Վիետնամ-ԵՏՄ ազատ առևտրի գոտու համաձայնագիրը՝ որպես կառույցի ընդլայնման նոր նախատիպ

Նախորդ շաբաթ  միջազգային  մամուլի  կենտրոնում    մայիսի 29-ին  կայացած ԱՊՀ կառավարությունների ղեկավարների և Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի նիստում տեղ գտած զարգացումներին առնչվող հրապարակումներ շրջանառվեցին:

ԵՏՄ միջկառավարական խորհրդի նիստը կարևորվեց  այն հանգանաքով, որ  նիստի  ընթացքում ԵՏՄ  անդամ-պետությունների  կառավարության  ղեկավարները  ստորագրեցին ու  վավերացրեցին ԵՏՄ-ի և  Վիետնամի  միջև  Ազատ  առևտրի  գոտի (ԱԱԳ)  ստեղծելու  վերաբերյալ  համաձայնագիրը: Վիետնամը  առաջին  ասիական երկրներից է,  որը  չանդամակցելով ԵՏՄ  կառույցին,  ստորագրեց նման համաձայնագիր:

Միջկառավարական խորհուրդի նիստի ընթացքում ՌԴ  վարչապետ  Դ. Մեդվեդևը  հայտնել  է,  որ  ավելի  քան 40  երկիր  հետաքրքրված  է  Եվրասիական  տնտեսական միությունով՝ ընդծելով, որ Վիետնամի  հետ ԱԱԳ  վերաբերյալ  համաձայանգրի  կնքումը  ինտեգրացիոն միավորում ստեղծելու  լուրջ  ապացույց է: Նա նաև նշել է, որ հաշվի  առնելով ԵՏՄ-ի  նկատամբ հետաքրքրությունների  մեծ  շրջանակը,  ԵՏՄ-ն  հետագայում ազատ  առևտրի գոտի  ստեղծելու  վերաբերյալ  համաձայնագրեր կստորագրի նաև Չինաստանի, Հնդկաստանի, Եգիպտոսի և այլ երկրների հետ:

Նիստի ընթացքում Վիետնամի վարչապետ Նգույեն Տան Զունգը իր  հերթին  շնորհակալություն է հայտնել ՌԴ-ի և ԵՏՄ անդամ-պետությունների կառավարություններին՝ աջակցության և կարճ  ժամանակահատվածում Ազատ առևտրի գոտի ստեղծելու վերաբերյալ համաձայնագիր ձեռք բերելու   համար: Նա նաև  հավելել է,որ Վիետնամը՝ հանդիսանալով Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի անդամ (ՀԱՊԱ), ջանքեր կգործադրի ԵՏՄ-ի ևՀԱՊԱ-ի միջև համագործակցությա նընդլյանման ուղղությամբ:

Բելառուսի վարչապետ Անդրեյ Կոբյակովը նույնպես անդրադարձել է Վիետնամի և ԵՏՄ-ի միջև ԱԱԳ ստորագրմանը՝  որակելով այն  դրական քայլ և  շեշետելով, որ այն համագործակցությունների նոր հնարավորություններ  է  ստեղծում:

Նիստի ընթացքում Ղազախստանի  նախագահ Ն. Նազարբաևը հատուկ  ուշադրություն է  հրավիրել  այն  փաստին, որ Եվրասիական տնտեսական միությունը մեծ  ապագա ունի՝ հաշվի  առնելով  նրա  ընդլայնման հնարավորությունները:

Բացի Վիետնամի հետ ԱԱԳ  ստեղծելու  վերաբերյալ համաձայնագրից՝ ԵՏՄ անդամ-պետությունների  վարչապետերը  Եվրասիական միջկառավարական խորհրդի  ընթացքում հաստատել  են ծրագրային  ռազմավարության բնույթի ներքին  փաստաթղթեր: Ստորագրվել  են  փաստաթղթեր միության ներսում տնտեսական զարգացման հեռանկարների, թեթև  արդյունաբերության և ներքին  արտադրությունը  խթանելու վերաբերյալ:  Համաձայնագիր է  ստորագրվել  նաև եվրասիական տնտեսական  պլատֆորմի  ձևավորման,  ավտոմեքենաների և  գյուղատնտեսական տեխնիկայի  արտադրման հնարավորությունների ընդլայնման համար: (tass)

ՌԴ վարչապետ Դ. Մեդվեդևը նաև հայտարարել է, որ մեկ տարվա ընթացքում ԵՏՄ ինտեգրացիոն գործընթացը էլ ավելի է ընդլայնվել՝   Հայաստանի և Ղրղստանի անդամակցության շնորհիվ: Վերջինս նշել է, որ շատ կարևոր է, որպեսզի բոլորը պետությունները համաձայնեցված որոշումներ կայացնեն՝ օգտագործելով բոլոր մեխանիզմները, որոնք միասնական կերպով ստեղծվել են այս տարիների ընթացքում: Մեդվեդևը  նաև  առաջարկել  է Եվրասիական տնտեսական միության տարածքում միասնական արժույթ  ստեղծելու վերաբերյալ  նախատիպ  մշակել:

ՀՀ վարչապետ Հ. Աբրահամյանն ևս անդրադարձել է ինտեգրացիոն  գործընթացին՝ մատնանշելով, որ մեկ տարվա ընթացքում, ինչ ստորագրվել է Եվրասիական տնտեսական միության համաձայնագիրը, որոշումների և համաձայնությունների իրականացման ընթացքը ցույց է տալիս, որ բոլոր մասնակիցների կողմից առկա է ինտեգրացիոն գործընթացները խորացնելու պատրաստակամություն:

Թերևս  ակնհայտ  է  ԵՏՄ-ի ընդլայնվելու  հեռանկարը: Լիսաբոնից Վլադիվոստոկ   ԱԱԳ ստեղծելու  վերաբերյալ  խոսակցղությունները,  չնայած  այն  հանգամանքին, որ ներկա  պահին իրատեսական  չեն,  շարունակում  են ակտուալ  մնալ: Վիետնամի՝  ԱԱԳ  ստեղծելու  վերաբերյալ  համաձայանգիրը  լավ  նախատիպ  է  հանդիսանում  ԵՏՄ-ին չանդամակցող այլ պետությունների հետ առևտրա-տնտեսական   հարաբերություններ ձևավորելու համար: Հայաստանի  համար  ևս  շահեկան է  նոր  պետությունների  ներգրավումը՝  հաշվի  առնելով  արտաքին  շուկայի  մեծացման  հնարավորությունները:

Նարինե Մեհրաբյան