Գորիսը մոբիլիզացնում է ուժերը
Գորիսի մտավորականության նախաձեռնող խումբը ձեռնամուխ է եղել Գորիսի անվտանգության խորհրդի ստեղծմանը: Անվտանգության խորհրդի անելիքներն են լինելու, մասնավորապես` նպաստել բնակավայրերում, ջրամբարներում եւ այլ կարեւոր նշանակության օբյեկտներում պարեկային ծառայության ուժեղացմանը՝ անհրաժեշտության դեպքում համալրերով տեխնիկական միջոցներ։ Ստեղծել մեխանիզմներ բնակավայրերի բնակչությանը զինելու ուղղությամբ։ Նպաստել ինքնապաշտպանական ջոկատների ստեղծմանը եւ իրականացնել մարզումներ ֆիզիկատակտիկական, ինչպես նաեւ կրակային պարապմունքների տեսքով։ Բոլոր դպրոցներում, կրթական օջախներում իրականացնել արագացված կուրսեր առաջին բուժօգնության, ինչպես նաեւ արտակարգ իրավիճակի դեպքում անհրաժեշտ ընթացակարգերի վերաբերյալ՝ ներգրավելով ԱԻՆ-ի, Կարմիր խաչի, Գորիսի ՈՄԱ-ի եւ նմանատիպ այլ կառույցների ռեսուրսները։
Գորիսի մտավորականության նախաձեռնող խմբի անդամ, Գորիսի զարգացման ակումբի համահիմնադիր Արթուր Խոջաբաղյանից հետաքրքրվեցինք՝ արդյոք ունե՞ն համապատասխան մարդկային, տեխնիկական, ֆինանսական ռեսուրսներ եւ ի՞նչ մեխանիզմներով ու ճանապարհներով են իրականացնելու այդ ամենը։ «Խնդիրը մոբիլիզացիան է, այսինքն՝ այդ ամենը մտավորականները չեն անելու, մտավորականը ջոկատ չի կազմում կամ առաջին բուժօգնության դաս անում, այստեղ խնդիրը մոբիլիզացիան է՝ խարիսխ ստեղծել ինչ-որ խնդիրների շուրջ եւ այնպես անել, որ հասարակության բոլոր անդամներն ունենան ներգրավվածություն եւ իմանան իրենց անելիքը։ Բայց իմանալու համար, թե որոնք են այդ առաջնահերթ քայլերը, մենք այդ միջավայրը պետք է ստեղծենք՝ անվտանգության խորհուրդ, որտեղ գան այդ առաջարկությունները։ Ընդ որում՝ այդ ամենը մենք չենք որոշում, պետք է ներգրավենք մասնագետներ՝ ռազմական, արտակարգ իրավիճակների եւ այլ ոլորտներից, որից հետո առաջնահերթություններ սահմանենք եւ հասկանանք, թե ինչպես են դրանք լուծվելու։ Եթե խնդիրն առաջին օգնությունն է, հասկանանք՝ ինչ մարդկային, ֆինանսական ռեսուրսներ ունենք, ու սկսենք այդ քայլերը հերթով իրականացնել»,-ասում է նա ու ընդգծում, որ պետք է այնպես անեն, որ ներգրավվածությունը լինի համընդհանուր, որպեսզի մարդիկ հանկարծ չմտածեն, թե անվտանգության խորհուրդն իրենց փոխարեն այդ հարցերը լուծելու է։
«Դա ամենասխալ բանը կլինի, որովհետեւ բոլորի փոխարեն մենք այդ բեռը ոչ թե ուզում ենք վերցնենք մեզ վրա, այլ ուզում ենք այնպես անել, որ բոլորն ունենան այդ պատասխանատվության զգացումը եւ մասնակից դառնան բոլորիս վերաբերող ընդհանուր խնդիրներին։ Այսօր անընդհատ խոսակցություններ կան, որ կարող է ռազմական էսկալացիա սկսվի..., կսկսվի, թե չի սկսվի, դա, մեծ հաշվով, կապ չունի, որովհետեւ սա այնպիսի բան է, որ ցանկացած նորմալ հասարակությունում պետք է լինեն նման կառույցներ, որոնք պարբերաբար իրականացնեն գործառույթներ հասարակության խնդիրների շուրջ։ Այսօր այս խնդիրներն են՝ սա ենք անում, վաղն այլ խնդիրներ կլինեն՝ դա կանենք, իսկ սա բերում է նրան, որ քո հասարակությունն ավելի կուռ է լինում ու զբաղվում է իրական օրակարգով, այն խնդիրներով, որ վերաբերում են հենց իրեն։ Այս մեթոդով մենք կունենանք առողջ մթնոլորտ եւ բոլորին կստիպենք հաշվի նստել մեր օրակարգի հետ»։
Այդուհանդերձ, ովքե՞ր են ներգրավված անվտանգության խորհրդում։ «Խորհուրդը դեռ ձեւավորման փուլում է, եւ դեռ պետք է հստակեցնենք, թե կոնկրետ ովքեր են լինելու, բայց խորհրդի կազմի մեջ հիմնականում մեր մտավորականության նախաձեռնող խումբն է: Հիմա վերաձեւավորվում է, եւ երբ համապատասխան մասնագետներ լինեն, մենք մեխանիզմներն էլ կհասկանանք, թե ոնց ենք իրականացնելու դրանք, եւ կսկսենք աշխատանքները։ Հիմա ամեն օր հանդիպումներ ենք իրականացնում տարբեր մարդկանց հետ ու առաջարկություններ ենք հավաքում մեխանիզմների շուրջ։ Այդ ամեն ինչի արդյունքում բոլոր առաջարկությունները, խնդիրները մոբիլիզանում են եւ գալիս են մի տեղ, ու դա հեշտացնում է աշխատանքը, իսկ եթե նման բան չկա, հասարակությունը ցաքուցրիվ է դառնում, եւ մի փոքր վտանգի դեպքում քաոս է սկսվում»։
Գորիսի անվտանգության խորհուրդն ինքնապաշտպանական ջոկատների ստեղծումը կարեւորել է ոչ միայն Գորիս-Կապան, Կապան-Ճակատեն ճանապարհներին տեղադրված ադրբեջանական անցակետերի տեղադրման պատճառով, այլեւ վերջին օրերի պատերազմական իրավիճակից ելնելով, ինչի հետեւանքով ունեցանք նոր զոհեր, անհետ կորածներ, գերիներ․ «Դա մեզնից շատ մոտ հեռավորության վրա է տեղի ունենում, եւ նույնիսկ լսելի էին ձայները մեր տարածքից, իսկ դա, բնական է, բերեց խուճապային տրամադրությունների: Բայց սա մարտահրավեր է, որ պետք է ընդունել եւ ոչ թե խառնվել իրար, օրինակ՝ եթե պարզ ժգուտ կապելը գիտես եւ առաջին օգնության հետ կապված մի քանի գիտելիք ունես, դա օգնում է, որ քեզ մոտ ինքնավստահություն զարգանա, եւ հասկանաս, թե նման իրավիճակներում ինչով կարող ես օգտակար լինել։ Հիմա բոլորը խոսում են, որ կուտակումներ կան Նախիջեւանի, Սյունիքի սահմանում, եւ տպավորություն է, որ Հայաստանին պարտադրում են ոչ հայանպաստ օրակարգերի տակ ստորագրել, իսկ դա ցանկացած պահի կարող է վերածվել ռազմական էսկալացիայի, եւ մենք՝ որպես հասարակություն, պետք է պատրաստ լինենք, բայց յուրաքանչյուր պահի կարող են լինել սադրանքներ, այլ իրադարձություններ, եւ պետք է ունենանք կազմակերպված խմբեր, որոնք պատրաստ լինեն նման սադրանքների դիմակայելու։ Խոսքը հատկապես սահմանամերձ բնակավայրերին է վերաբերում»։
Ինքնապաշտպանական ջոկատներին ինչո՞վ են զինելու։ Ա. Խոջաբաղյանն ասաց. «Սահմանամերձ համայնքներն ունեն զենք-զինամթերք, ու բնակչության մեջ էլ կան մարդիկ, ովքեր զենք ունեն, բայց, իհարկե, այսօր բոլորին զենք բաժանելը կարող է լիքը խնդիրներ առաջացնել, պետք է մեխանիզմներ ստեղծել եւ հասկանալ, թե ինչ մեթոդով մարդը պետք է այդ զենքը ստանա, օրինակ՝ անցնեն որոշակի դասընթացներ, պարապմունքներ, նոր դա ստանան»:
Ինչ վերաբերում է մարդկանց տրամադրություններին, ապա, ըստ նրա, մեծ մասը հոգնել եւ զզվել է քաղաքական պրոցեսներից` անկախ իրենց քաղաքական հայացքներից․ «Այս փուլում մենք այլ խնդիր ենք լուծում` ոչ քաղաքական, մեր նպատակն է՝ հասարակությանը մոբիլիզացնել, կարող է վաղն այդ նույն մարդիկ քաղաքական խնդիր բարձրացնեն, բայց ո՛չ անվտանգության խորհրդի անունից, խորհրդի նպատակն է՝ բոլորին, անկախ քաղաքական հայացքներից, ներգրավել մեր անվտանգության հարցերի կազմակերպման շուրջ, հարցեր կան, որտեղ հասարակությունը պետք է միասնականություն դրսեւորի»:
Այս իշխանությունների հետ մեր երկրի սահմանների անվտանգությունը որքանո՞վ է ապահովված։ «Դե, ով Նիկոլին հավատում է, նախկիններին է մեղադրում, կոնկրետ ես կարծում եմ, որ այս իշխանություններին չի կարելի վստահել այս երկրի ապագան, բայց այս կարծիքը ես չեմ բերում-փաթաթում անվտանգության խորհրդի վրա, որովհետեւ ուզում ենք, որ մարդիկ հասկանան, որ սա քաղաքական գործընթաց չէ, սա բոլորիս վերաբերող գործընթաց է, որին պետք է բոլորս մասնակցենք՝ անկախ մեր քաղաքական հայացքներից»:
