Վենեսուելայի հետագա ճակատագիրն անհայտ է

Վենեսուելայի զարգացումներում նոր իրավիճակներ են ի հայտ գալիս:Նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն, ում ԱՄՆ-ը և շատ այլ երկրներ չեն համարում լեգիտիմ, առաջարկել է այս տարի անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ` քաղաքական ճգնաժամը հաղթահարելու համար: Հերթական խորհրդարանական ընտրությունները 2020-ինեն: Խորհրդարանի այս կազմում ընդդիմությունը մեծամասնություն է, խորհրդարանի նախագահ Խուան Գուայդոն հունվարի 23-ին  երդվեց իբրև նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար, երբ օրենսդիրները Մադուրոյին ճանաչեցին ոչլեգիտիմ նախագահ:

Միաժամանակ Կարակասում իր կողմնակիցների հանրահավաքում ելույթ ունենալով` Մադուրոն հայտարարեց, որ աջակցում է Սահմանադրական ժողովում հնչած արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների կոչերին: Նշենք, որ ի տարբերություն խորհրդարանի` Սահմանադրական ժողովում գերակայում են նախագահի կողմնակիցները: ԱՄՆ-ը, Կանադան, Լատինական Ամերիկայի երկրների մեծ մասը հենց Գուայդոյին, այլ ոչ թե Մադուրոյին են համարում երկրի օրինական նախագահ` մինչև նոր, ազնիվ ընտրույթունների անցկացումը:

Կիրակի սպառվեց ԵՄ-ի կողմից Մադուրոյին տված ժամկետը` նոր նախագահական ընտրություններ հայտարարելու համար: Ընդգծենք, որ Մադուրոն մերժեց այդ առաջարկը: ԵՄ-ն զգուշացրել էր, որ ճգնաժամը կարող է վերաճել քաղաքացիական պատերազմի: Նախագահական վերջինընտրությունները Վենեսուելայում 2018-ի մայիսին էին, ընդդիմությունը, արևմտյան և լատինամերիկյան մի քանի երկրներ չճանաչեցին ընտրությունների արդյունքները: Անցած շաբաթ Իսպանիան, Գերմանիան, Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան, Նիդեռլանդները, Պորտուգալիան, Ավստրիան Մադուրոյին ուլտիմատուն ներկայացրին` կամ 8 օրում նշանակում է նոր ընտրություններ, կամ իրենք պաշտոնապես ճանաչում են ընդդիմադիր կառավարությունը: Հակառակ դեպքում ԵՄ-ն խոստանում է ճանաչելԳուայդոյին: Հետաքրքրականն այն է, որ Ռուսաստանը, Թուրքիան, Չինաստանը, Իտալիան աջակցություն են հայտնում Մադուրոյին: Վենեսուելայի բանակի բարձրագույն սպաները ևս աջակցում են Մադուրոյին, բայց կիրակի օրը ռազմաօդային ուժերի գեներալ Ֆրանսիսկո Ռոդրիգեսը սոցցանցերում տեղակայված տեսաուղերձով հայտարարեց, որ անցնում է ընդդիմության կողմը: Ռազմաօդային ուժերի պաշտոնական ակաունտում նրան հայտարարեցին դավաճան:

Հազարավոր ցուցարարներ են փողոց դուրս գալիս ի պաշտպանություն «երկու» նախագահների: Կարակասում դիմելով իր հազարավոր կողմնակիցներին` Գուայդոն ասել է, որ բողոքները շարունակվելու են մինչև իր կողմնակիցները հասնեն ազատության: Մադուրոն մեղադրեց միջազգային ԶԼՄ-ներին, որ «անտեսանելի են դարձնում» կառավարամետների ցույցերը: Մադուրոյի շատ կողմնակիցներ շաբաթ օրը ցույցի էին դուրս եկել դարչնագույն հագուստով` կառավարամետ աշխարհազորի:

Նիկոլաս Մադուրոն դիմել Է Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապին՝ խնդրելով աջակցություն՝ «դյուրացնելու երկխոսությունը» Վենեսուելայում: Պապի հույսին չմնալով` նա փետրվարի 5-ին ստորագրահավաք կսկսի ԱՄՆ-ի ռազմական ինտերվենցիայի դեմ: Արագուա նահանգում զորահանդեսի ժամանակ, որը նվիրված Էր Ուգո Չավեսի գլխավորությամբ մի խումբ զինծառայողների ձեռնարկած հեղաշրջման փորձի 27-րդ տարեդարձին, Մադուրոն ասել է. «Ես կոչ եմ անում Վենեսուելայի ժողովրդին՝ միասին հանդես գալ ԱՄՆ-ի կառավարության կողմից ռազմական ուժի կիրառման սպառնալիքների դեմ»:

Նախագահական ընտրությունների փոխարեն խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնելու Մադուրոյի առաջարկը չափազանց ռիսկային է ու ճգնաժամից ելք ցույց չի տալիս, լավագույն դեպքում Մադուրոն ստանալու է օրինական երկիշխանություն, որ արդեն իսկ կա: Նա պարզապես ուզում է ժամանակ շահել և ճնշել ընդդիմությանը: Այս ընթացքով` ամեն ինչ կարող է հանգել արտաքին միջամտության և իսկապես քաղաքացիական պատերազմի:

Անդրանիկ Հարությունյան