Վա­ճառ­քի կե­տե­րում տե­ղե­կատ­վու­թյուն կփակց­վի՝ ապ­րան­քը փո­խա­րի­նե­լու և վե­րա­դարձնելու պայ­ման­նե­րի վե­րա­բե­րյալ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Էկոնոմիկայի նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» օրենքում, ինչպես նաև «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություն կատարելու վերաբերյալ նախագիծը, որի համաձայն, վաճառողը սպառողներին տեսանելի վայրում պետք է փակցնի տեղեկատվություն՝ սպառողի կողմից պատշաճ որակի ոչ պարենային ապրանքը փոխարինելու և վերադարձնելու պայմանների վերաբերյալ, ինչպես նաև փոխարինման կամ վերադարձման ոչ ենթակա պատշաճ որակի ոչ պարենային ապրանքների անվանացանկը, որը սահմանելու է կառավարությունը: 

Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում առաջարկվում է լրացում և փոփոխություններ կատարել, որոնց համաձայն՝ եթե վաճառողը չհետևի օրենքի սահմանված կետին, ապա կնախազգուշացվի, հետո արդեն նույն արարքը մեկ տարվա ընթացքում երկրորդ անգամ կրկնելու դեպքում կտուգանվի նվազագույն աշխատավարձի հիսունապատիկի չափով:

Հետաքրքիր է, որ նախագիծն իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական կայքում բավականին դեմ ձայներ է ստացել: 

Հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ: Չէ՞ որ այս նախագիծը և դրա կիրառումը թույլ կտա սպառողներին ավելի իրազեկ լինել իրենց իրավունքներից, իսկ այս դեպքում ՝ ավելի պաշտպանված:

«Սպառողների խորհրդատվության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Կարեն Չիլինգարյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշում է, որ չնայած «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքում հստակ ամրագրված է, թե քանի օրում, որ դեպքերում սպառողները կարող են վերադարձնել կամ փոխարինել գնված ապրանքը, բայց օրենքում չկա կետ, որ այս մասին տեղեկատվությունը պետք է պարտադիր փակցված լինի առևտրի կենտրոնների տեսանելի վայրում:

«Ես, ի դեպ, առաջարկում էի ոչ միայն օրենքում այդ կետն ամրագրել, այլև «Սպառողների իրավունքների պաշտպանության» օրենքը, որն իր ծավալով այնքան էլ մեծ չէ, փոքրիկ բրոշյուրների ձևով տարածել: Ռուսաստանի խանութներում նկատել եմ, որ տեսանելի վայրում փոքրիկ տախտակի վրա փակցված էին սպառողների իրավունքները, բացի դա, կային գրքույկներ, որոնց միջոցով սպառողները կարող էին ծանոթանալ իրենց իրավունքներին: 

Հիմա արդեն, օրենքում փոփոխություն կատարելով, մեր առևտրի կետերում ևս պարտադիր կլինի տեղեկատվական նման ցուցանակների տեղադրումը»,ասում է Կարեն Չիլինգարյանը:

«Սպառողների ասոցիացիայի» իրավաբան Սյուզաննա Չիլինգարյանը նշում է՝ մինչ այժմ էլ կան շատ խանութներ, որտեղ գրություններ ենք տեսնում, թե գնված ապրանքը հետ չի ընդունվում, էլ չենք խոսում այն մասին, որ սպառողը կարող է գնած ապրանքը վերադարձնել, սակայն վաճառողը տարբեր պատճառաբանություններով այն չփոխարինի: «Սա օրենքի խախտում է: 

Վերջին մի քանի ամիսներին սպառողների պաշտպանները և ասոցիացիաները բավական ակտիվ են գործում: Պարբերաբար բարձրաձայնում ենք ոլորտի խնդիրները: Քանի որ մեր ոչ բոլոր քաղաքացիներն են օրենքին ծանոթ, էկոնոմիկայի նախարարությանն առաջարկեցինք օրենքում փոփոխություններ կատարել: 

Մասնավորապես՝ նման ամփոփ տեղեկատվությամբ ցուցանակներ կփակցվեն խանութներում, որպեսզի մարդիկ ծանոթանան իրենց իրավունքներին: 

Սա զգոն կպահի վաճառողներին ու արտադրողներին, որոնք պատշաճ որակի ապրանք կմատակարարեն սպառողներին, իսկ վերջիններս էլ ավելի տեղեկացված կլինեն իրենց իրավունքներից: Նախագիծը միանշանակ ողջունելի է»,ասում է Սյուզաննա Չիլինգարյանը:

Նա նշում է՝ առհասարակ շատ կարևոր է, որ սպառողները խանութներից ինչ-որ ապրանք ձեռք բերելիս ուշադիր լինեն դրանց որակին, տեխնիկական չափանիշներին: 

Բայց նրա խոսքերով, երբեմն էլ լինում են սպառողներ, որոնք ոչ պատշաճ վերաբերմունք են ցուցաբերում. գնում են ապրանք, օրինակ՝ զգեստ, կրում այն, այնուհետև վերադարձնում խանութ՝ ասելով, որ այն պատշաճ որակի ապրանք չէ: 

Այս դեպքում խախտվում է վաճառողի, նաև արտադրողի իրավունքը:

«Էկոնոմիկայի նախարարության առաջարկած նախագիծն իրականություն դառնալու դեպքում սպառողների համար օրենքն ավելի շոշափելի և տեսանել ի կդառնա, նրանք հստակ կիմանան, թե որ ապրանքը գնելուց հետո կարելի է այն վերադարձնել, ինչ ժամկետներում: 

«Կառավարության համապատասխան որոշմամբ՝ կա սահմանված ցանկ, որտեղ ընդգրկված են պատշաճ որակի ոչ պարենային ապրանքները, որոնք վերադարձման կամ փոխարինման ենթակա չեն: 

Բայց մարդիկ շարունակում են, օրինակ՝ դեղորայքը կամ հիգիենայի պարագաները վերադարձնել խանութ և պահանջել, որ վաճառողը փոխարինի այն կամ վերադարձնի գումարը՝ հղում անելով օրենքին: 

Մարդկանց պետք է բացատրել, որ կա օրենք, որը, սակայն, ունի բացառություններ: 

Նոր նախագիծն իրականություն դառնալուց հետո մարդիկ ավելի իրազեկ կդառնան, իսկ օրենքը նրանց համար ավելի մատչելի կլինի»,-եզրափակում է մեր զրուցակիցը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում