Հայկական կողմը պետք է «շուռ տա» սեղանը. արտաքին քաղաքականության վերակառուցման փուլը

ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում Գլխավոր ասամբլեայի 73-րդ նստաշրջանում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ելույթ է ունեցել, որի ընթացքում խոսել է նաև ՀՀ արտաքին քաղաքականության և Ղարաբաղյան խնդրի մասին: 

Նա մասնավորապես ընդգծել է. «Ակնհայտ է դառնում, որ Ադրբեջանի ղեկավարության մտադրությունն այն է, որ Ղարաբաղը մաքրվի հայերից, ինչպես եղավ Նախիջևանում: Սա իրավունք է տալիս Լեռնային Ղարաբաղին ասել, որ Ադրբեջանի մաս կազմելը Ղարաբաղի բնակչության համար կնշանակի լիակատար բնաջնջում: Հետևաբար Ղարաբաղը չպետք է լինի Ադրբեջանի կազմում, եթե որևէ մեկը չի ցանկանում թույլ տալ հայ ժողովրդի նոր ցեղասպանություն»:

Քաղաքագետ Ռուբեն Մեհրաբյանը կարևրում է ՄԱԿ-ի ամբիոնից հնչած ուղերձը:

«Ղարաբաղյան կոնֆլիկտի կարգավորումը չի կարող հասնել հաջողության առանց Ղարաբաղի: Հայկական կողմը փորձ է անում իրավիճակը վերադարձնել 1998թ. դրությանը, երբ բանակցությունները եռակողմ էին: Ղարաբաղյան կոնֆլիկտ, Ղարաբաղի ճակատագիր, բայց բանակցության սեղանին Ղարաբաղը չկա: Հենց այս պատճառով է, որ հարցը չի լուծվում: Եթե ձեզ հետաքրքրում է միայն հողը, կարելի է մի քանի վագոն հող բերել ու տալ ձեզ, կամ լցնել ձեր վրա, բայց մենք չենք հանդուրժի, որ մարդկանց դիպչեք: 100 տարի առաջվա տեղի ունեցածը այսօր չի կրկնվելու: Սա էր հիմնական ուղերձը: Ի վերջո, այն տարածքային վեճ չէ. այստեղ Ղարաբաղի իքնորոշման հարցն է, Ղարաբաղի ժողովրդի կամքի, մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության հարցն է: Իսկ բանակցային գործընթացում Ղարաբաղի ժողովրդի ձայնի բացակայությունն ուղղակի հեռացում է հարցի կարգավորումից: Ադրբեջանի ցանկությունը՝ հարցը տեղափոխել տարածքային վեճի հարթություն, ուղղակի խեղաթյուրում է կոնֆլիկտի էությունը»,-Orer.am-ի հետ զրույցում ասաց քաղաքագետը:

Ուղերձը համոզիչ դարձնելու և տեղ հասցնելու համար քաղաքագետն իր տեսլականն ունի. «Դրա համար հայկական կողմը պետք է ջարդի Ռուսաստանի կողմից ձևավորված տարածաշրջանային ուժերի դասավորությունը: Այո՛, այդ սեղանը հայկական կողմը պետք է «շուռ տա»: Սեղան, որի վրա ուտող խմողի դերում Ռուսաստանն է»:

Դիտարկմանը, թե, այնուամենայնիվ, վարչապետի ելույթում արտաքին քաղաքականության առումով կտրուկ շրջադարձերի չգնալու վերաբերյալ ուղերձ ևս եղավ, Ռ. Մեհրաբյանն արձագանքեց. «Այո՛, Հայաստանը սուվերեն պետություն է, և իր հարաբերությունները կառուցում է համաձայն իր որոշումների և իր շահերի: Եվ դա ինչ-որ մեկի դեմ չէ կամ ինչ-որ մեկի հաշվին, ինչպես փորձում է ընկալել Ռուսաստանը: Մեծ հաշով՝ դրանք մեսիջներ էին, որոնք առաջին հերթին ուղղված էին Ռուսաստանին: Փաշինյանը ներկայացրեց իրականությունը»:

Գնահատելով ՄԱԿ-ի դերը՝ քաղաքագետն ընդգծեց, որ այսօր, ցավոք սրտի, ՄԱԿ-ն օգտագործվում է նաև միջազգային կարգին ուղղված մարտահրավերներ նետելու համար: 

«Ցավոք սրտի, պաշտպանական մեխանիզմները չկան: Նման մարտահրավերների դեպքում հորդորներից այնկողմ ՄԱԿ-ն այլ լծակներ չունի: Քանի որ աշխարհը փոփոխվում է, այնուամենայնիվ, կփոխվի նաև ՄԱԿ-ը, ինչի համար, սակայն, ժամանակ է պետք: Իսկ Հայաստանի գործունեությունը ՄԱԿ-ում շատ կարևոր ուղղություն է: Դա մեր արտաքին քաղաքականության առաջնահերթություններից պետք է լինի, որը պետք է գա ու լրացնի Հայաստանի ակտիվ քաղաքականությանը՝ տարբեր ուղղություններով: Այդ իմաստով, կարծում եմ, որ բավականաչափ աշխատանք է տարվում: Հայաստանը ՄԱԿ-ի շրջանակներում տարվող դիվանագիտության ամենաակտիվ մասնակիցներից է, բայց մյուս կողմից էլ ներկայումս Հայաստանը գտնվում է իր արտաքին քաղաքականության վերակառուցման փուլում. Հայաստանի արտաքին քաղաքականության հետագծի հետ կապված դեռ բազմաթիվ թյուրըմբռնումներ են մնում՝ շատ անելիքներ ունենք: Մասնավորապես, խոսքը Արևմուտքի հետ մեր հարաբերությունների մասին է, որը Հայաստանի ազգային անվտանգության, ՀՀ կենսական կարևորության, ՀՀ ապագայի խնդիր է»,-նշեց նա՝ կարևորելով Արևմուտքի հետ հարաբերությունների նոր տրամաբանության անհրաժեշտությունը:

Աննա Բադալյան