Ե՞րբ կսկսվի քաջարի «սակրավորի» անհաջողությունների հետհաշվարկը
eadaily.com -ը «Քաջարի «սակրավոր» Փաշինյանը. 550 օրվա քայլք ականապատ դաշտում» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ մոտավորապես 550 օր առաջ՝ 2018 թվականի ապրիլի 23-ին, «թավշյա հեղափոխության» արդյունքում, ինչպես սիրում են ներկայիս իշխանությունները անվանել այն բուռն իրադարձությունները, նախկին նախագահ, իսկ այդ պահին գործող վարչապետ Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է տվել:
Իր «հրաժարականը» նա ուղեկցել է ժլատ արտահայտություններով, որոնց գաղտնազերծման վրա մինչև հիմա գլուխ են կոտրում հայ քաղաքագետները և փորձագետները: Մինչև այժմ էլ Սարգսյանը իրեն նեղություն չի տվել բացատրել բոլորի համար անսպասելի իր այդ հրաժարականի պատճառները:
Էքս-նախագահ Սարգսյանը լռություն է պահպանում, իսկ նրա նախորդը՝ Ռոբերտ Քոչարյանը, նստած է քննչական մեկուսարանում: Այդ երկուսի հետ էլ ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հարաբերությունները լավ չեն դասավորվել, և որպես դրա արդյունք՝ Սարգսյանը լռում է, իսկ Քոչարյանը ճաղերի հետևում է:
Նշենք, որ երկու դեպքում էլ Փաշինյանի թիկունքին կանգնած է ժողովրդական աջակցությունը:
Զգալով հասարակության տրամադրության ներվը՝ գործող վարչապետը իրականացնում է համապատասխան քաղաքականություն, ընդ որում՝ երկիմաստությամբ, բացթողումներով և անգամ սխալներով լի քաղաքականություն:
Այնուամենայնիվ, գլխավոր հանգամանքներն են Սարգսյանի լռությունը (քանի որ եթե լռությունը չլինի, ապա նրանով կզբաղվեն համապատասխան կառույցները) և Քոչարյանի նստելը: Եվ Փաշինյանը այդ գլխավոր գիծը առաջ է մղում առանց տատանվելու:
550 օր գտնվելով իշխանության ղեկին` Փաշինյանը իրոք շատ սխալներ է կատարել: Նա, կարծես թե, «վիրտուալ սակրավոր» լինի, որը մի քանի անգամ մոտ է եղել ականի վրա պայթելուն և անգամ մի քանի անգամ պայթել է, բայց, քանի որ «մի քանի կյանք ունի», շարունակում է առաջ շարժվել:
Փաշինյանի գլխավոր հաղթաթուղթը 60%-ից բարձր վարկանիշն է: Բայց բարձր վստահության վարկանիշը կարիք ունի անընդհատ թարմացման, որը «թավշյա հեղափոխության» առաջնորդին ոչ բոլոր դեպքերում և ոչ միշտ է հաջողվում, սակայն հաջողվում է առայժմ պահել քաղաքական «բաժնետոմսի» արժեքը փլուզումից:
Եվ դա` չնայած «ականի վրա վերջնական պայթելու» վտանգին:
Նման օրինակ է նախարարների աշխատավարձերի գաղտնի բարձրացման վերջին դեպքը: Ի սկզբանե ժողովրդի մոտ ոչ ժողովրդական այդ որոշումը ոչ միայն փողոց դուրս չբերեց ժողովրդին, այլ անգամ սոցցանցերում չառաջացրեց մասշտաբային բողոքի ալիք, և քաջարի ու հաջողակ «սակրավորը» այս անգամ էլ կենդանի մնաց:
Հնարավոր է, որ իր կաբինետի անդամների ֆինանսական վիճակի բարելավման՝ Փաշինյանի մտածմունքը կապված է նրա հետ, որ նա ցանկանում է իր նկատմամբ էլ ավելի բարեհաճ տրամադրել երկրի բյուրոկրատական ապարատը, քանի որ այն լիքն է «Սարգսյանի ժամանակի՝ «հին ու բարի» Հայաստանի կադրերով»:
Հիշեցնենք, որ Փաշինյանի հակառակորդները կանխորոշում էին նրա վախճանը դեռևս տարվա սկզբին իրականացրած կառավարության կառուցվածքի օպտիմալացման ժամանակ, որի արդյունքում բազմաթիվ աշխատողներ էին անգործ մնացել:
Բայց ոչինչ էլ տեղի չունեցավ, անգամ վարչապետի մորուքից ոչ մի մազ չպակասեց: Վարկանիշին անհրաժեշտ «արագացում» հաղորդելու կամ առնվազն նույն մակարդակը պահելու համար անհրաժեշտ գործողությունների արտակարգ քաղաքական հոտառություն ունի Փաշինյանը:
Անգամ Ամուլսարի ոսկու հանքի շահագործման հարցը, որը առայժմ կախված է օդում, դուրս չի եկել վերահսկողությունից: ԱԱԾ-ի և ոստիկանության ղեկավարների հնչեղ հրաժարականները ևս վարչապետի վարկանիշի վրա չեն ունեցել որոշակի զգալի ազդեցություն:
Այդ հրաժարականների արձագանքը խլացվել է նախկին իշխանավորների առավել հնչեղ ձերբակալություններով:
Վարչապետը լրիվ բավարարում է ժողովրդի՝ նախկիններին «նստեցնելու» անհագուրդ ցանկությունը:
Լայն մասսաների մոտ առկա է նաև այն հասկացությունը, որ շատ պրոբլեմներ, եթե ոչ բոլորը, Փաշինյանին բաժին են հասել նախկին իշխանություններից, և այդ իսկ պատճառով նա որոշակի ներողամտության է արժանանում քաղաքացիների մեծամասնության կողմից:
Այնուամենայնիվ, ժամանակի հետ ներողամտությունը միայն պակասելու է, իսկ դրան համընթաց՝ վարչապետը ստիպված է լինելու էլ ավելի կտրուկ քայլեր իրականացնել քաղաքական դաշտում, և առաջին հերթին «նստեցնելու» տեսքով:
Սակայն ինչ-որ պահ հասարակության դժգոհության կրիտիկական մասսան կարող է կտրուկ փոխել իր նշանակետը և բացասական վերաբերմունք դրսևորել ոչ թե նախկին, այլ ներկա իշխանության հանդեպ:
Նախկինի բացասական ընկալումը կբթանա, իսկ դժգոհությունը ներկայից կաճի: Արդյունքում կուտակված դժգոհության կրիտիկական մասսան կուղղվի հենց Փաշինյանի դեմ:
Հենց այդ պահին էլ կսկսվի նրա անհաջողությունների հետհաշվարկը:
Նրա նախորդը կարողացել էր ձգել այդ ամենը 10 տարի, սակայն քաջարի «սակրավորը» նման երկար ժամանակ չունի: Քաղաքական փոփոխությունների խրոնոմետրը մշտական վտանգի տեսքով հայտնվում է անսպասելի, որի արդյունքում ցնցումն ավելի է ուժեղանում, և դա համաշխարհային միտում է:
Ամփոփելով՝ ասենք, որ, այնուամենայնիվ, ներկայումս Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում Փաշինյանից բացի ոչինչ չկա:
Նա ոչ միայն դոմինանտ է երկրի սուպերվարչապետական կառավարման համակարգում, այլ նաև ստվերում է ցանկացած այլ քաղաքական ուժի միայն իր ներկայությամբ: Ինչքան կտևի այդ տոտալ դոմինանտությունը «նախկինների» և այլ ուժերի «քաղաքական իմպոտենցիայի» այս վիճակում, դժվար է ասել:
Պարզ է միայն մի բան՝ մինչև գարուն Փաշինյանը կարող է հանգիստ մնալ սուպերվարչապետի իր աթոռին, մոտակա ամիսներին նրա դիքերը խաթարող որևէ լուրջ վտանգ չի նախանշվում, քանի որ չի նախանշվում ընդդիմադիր դաշտի համախմբում, նրանք ապակողմնորոշված և ապակազմավորված են:
Բացակայում է այն վառ առաջնորդը, որը կարող է ձեռնոց նետել «թավշյա հեղափոխության» առաջնորդին: Փաշինյանի մոտակա նպատակը Սահմանադրական դատարանի նախագահ Հրայր Թովմասյանին հեռացնելն ու դատական իշխանությունը լրիվ «մաքրելն» է:
Միջնաժամկետ պլանում վարչապետը նաև պետք է լուծի Լեռնային Ղարաբաղում իշխանության խնդիրը և ունենա «լսող» իշխանություն այդ չճանաչված հանրապետությունում:
Հենց 2020 թվականի գարնանն էլ, երբ Ղարաբաղում տեղի կունենան խորհրդարանի ընտրություններ, պետք է սպասել Փաշինյանի հակառակորդների որոշակի ակտիվացում բուն Հայաստանում:
Կամո Խաչիկյան
