Հիվանդանոցային համակարգ ունենալը դեռ չի նշանակում առողջապահական համակարգ ունենալ. Դավիթ Գալստյան

Համաճարակը բոլոր երկրների համար ծայրահեղ մարտահրավեր է, որին դիմադրում են բոլոր երկրները: Նրանք, որոնք ունեն անհրաժեշտ կառավարչական և համաճարակաբանական հմտություններ և ներուժ, համավարակի դեմ պայքարում գրանցում են նվազագույն կորուստներ: Ուստի, նման մարտահրավերի դեմ պայքարը ներառում է երկու խումբ միջոցառումներ, առաջինը՝ կառավարչական, որը երկիրը արտակարգ ռեժիմում կառավարելուն է վերաբերում և երկրորդը՝ համաճարակաբանական, որն արտակարգ ռեժիմում առողջապահական գործառույթներ իրականացնելու կարևորագույն պայմանն է: Այս և այլ հարցերի մասին է մեր զրույցը ԱՀ ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության ղեկավար Դավիթ Գալստյանի հետ:

- Պարոն Գալստյան, աշխարհին պատուհասած կորոնավիրուսային համաճարակի տարածումից առաջ արդեն իսկ պարզ էր, որ ո՛չ Հայաստանը և ո՛չ էլ Արցախը չեն շրջանցելու համավարակը: Մինչ այն կհասներ մեր տարածաշրջան, բնական է, հարկավոր էր որոշակի նախապատրաստական քայլեր ձեռնարկել: Որպես քաղաքական ուժ ի՞նչ քայլեր են ձեռնարկվել Ձեր կուսակցության կողմից:

- Դեռևս 2020 թվականի մարտ ամսին, երբ Արցախում չկար կորոնավիրուսով վարակման ոչ մի գրանցված դեպք, Արցախի «Արդարություն» կուսակցությունը դիմեց երկրի նախագահին և պահանջեցին հայտարարել արտակարգ դրություն, դադարեցնել ընտրարշավը և հետաձգել ընտրությունները: Ցավոք Արցախի իշխանությունների կողմից այն սրերով ընդունվեց։ Ընտրություններից 1 – 2 օր հետո Միրիկ գյուղում գրանցվեց առաջին դեպքը, իսկ պատճառը՝ Հայաստանից ժամանած Արցախի քաղաքացին էր, որը եկել էր ընտրության: Հատկանշական է, որ Հայաստանում նույնպես լուրջ չվերաբերվեցին այս մարտահրավերին և իրականացնում էին քարոզարշավ: Հետո միայն Աննա Հակոբյանը հասկացավ ու ներողություն խնդրեց հանրությունից, իրենց այդ մեղմ ասած չկշռադատված քայլի համար:

- Իսկ ի՞նչ ճանապարհով գնացին Արցախի իշխանությունները:

-Արցախի Հանրապետության Նախագահի 2020 թվականի ապրիլի 12-ի ՆՀ-32-Ն հրամանագրով մեզ մոտ հայտարարվեց արտակարգ իրավիճակ։ Թե որքանով էր այդ հրամանագիրը սահմանադրական՝ այդ մասին մենք բաց նամակով դիմեցինք Արցախի Հանրապետության նախագին, որտեղ մանրամասն նշված է մեր դիտարկումները: Արցախի «Արդարություն» կուսակցությունը գտնում է, որ նախագահի այդ հրամանագիրը հակասում է ԱՀ Սահմանադրությանը և կոչ է անում Արցախի Հանրապետության նախագահին անհապաղ երկրում ստեղծել օրինականության մթնոլորտ և նախկին նախագահի գործող հրամանագիրը համապատասխանեցնել Արցախի Հանրապետության Սահմանադրությանը և վերադառնալ օրինական դաշտ։

- Իսկ ի՞նչ իրավիճակ է տիրում վարակի տաածվածության առումով և ինչօես են իշխանությունները պայքարում համավարակի դեմ:

- Ինչ վերաբերվում է համաճարակաբանական գործառույթների իրականացմանը, ապա այստեղ էլ ամեն ինչ հարթ չէ: Այստեղ պետք էր հենց սկզբից ընդունել, որ համաճարակաբանությունը գիտություն է և այդ խնդրով պետք է զբաղվեին համաճարակաբաները և երկրում դրության տերը հենց իրենք պետք է լինեն: Կարծում եմ, որ հենց սկզբից անհրաժեշտ էր ստեղծել Արցախից, Հայաստանից և արտերկրից անվանի, փորձառու մասնագետների աշխատանքային խումբ, որոնք կնախանշեին այն բոլոր միջոցառումները, որոնք պետք է իրականացվեին: Այս պարագայում հանրությունը է՛լ ավելի հանգիստ և հավատով կընդուներ նոր իրողությունը: Բայց, ցավոք, հիմա ամեն մեկը դարձել է համաճարակաբան: Իմ կարծիքով, սակայն,  պրոցեսները միայն Արցախով, Հայաստանով պետք չէ դիտարկել, քանի որ սա համաշխարհային պանդեմիա է: Բազմիցս ահազանգել ենք, որ մեզ մոտ առողջապահական համակարգը կաղում է, և հիվանդանոցային համակարգ ունենալը դեռ չի նշանակում առողջապահական համակարգ ունենալ: Իրականում, մենք չափման գործիքակազմ չունենք, հասկանալու և գնահատելու համար, թե որքանով է մեր հանրային առողջությունն ամուր, որքանով ենք կարողանալու դիմակայել համաճարակներին: Ուստի այս պայմաններում դժվար է որևէ գնահատական տալը և կանխատեսումներ անելը: Սակայն, ավելի ծանր է վիճակը Հայաստանում, որտեղ բնակչության մեծ մասը չի հավատում պաշտոնական լրահոսին և ցուցումներին, քանի որ 3 ամսվա ընթացքում բազմաթիվ իրարամերժ ցուցումներ եղան, որովհետև կարգավորող համակարգ չկար: Այս պարագայում Արցախի առողջապահական համակարգի պատասխանատվությունը էլ ավելի է մեծանում, քանի որ Հայաստանը ավելի վատ վիճակում է: