Կապանի ընտրությունների պերճանքն ու թշվառությունը

Հոկտեմբերի 2-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրությունները թեժ մրցապայքար են խոստանում մի շարք համայնքներում: Դրանցից մեկը Սյունիքի մարզկենտրոն Կապանն է: Այստեղ իրար հետ մրցում են գործող քաղաքապետ ՀՀԿ-ական Աշոտ Հայրապետյանի, ինքնաառաջադրված Արթուր Մարտիրոսյանի հետ պայքարի մեջ է մտել նաև ՀՅԴ-ական Արթուր Աթայանը:

Արթուր Աթայանը բավականին հետաքրքիր խաղացող է: Նա արդեն մեկ անգամ եղել է Կապանի քաղաքապետ, մեկ անգամ առաջադրվել է ու վերջին պահին հրաժարվել մասնակցությունից, այսօր ևս մասնակցում է ու վստահեցնում է, որ այս անգամ չի հրաժարվելու մրցապայքարից:

2012թ. ընտրություններում Արթուր Աթայանը, լինելով ազդեցիկ գործիչ, ընտրապայքարի թեժ պահին դուրս էր եկել խաղից՝ պատճառաբանելով քաղաքի նկատմամբ ունեցած բարոյական պատասխանատվության զգացումը: «Օրեցօր մարզկենտրոնում շիկանում է մթնոլորտն ու կապանցու քվեին արժանանալու համար կիրառվում են անընդունելի մեթոդներ: Իմ կողքին կանգնած մարդիկ ենթարկվում են հոգեբանական, ֆինանսական ճնշումների: Ինձ համար քաղաքապետի աթոռը ինքնանպատակ չէ ու ես չեմ կարող նման ծանր բեռով շարունակել ընտրապայքարն ու վտանգի տակ դնել մարզկենտրոնի բարոյահոգեբանական մթնոլորտն ու միջանձնային հարաբերությունները»,- չորս տարի առաջ հայտարարել էր դաշնակցական գործիչը:

Ճիշտ է, այս քաղաքական հայտարարության հետևում հայաստանցիներն ու իրադարձություններին կողքից հետևող կապանցիները վարչական ռեսուրսի, վերևներից ճնշման հոտ են առնում, սակայն քչերն են խորանում եղելությանը մեջ: Բանն այն է, որ Արթուր Աթայանը քաղաքապետ դառնալու մտքից հրաժարվել է՝ լինելով գործող քաղաքապետ: Դժվար է պատկերացնել, որ մարդը կարող է դժգոհել իր վրա ճնշումներից, երբ ճնշողի կարգավիճակում հենց ինքն է: Այս թնջուկն անցած չորս տարիներին որևէ մեկին չէր հետաքրքրում, որովհետև եղածը եղած էր: Իսկ այսօր, երբ Աթայանը կրկին հայտ է ներկայացրել, հանկարծ պարզվում է, որ 2012-ին Աթայանը «ինքնաբացարկի դիմաց նաև դրամական պարգև է ստացել»։ Համենայնդեպս մամուլն այդպես է գրում: Ըստ այդմ շարքային կապանցիները կասկածում են, որ Աթայանը հնարավոր է այս անգամ էլ «տեղի տա ճնշումներին» ու դուրս գա պայքարից: Ի վերջո՝ մարզպետն ու մրցակիցը նույն գործող անձինք են, ինչ չորս տարի առաջ:

Ինքը՝ Աթայանը, վստահեցնում է, որ դուրս չի գա, քանի որ նախորդ անգամ որպես անհատ էր առաջադրվել, իսկ այսօր՝ կատարում է կուսակցական հանձնարարական: «Շատ դժվար է չորս տարվա  իրադարձությունները փորձել նույնությամբ վերարտադրել: Ամեն ինչ փոխվում է: Եվ հիմնական տարբերությունը նրանում է, որ  2012-ին ինքնաառաջադրվել էի, իսկ այս անգամ իմ առաջադրումը կուսակցության որոշումով է և ես Դաշնակցության թեկնածուն եմ»,- ասել է նա ու մոռացել, որ չորս տարի առաջ իր ինքաբացարկը հենց կուսակցական պատկանելությամբ էր պայմանավորել. «Ես ուզում եմ հավատալ, որ այս օրերին հնչող հայտարարությունները, թե մեկ տարի հետո մենք ունենալու ենք անճանաչելիորեն բարեփոխված Կապան, իրականություն կդառնան: Ու եթե դրան խոչընդոտում է միայն իմ կուսակցական պատկանելությունը, ապա ես նպատակահարմար եմ գտնում զիջել իմ տեղը: Հանուն Կապանի և հանուն կապանցու ես հրաժարվում եմ ընտրապայքարից»:

Մի խոսքով՝ Արթուր Աթայանի մոտ ինչ-որ շրջապտույտի մեջ է, որտեղ գործող բոլոր սուբյեկտներն ու պարամետրերը նույնն են, իսկ միակ փոփոխականը՝ հրապարակային հայտարարություններն են:

Ի դեպ, ոչ միայն Կապանում, այլ ամենուր համայնքի ղեկավարի համար մրցակցության մեջ մտած անձինք անընդհատ գլոբալ խնդիրներից են խոսում՝ սկսած պղնձի գնից մինչև մարզպետի փոփոխություն՝ մոռանալով, որ համայքնապետի ֆունկցիան տեղական խնդիրների լուծումն է և ընտրողին պետք է ներկայանալ հենց այդ հարցերի շուրջ ունեցած տեսլականով: Հասկանալի է, որ Արթուր Աթայանի մոտեցումն այս առումով օրիգինալ չէ:

Նա խոստովանել է՝ «Հատուկ ծրագրեր չունենք, ընդհանուր պատկերացնում եմ խնդիրները, առաջնահերթությունները», բայց և խոստացել է՝ «ես պատրաստ եմ այսօր և ֆիզիկապես և հոգեպես աշխատել»: Նա նույնիսկ կարգախոսի վրա ժամանակ չի ծախսել. «Որպես կարգախոս այդպիսին չունեմ, բայց անցած ընտրություններին եղել է .«Ուզում եմ ընտրվել, ոչ թե նշանակվել», և այդպես էլ եղավ, հիմա առավել պրակտիկ եմ, ինչ կարողանում եմ անում եմ, ինչ չեմ կարողանում, չեմ ասում»:

Փաստն այն է, որ քաղաքապետ եղած ժամանակ նա ընդամենը կարողացել է «ավարտին հասցրեց Կապանի կենտրոնում իր 3-հարկանի վիլայի կառուցումը՝ 4 կողմից շրջապատված մինչև 10 մետր բարձրությամբ պարիսպներով», իսկ այլ բաների մասին հավանաբար չի խոսել, որովհետև չի կարողանում անել:

Բացառված չէ, որ ծրագրի ու կարգախոսի բացակայությունը խնդիր չէ, որովհետև ինչպես նշեցինք, Աթայանը պարզապես մտածում է նախկին սխեմայով իր բաժինն ստանալ ու դուրս գալ պայքարից: Համենայնդեպս շշուկները, թե իբր իրեն փորձում են ճնշել, մերթընդմերթ տարածվում են, և չի բացառվում, որ վերջին պահին Աթայանը կրկին կորոշի «հանուն կապանցու ու Կապանի» դուրս գալ պայքարից: