Մայիսի 5-ը Հաշմանդամների իրավունքների համար պայքարի միջազգային օրն է
ОбществоՄայիսի 5-ին համաշխարհային հանրությունը նշում է Հաշմանդամների իրավունքների համար պայքարի միջազգային օրը, հայտնում է Calend.ru-ն։
Օրվա պատմությունը սկսվում է 1992 թվականից, երբ մայիսի 5-ին սահմանափակ հնարավորություններով մարդիկ եվրոպական 17 երկրներում միաժամանակ նշել են հաշմանդամների հավասար իրավունքների պահպանման պայքարի եւ ֆիզիկական, հոգեբանական կամ սենսորային սահմանափակումներով մարդկանց խտրականության դեմ պայքարի օրը։ Այդ ժամանակից ի վեր այդպիսի միջոցառումներն ավանդական են դարձել եւ անցկացվում են մայիսի 5-ին:
Այս օրվա նպատակը սահմանափակ կարողություններով մարդկանց իրավունքների պաշտպանության հետ կապված խնդիրների վրա լայն հասարակայնության ուշադրությունը հրավիրելն է, քանի որ ակնհայտ է, որ աշխատանքի տեղավորման, կրթության եւ ենթակառուցվածքների հասանելիության նրանց իրավունքները շատ հաճախ չեն պահպանվում նույնիսկ տնտեսապես զարգացած երկրներում, էլ չենք ասում մյուսներում։
Քաղաքացիների ոչ մի խումբ չպետք է զրկված լինի իշխանությունների ուշադրությունից՝ անկախ ազգությունից, կրոնից, նյութական եւ առողջական վիճակից։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գնահատականներով՝ աշխարհում ավելի քան 1 միլիարդ մարդ կամ երկրագնդի բնակչության 15 տոկոսը հաշմանդամության որեւէ տեսակ ունի։ Հաշմանդամներից ավելի քան 100 միլիոնը երեխաներ են։ Ընդ որում՝ հաշմանդամության ցուցանիշներն աճում են, եւ դա կապված է բնակչության ծերացման եւ քրոնիկական հիվանդությունների աճի հետ։
2006թ․ դեկտեմբերի 13-ին Նյու Յորքում ընդունվել է Հաշմանդամների իրավունքների մասին ՄԱԿ Կոնվենցիան, որը XXI դարում մարդու իրավունքների ոլորտում առաջին համակողմանի պայմանագրերից մեկն է։ Այն ուժի մեջ է մտել 2008թ․ մայիսի 3-ին՝ 50 երկրների կողմից վավերացվելուց հետո եւ ուղղված է սահմանափակ կարողություններով մարդկանց լիարժեք մասնակցությանը հասարակության քաղաքացիական, քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական եւ մշակութային կյանքին, հաշմանդամների հանդեպ խտրականության վերացմանը, հաշմանդամների պաշտպանությանը եւ նրանց կողմից մարդու բոլոր իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների իրականացմանը, ինչպես նաեւ այդ իրավունքների ապահովման իրավական արդյունավետ մեխանիզմների ստեղծմանը։
