Կառավարության ծրագիր կամ «նիսյա՝ չկա»
АналитикаԱրդեն երկու օրը ԱԺ-ը ամբիոնը քննարկումների բովում է: Երեկ վարչապետն Աժ-ին ներկայացրեց կառավարության ծրագիրը` երկար-երկար, բայց ոչ այնքան համոզիչ, որովհետև 53 պատգամավոր նրան հարցեր տալու անհրաժեշտություն զգաց: Ակնհայտ է, որ սա բացարձակ ռեկորդ է Հայաստանի պառլամենտարիզմի պատմության մեջ: Ճիշտ է` որոշ հերթագրվածներ նաև հերթագրվել էին, որ հայտարարեն` «եթե մի նախադասություն էլ լիներ ծրագիրը, ես կողմ կքվեարկեի, որովհետև Դուք եք ներկայացնում», բայց նրանք շատ փոքրամասնություն էին: Հիմնականում հարցերը ՔՊ-ն էր տալիս: Գուցե իրենց ցույց տալու խնդիր ունեն, գուցե չափազանց շատ քննադատված ծրագիրը տեղ հասցնելու մարտավարություն է:
Որևէ կասկած չկա, որ կառավարության ծրագիրն ընդունվելու է: Բացի պատմական փաստից, որ տնտեսությունը չի զարգանում, որովհետև միջին վիճակագրական հայերը ՀԴՄ կտրոն չեն պահանջում և աղքատությունը պատմափիլիսոփայական հասկացություն է, հետո նոր նյութական վիճակ` մեզ վիճակվեց տեղեկանալ, որ տնտեսական հեղափոխության գաղափարական հենքը լինելու է նույնը, ինչ քաղաքական հեղափոխության հենքը: Մի կողմ դնենք հայտարարությունների փաստական իրավացիությունը, որ Հայաստանում թավշյա հեղափոխությունից հետո հայ ժողովուրդը հաղթել է կոռուպցիայի, ամենաթողության, կլանային կառավարման դեմ պայքարում` այս հայտարարություններն ականջ են շոյում ամբիոններից հնչելիս ու պաշտոնական հանդիպումներում, բայց իրականության մեջ եթե ճիշտ լինեին օրվա լրահոսի պատկառելի մասը չէին լինի այս ու այն պաշտոնյայի կաշառատվության կամ պետությանը հասցված վնասի մասին տեղեկությունները:
Տնտեսական ակտիվիստի կարգավիճակ` քաղաքացիների համար, քաղաքական ակտիվիստի կարգավիճակ` իշխանության համար, ի՞նչ է այս «ակտիվիստության» հետևանքը լինելու: Քաղաքական ու տնտեսական հեղափոխությունները զուգահեռելը ու նույնացնելը, մեղմ ասած, չի ընկալվում: ԱԺ արտահերթ ընտրություններից հետո գործնականում չեն եղել փոփոխություններ ոչ արտաքին, ոչ ներքին քաղաքականության մեջ, փոխվել են անձերը, համակարգը մնացել է նույնը: Փաստացի` ամբողջ հեղափոխությունը հենվում է մեկ մարդու` Նիկոլ Փաշինյանի անձի վրա, նրանից բացի ոչ ոք ՔՊ-ում չունի համաժողովրդական վստահություն ու հեղինակություն: Այսինքն` սուպերվարչապետական նույն իրողություններն են մնում, որ կային 2018-ի ապրիլ-մայիսից առաջ նախագահի տեսքով: Տնտեսական հեղափոխությունը չի կարող առանց տնտեսության կառուցվածք փոխելու իրականացվել: ՏՏ ոլորտն անգամ չի կարող այս տնտեսության մեջ զարգանալ, առավել ևս` տնտեսություն զարգացնել: Միջպետական ճանապարհփակելով` տնտեսական հեղափոխություն չես անի, քաղաքացուն տնտեսական ակտիվիստի կարգավիճակ տալով` տնտեսական հեղափոխություն չես անի:
Ըստ էության ստացվում է այնպես, որ տնտեսական հեղափոխությունը ևս անծրագիր է լինելու, սա իսկապես նոր խոսք է տնտեսագիտության պատմությանմեջ: Իսկ ամենազարմանալին` վարչապետն ինքը մնում է ակտիվիստի կարգավիճակում ու այն, ինչ ինքը պիտի անի` իբրև վարչապետ, գցում է քաղաքացուվրա: Դիցուք՝ այսօրվանից ՀՀ բոլոր շարքային քաղաքացիները միահամուռ ՀԴՄ կտրոն պահանջեն, կարո՞ղ ենք ասել, որ վաղը տնտեսական հեղափոխությունն արդեն հաղթել է: Համաձայնեք, որ նման մարազմատիկ գաղափար երբեք չեք լսել: Հետաքրքրիր է, թե այս դեպքում հայրենի կառավարությունն ինչպե՞ս է պատրաստվում խանութներում «նիսյա» առևտրի դեպքում հարցը կարգավորել:
Անդրանիկ Հարությունյան
