատկան մարմինների համալիր ու փոխկապակցված աշխատանքն այս ընթացքում, սակայն ամեն ինչի մասին հերթով:

Քիմ Քարդաշյանը քաղաքական ֆիգուր չէ, սակայն հեծանիվ չենք հայտնագործի, եթե ասենք, որ Հայաստանում գտնվելու օրերին Քիմը որոշակիորեն կանոնակարգված կերպով քաղաքական գործառույթ իրականացրեց: Պատմական արմատներին նրա վերադարձը, հայրենիքում գտնվելու ընթացքում նրա և ամուսնու՝ հանրահայտ ռեփ երգիչ Քանյե Ուեսթի այցը Ծիծեռնակաբերդ, պատմական տեսարժան վայրերի այցելությունը ստիպեցին միլիոնավոր մարդկանց հետաքրքրվել Հայաստանով: Հարկ է ուշադրութուն դարձնել, որ լինելով արևմտյան արժեհամակարգի կրող՝ շոու-բիզնեսի վառ ներկայցուցիչ Քարդաշյանը նրբանկատորեն էր որսացել հայ հասարակության տրամադրություններն ու բավականին ադեկվատ գտնվեց իր գործողություններում: Իհարկե, քաղաքական հարցեր լուծել Քիմը չի կարող, սակայն իր ուժեղ խարիզմայի շնորհիվ միջազգային հանրությանը նա կարողացավ փոխանցել մեսիջներ, որոնք միգուցե հետագայում նաև քաղաքական գործողությունների վերածվեն, մասնավորապես՝ Ցեղասպանության ճանաչման գործընթացի վերաբերյալ տարբեր երկրների մոտեցումների վերանայման կոնտեքստում:

Շատ կարևոր է նաև Քարդաշյանի ու ամուսնու դրսևորած համեստ ու զուսպ վարքագիծը, որը կարող է օրինակելի լինել մեր շոու-բիզնեսի շատ ներկայացուցիչների համար: Դե իսկ այցելության կուլմինացիան տեղի ունեցավ կիրակի կեսգիշերին, երբ տեղի ունեցավ Քանյե Ուեսթի բացօթյա համերգը, որը երիտասարդների համար բացառիկ հնարավորություն էր վայելելու համաշխարհային աստղի կատարումները: Սա, իհարկե, Հայաստանի ձայնը աշխարհին լսելի դարձնելու առաջին փուլն էր, որն ավելի ամբողջական դարձավ արդեն Հռոմի պապի մատուցած պատարագի շնորհիվ, ով, չվախենալով թուրքական քննադատություններից, 20-րդ դարի սկզբի իրադարձությունները որակեց որպես հայ ժողովրդի հանդեպ կատարված Ցեղասպանություն: Վատիկանը պաշտոնապես Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել էր դեռ 2001 թվականին, սակայն Ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցին ընդառաջ Կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդի խոսքը տարբեր երկրների իշխանություններին կարող է ստիպել վերանայել մոտեցումներն այս հարցի շուրջ, որովհետև հատկապես կաթոլիկ ժողովուրդների շրջանում, Պապն ավելի մեծ հեղինակություն է վայելում, քան հենց երկրների իշխանությունները: Ինչևէ, անկախ հետագա իրադարձություններից, վստահաբար կարելի է փաստել, որ Հայաստանի մասին միջազգային հետաքրքրվածությունը զգալիորեն մեծացել է, ինչը հիանալի հնարավորություն է մեր պետության միջազգային վարկանիշը բարձրացնելու և ավելի ներկայանալի դառնալու համար: Կճանաչի ՞ Թուրքիան Ցեղասպանությունը այս պահին թե ոչ, անձամբ ինձ համար էական չէ, քանի որ համոզված եմ՝ ուշ, թե շուտ թե թուրքական իշխանությունը, թե ժողովուրդն առերեսվելու է սեփական պատմության հետ:

Շատ ավելի կարևոր է մեզ համար համակարգված ու կշռադատված գործողությունների շարունակականության ապահովումը՝ պատմական ճշմարտությունը վերականգնելու և հայ ժողովրդի արդարացի պահանջը համայն աշխարհին լսելի դարձնելու համար:

Նարեկ Ադամյան
Orer.am, վերլուծաբան