Մատենադարանում են պահվում Ցեղասպանության տարիներին ոչնչացումից փրկված օսմաներեն ձեռագրեր. Հրաչյա Թամրազյան

Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանը գրավոր ժառանգության պահպանման և վերականգման առաջին բազային կառույցն է ոչ միայն ԱՊՀ տարածաշրջանում, այլև Եվրոպայում: Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված «Հիշողության կերպարանքները» 5-րդ միջազգային գիտաժողովին այս մասին «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում ասաց Մատենադարանի տնօրեն Հրաչյա Թամրազյանը:

 Թամրազյանի խոսքով` Մատենադարանը բազմաթիվ պայմանագրեր է կնքել արտասահմանյան գործընկերների, եվրոպական, ԱՊՀ երկրների նշանավոր կենտրոնների և բոլորովին վերջերս` Կալիֆորնիայի ազգային համալսարանի հետ, որտեղ մոտ 100 հայերեն ձեռագրեր են պահպանվում:

«Մատենադարանը հրաշալի օրինակ է մյուս հիմնարկների համար: Մեր աշխարհագրությունը գնալով ընդլայնվում է. այստեղ ենք հրավիրում եվրոպական լավագույն մասնագետներին, իսկ մեր մասնագետները միշտ փնտրված են Եվրոպայում: Կան ձեռագրերի վերականգման նոր հմտություններ, գաղտնիքներ և նորարարություններ, որոնք «ծնվում են» Մատենադարանում: Օրինակ` միջնադարյան բաղադրատոմսերի վերծանման միջոցով ձեռագրերի վերականգումը»,- ասաց Մատենադարանի տնօրենը:

Անդրադառնալով հին ձեռագրերի և փաստաթղթերի պահպանման և ուսումնասիրման կենտրոնում պահվող նմուշներին` Թամրազյանը նշեց, որ կառույցը ոչնչացումից փրկել, պահպանել և այսօր արդեն հանրությանն է ներկայացնում շատ օտարալեզու ձեռագրեր:

«Մեր ձեռագրական ֆոնդում քիչ չեն արաբատառ ձեռագրերը, Ցեղասպանության տարիներին փրկված ղուրաններ, կրոնական գրքեր և անգամ 16-րդ դարի օսմաներեն երկու ձեռագիր: Սա նշանակում է, որ ցեղասպան ջարդարարներից փրկել ենք նաև իրենց մշակույթը»,- ընդգծեց Թամրազյանը:

Գիտաժողովի գլխավոր համակարգող Արա Խզմալյանն իր հերթին նշեց, որ անցած հինգ տարիների ընթացքում գիտաժողովը ձեռք է բերել լայն ճանաչում՝ համախմբելով գրավոր ժառանգության պահպանման ոլորտի բարձրակարգ մասնագետների, որոնց թվում են միջնադարագետներ, ձեռագրագետներ, վերականգնողներ, ֆոնդ ապահներ, թանգարանագետներ, արխիվագետներ և գրադարանավարներ։ Կատարված աշխատանքի արդյունքում է նաև 2014 թ. դեկտեմբերին Մատենադարանին շնորհվել գրավոր ժառանգության պահպանման ու վերականգնման ոլորտում ԱՊՀ տարածքում Բազային կազմակերպության կարգավիճակ։ Գիտաժողովը բազային գործառույթների իրականացման լավագույն և հիմնական հարթակն է։ 

Այս տարի ՝գիտաժողովն անցկացվում է «Վերածնված մշակույթ, վերապրած ձեռագրեր» խորագրի ներքո։ Այն իրականացվում է ՀՀՆախագահի աշխատակազմի կողմից ՀԿ-ներին տրամադրվող դրամաշնորհային ծրագրի և Հայաստանի երիտասարդականհիմնադրամի հայտարարած մրցույթի շրջանակներում: 

Հոկտեմբերի 27-ից 29-ը կայանալիք գիտաժողովին մասնակցում են Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ավստրիայի, Հոլանդիայի, Գերմանիայի,Լատվիայի, Ղազախստանի, Վրաստանի առաջնակարգ կենտրոնների մասնագետներ։ Իրականացվելու են մշակութայինմիջոցառումներ, տեղի է ունենալու Ռուսաստանի Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս Ալ. Լիդովի «Ախթալայի վանքիորմնանկարները» հիմնարար աշխատության շնորհանդեսը, նախատեսվում է համագործակցության պայմանագրերի կնքմանարարողություն: