ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (2 ՓԵՏՐՎԱՐԻ)․ Առաջին անգամ ներկայացվել է «ստի դետեկտորը»․ «Փաստ»
Общество
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
ՏՈՆԵՐ
Ջրաճահճային խանդակների բուսականության պահպանման միջազգային օր, ԱՄՆ և Կանադա՝ Արջամկան օր, Ռուսաստան՝ Մարտական փառքի օր, Էստոնիա՝ Մոմերի օր և Տարտուի պայմանագրի կնքման օր:
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
891 –վախճանվել է Բագրատունիների թագավորության հիմնադիր, հայոց Բագրատունի առաջին թագավոր Աշոտ Ա Մեծը:
1852- Կ. Պոլսում Կարապետ Ութուճյանի խմբագրությամբ լույս է տեսել «Մասիս» պարբերականի առաջին համարը:
1885– ծնվել է նշանավոր գրող Կոստան Զարյանը։
1894 –ծնվել է դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, թատերական գործիչ Վաղարշ Վաղարշյանը:
1921– ծնվել է օպերային երգիչ, բարիտոն Միհրան Երկաթը:
1961-վախճանվել է հայ խորհրդային արևելագետ, ակադեմիկոս, Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի առաջին նախագահ, Էրմիտաժի նախկին տնօրեն Իոսիֆ Օրբելին:
1998- կայացել է «Հանրապետություն» պատգամավորական խմբի անդամների արտահոսք «Երկրապահ» պատգամավորական խումբ: -հրաժարական է ներկայացրել Երևանի քաղաքապետ Վանո Սիրադեղյանը:
2007- Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի անդամները միաձայն խորհրդի նախագահ են ընտրել Ալեքսան Հարությունյանին:
2011-Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արմեն Հարությունյանը հրաժարական է ներկայացրել:
ԱՇԽԱՐՀ
506 -թագավոր Ալարիխի հրամանով մշակվել և հրապարակվել են օրենքներ, որոնք հայտնի են «Հռոմեական օրենքներ վեստգոթերի համար» (լատիներեն՝ Lex romanorum Visigothorum) կամ «Ալարիխի կրճատումներ» (լատիներեն՝ Breviairum Alaricionum) անվանումներով:
629 -Ճապոնիայի 34-րդ կայսր է դարձել Ձյոմէյը:
962 -Օտտոն 1-ինը դարձել է Հռոմեական սրբազան Կայսրության կայսր:
1141 - Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ տեղի է ունեցել թագավոր Ստեֆանի և թագուհի Մաթիլդեա Շոթլանդացու կողմնակիցների միջև ճակատամարտ Լինկոլնի մոտ, որի արդյունքում Ստեֆանի բանակը ջախջախվել է, ինչն էլ հնարավորություն է տվել Մաթիլդային զավթել իշխանությունը Անգլիայում:
1238 -մոնղոլ-թաթարական Բատիր խանի կողմից կողոպտվել է Մոսկվան:
1421 -չինական նոր տարվա տոնակատարությունների շրջանակում կայսր Չժո Դին Պեկինում հանդիսավորությամբ բացել է նորակառույց Արգելված քաղաքը:
1536 -իսպանացի կոնկիսկադոր Պեդրո դե Մենդոսան Լա-Պլատոյի արևմտյան ափին հիմնադրել է Բուենոս-Այրես բնակավայրը, որը հետագայում դարձել է Արգենտինայի մայրաքաղաքը:
1542 -Ադալո-եթովպիական պատերազմի ժամանակ Բասենտի ճակատամարտում Քրիշտովան դե Գամմայի ղեկավարած պորտուգալական բանակը ջախջախել է Ադալի սուլթանատի մուսուլմանական բանակին:
1709 – Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող Մաս-ա-Տերա անմարդաբնակ կղզուց նավ են վերցրել նավաստի Ալեքսանդր Սելկիրկին: Նա հանդիսացել է Դանիել Դեֆոյի հանրահայտ «Ռոբինզոն Կրուզո» վեպի հերոսի նախատիպը, իսկ այդ կղզին ներկայումս կոչվում է Ռոբինզոն Կրուզոյի կղզի։
1848 –Գուադալուպե-Իդալգոյի պայմանագրով ավարտվել է Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմը, ԱՄՆ-ը լիակատար հաղթանակ է տոնել Մեքսիկայի նկատմամբ։ -կալիֆորնիական ոսկու տենդի ժամանակ Սան Ֆրանցիսկոյի նավահանգստում կայանել է չինացի էմիգրանտներով բեռնված առաջին նավը:
1868 -կայսրամետ Սացումա և Տյոսյու կոմսությունների միության ուժերով գրավվել է Օսակա ամրոցը, որը հանդիսանում էր Տոկուգավա սյոգունների տոհմի հենարանը:
1878 - Հունաստանը պատերազմ է հայտարարել Թուրքիային:
1882 – ծնվել է իռլանդացի գրող Ջեյմս Ջոյսը։
1886 -ԱՄՆ-ում առաջին անգամ պաշտոնապես նշել են Արջամկան օրը:
1892 -Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր բնակավայրի բնակիչ Ուիլ յամ Պեյնտերը ստացել է շշի հերմետիկ փակման համար իր ստեղծած թագանման թիթեղյա խցանի արտոնագիր:
1918 –ծնվել է խորհրդային կինոռեժիսոր, օպերատոր և սցենարիստ Իզրայիլ Գոլդշտեյնը: -Ռուսաստանում ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը ընդունել է «Եկեղեցին պետությունից և դպրոցից առանձնացնելու մասին» դեկրետը:
1929 - Էստոնիան իրեն անկախ է հռչակել Ռուսաստանից:
1935 -հանցագործությունների բացահայտման գիտական մեթոդների լաբորատորիայի աշխատակից Լեոնարդ Կիլերը ներկայացրել է իր ստեղծած սարքը՝ պոլիգրաֆը, որը հայտնի է ստի դետեկտոր անունով:
1943 –Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փաստացի ավարտվել է Ստալինգրադի ճակատամարտը, որը այդ պատերազմի ամենակարևոր ճակատամարտերից մեկն է։
1970– վախճանվել է անգլիացի մաթեմատիկոս, փիլիսոփա և հասարակական գործիչ Բերտրան Ռասելը։
1970 -Մյունխենում առաջին անգամ իրականացվել է նյարդի փոխպատվաստման վիրահատություն:
1977– ծնվել է կոլումբիացի աշխարհահռչակ երգչուհի, պարուհի, պրոդյուսեր Շակիրան։
1982- նպատակ ունենալով ճնշել «Մուսուլման եղբայրներ» խմբավորման ապստամբությունը՝ սիրիական զինված ուժերը հրետանային պատրաստությունից հետո գրոհել և գրավել են Համա քաղաքը:
1998 –վախճանվել է լեհ հրաբուխաբան Հարուն Թազիեֆը:
2008 -վախճանվել է ամերիկացի գենետիկ և բիոքիմիկ Ջոշուա Լեդերբերգը:
2020- ավելի քան 20 մարդ է զոհվել Տանզանիայում եկեղեցական արարողության ժամանակ տեղի ունեցած հրմշտոցի հետևանքով:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
