«Պատմությունը դժվարությունները սիրով հաղթահարելու ու ամենուր սեր գտնելու մասին է». ապագա բժիշկն ընթերցողներին իր առաջին գիրքն է ներկայացրել. «Փաստ»
Интервью
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
«Երկարն անսահման ձգվող վիրավորների շարքերն են, երկարը նրանց օգնություն կանչող ու ցավին դիմացող ձայներն են, երկարը որդիներին սպասող մոր արցունքների արահետն է»: Սա երիտասարդ ստեղծագործող Մանե Սարգսյանի «Ախտորոշումը` սեր» պատմվածքից մի հատված է: Սա նրա առաջին գիրքն է: Երևանի պետական բժշկական համալսարանի 6-րդ կուրսի ուսանողուհին ասում է` իր մեջ անընդհատ ասելիք կա:
«Ուսանողական վեց տարիների ընթացքում պարբերաբար գրել եմ համալսարանական տարբեր թեմաների մասին, օրինակ՝ թե ինչ եմ զգացել առաջին անգամ հիվանդանոց մտնելիս, կամ՝ երբ առաջին անգամ գնացել էի դիահերձարան: Իմ մեջ սեփական զգացողություններս, ապրումներս, կարծես թե, փորձում էի «դասավորել» հենց գրելու միջոցով: 2020 թ.-ի օգոստոսն էր, մտածեցի` իսկ ինչո՞ւ չգրել պատմվածք, փորձել արձակ ժանրում ներկայացնել ասելիքս: Թուղթ ու գրիչ վերցրեցի, գծագրեցի, «դասավորեցի» կերպարներիս, առաջին փորձս էր ավելի ծավալուն պատմություն գրելու: Բառերն իրար կողքի էին շարվում իրենք իրենց, մի քանի օրում պատմվածքի առաջին մասն արդեն պատրաստ էր: Իսկ հետո դադար վերցրեցի, կարծես թե, ոգեշնչում, նոր զգացողություններ գտնելու կարիք կար: Սեպտեմբերի 27-ին սկսվեց պատերազմը, և դադարն ավելի երկարեց: Դեկտեմբերին նորից մտքերս թղթին հանձնեցի, մի շնչով մեկ օրում ավարտեցի պատմությունը, պատմվածքը դարձավ վիպակ: Գրքում նկարագրվում են նաև պատերազմյան դեպքեր, որոնք անձամբ ինձ հետ են տեղի ունեցել կամ լսել եմ դրանք: Պատմության մեջ ի սկզբանե պատերազմի մասին խոսք չպետք է լիներ, այդ ուղղությամբ չպետք է դեպքերը զարգանային, օգոստոսին ո՞վ կմտածեր, որ օրեր անց պատերազմ է սկսվելու: Պատերազմը փոխեց նաև իմ գրքի ընթացքը»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Մանեն:
Հավելում է` գրքի առաջին մասը գրելիս արդեն գիտեր, թե ինչպես է այն վերնագրելու` «Ախտորոշումը` սեր»: «Ուզում էի, որ վերնագիրը կապ ունենա բժշկության հետ, բայց նաև հասկանալի լինի մարդկանց համար: Դե իսկ սերը… այն ամենուր է, ցանկացած իրավիճակում կարող ենք գտնել այդ ախտորոշումը»,-նշում է հեղինակը: Նույն ստեղծագործությունն ընթերցելիս կամ ֆիլմը դիտելիս յուրաքանչյուրը սեփական զգացողությունները, ապրումները և մտքերն է ունենում: Իսկ, ըստ հեղինակի, ինչի՞ մասին է իր գիրքը: «Երևի թե դժվարությունները սիրով հաղթահարելու ու ցանկացած պարագայում և ամենուր սեր գտնելու մասին է: Իմ հերոսներն իրար գտել էին մինչև պատերազմը, բայց ամեն ինչ շարունակվեց և՛ պատերազմի ժամանակ, և՛ պատերազմից հետո: Իրենց պահող ուժը սերն է»,-ասում է զրուցակիցս, հետո հավելում. «Պատերազմի, դրա ընթացքում ունեցած սեփական զգացողությունների մասին գրելը շատ բարդ է, մտածում ես` հանկարծ չնեղացնես ինչ-որ մեկին: Այս պատմության մեջ մի երկխոսություն կա, հերոսուհին զրուցում է վիրավոր զինվորի հետ: Այդ երկխոսությունն ամբողջությամբ իրական է: Պատերազմի ժամանակ մեկ ամսից ավելի Երևանի կայազորային հոսպիտալում էի, զինվորներից մեկին պետք է ներարկում անեի, տարբեր վնասվածքներ ուներ, բայց վախենում էր ասեղից: Չեմ կարողանում այդ դրվագը մոռանալ: Հերոսաբար կռված զինվորը վախենում էր բժշկական ասեղից, իսկ այդ պահին ես նայում էի նրա վնասվածքներին ու փորձում պատկերացնել, թե նա ինչերի միջով է անցել»,-նշում է Մանեն:
Հեղինակի խոսքով, գրքում տեղ գտած իրական ապրումները և, առհասարակ, իրական հիմքով պատմությունները հետաքրքիր են ընթերցողին առաջին հերթին նրանով, որ հորինվածք չեն: «Մարդիկ մտածում են` եթե այս պատմությունն իրական է, գուցե իրենց հետ էլ օրերից մի օր նման բան պատահի: Ընթերցողը փորձում է իրեն պատկերացնել այն իրավիճակում, որում գրքի հերոսներն են: Օրինակ` իմ համակուրսեցիները, Բժշկական համալսարանի այն ուսանողները, որոնք արդեն հասցրել են ընթերցել գիրքը, նշում են, որ իրենց «գտել» են գրքի տարբեր տողերում, չէ՞ որ ներկայացրել եմ նաև այն, ինչ ինձ հետ է պատահել: Ինչո՞ւ ոչ, ընթերցողը ևս կգտնի մի շարք հարցերի պատասխաններ»,-ասում է գրքի հեղինակը:
Ի դեպ, գրքի հանդեպ հետաքրքրությունը, դրական արձագանքները Մանեի համար անակնկալ են եղել, զարմանքով ընդգծում է` չէր սպասում այսքան դրական արձագանքների, որոնք, անխոս, իր համար հաճելի են, հետո հավելում` գրքի առաջին տպաքանակը գրեթե սպառվել է, չի հասցրել անգամ դրանք գրախանութներ տանել: «Հաջորդ գրքի հետ կապված ևս մտքեր կան, դրանք դեռևս թղթին չեմ հանձնել, դադար կվերցնեմ, քանի որ հիմա ողջ ուշադրությունս սևեռված է ավարտական քննություններիս վրա: Կարծում եմ, որ հաջորդ գիրքս բացառապես ինքնակենսագրական կլինի, բայց նորից կապված բժշկության հետ: Բժշկությունն իմ մեջ այնքան շատ է, որ անգամ ստեղծագործելուց չեմ կարող նրանից բաժանվել»,-եզրափակում է Մանեն:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
