Ինչո՞ւ կյանքի չկոչվեց միջուկային ռեակտորով ավտոմեքենայի գաղափարը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Գիտական ֆանտաստիկայի սիրահարները մեկ անգամ չէ, որ գրքերում կարդացել են տիեզերանավերի և միջուկային վառելիքով աշխատող այլ տրանսպորտային միջոցների մասին: Այնուամենայնիվ, քչերը գիտեն, որ անցյալ դարի 50-ականներին իրական կյանքում ստեղծվել է ավտոմեքենա, որն ունեցել է միջուկային ռեակտոր: Դա արել է ամերիկյան «Ford Motor» ավտոմոբիլային ընկերությունը: Մի փոքր անդրադառնանք այս պատմությանը: Անցյալ դարի կեսերը կարելի է բնութագրել որպես ատոմային էներգիայի խաղաղ օգտագործման ոլորտում գիտության արագ զարգացման ժամանակաշրջան: Հայտնվել է «խաղաղ ատոմ» հասկացությունը:

Ոգեշնչվելով այդ մտքով՝ «Ford Motor» ընկերությունը որոշել է ստեղծել բոլորովին նոր ավտոմեքենա, որը, կարծես, դուրս է եկել ֆանտաստիկ վեպի էջերից: Այս ավտոմեքենայի հիմնական առանձնահատկությունը եղել է այն, որ ունեցել է միջուկային ռեակտոր: Մեքենան աչքի է ընկել իր անհավատալի տնտեսմամբ և մթնոլորտ վնասակար նյութերի արտանետումների բացակայությամբ (ճիշտն ասած՝ չեն հաշվարկվել առաջացած միջուկային թափոնները): Բացի այդ, քանի որ ավտոմեքենան չունի ներքին այրման շարժիչ, ուստի այն չի ստեղծում ավտոմեքենաներին յուրահատուկ սովորական աղմուկը: «Ford Motor» ընկերության ինժեներներն իրենց առջև դրել էին բավականին հավակնոտ խնդիրներ:

Նոր ավտոմեքենաների մասսայականացմամբ նախատեսվում էր գործարկել համապատասխան լցակայանների ցանց, որտեղ հնարավոր էր փոխանակել հին միջուկային ռեակտորը նորի հետ: Հաշվարկները ցույց են տվել, որ մեկ ռեակտորով հնարավոր է իրականացնել մոտ ութ հազար կիլոմետր վազք: Որպես ռեակտոր նախատեսվում էր օգտագործել ատոմային սուզանավերի վրա տեղադրվող միջուկային ռեակտորները: Աշխատանքի սկզբունքը հետևյալն էր. օգտագործելով միջուկային տրոհման արդյունքում ստացվող էներգիան՝ ստանալ հովացման հեղուկի տաքացում, որն էլ պետք է աշխատեցներ տուրբինային համալիրը, հիմնական տուրբինը մեքենան էր շարժման մեջ դնում, իսկ օժանդակն օգտագործվել էր սարքերը էլեկտրականությամբ ապահովելու համար:

Այն բանից հետո, երբ հովացնող հեղուկը իր էներգիան փոխանցելու էր տուրբիններին, այն, խտանալով և սառչելով, մտնելու էր ռեակտոր, և այդպիսով ստացվելու էր փակ ցիկլով աշխատող շարժիչ: Այնուամենայնիվ, «Ford Nucleon» անվանումը ստացած այդ ավտոմեքենան այդպես էլ մնացել է միայն թղթի վրա, անգամ չի ստեղծվել մեկ փորձնական մոդել: Այդ ժամանակ միջուկային էներգիան անվնաս էր համարվում, մարդիկ քիչ պատկերացում ունեին «խաղաղ ատոմի» առաջացնող վտանգների մասին: Հետագայում Չեռնոբիլի աղետը, որը տեղի է ունեցել «Ford Nucleon» ավտոմեքենայի վրա աշխատանքներ սկսելուց 28 տարի անց, ստիպել էր աշխարհին մտածել միջուկային էներգիայի օգտագործման նպատակահարմարության մասին: Ի վերջո, պարզապես պատկերացրեք, թե ինչ հետևանքներ կարող էին լինել, եթե նման ավտոմեքենան վթարի ենթարկվեր:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում