Ո՞ւմ անտարբեր կթողնի ջրային մակերևույթով սահելու հնարավորությունը. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Աշխարհում կան ջրային բազմաթիվ սպորտաձևեր: Նրանց մեջ առանձնանում է առագաստանավային սպորտը, քանի որ առագաստների տակ գտնվող նավերի՝ ջրային մակերևույթով սահելը քչերին է անտարբեր թողնում: Բայց ի՞նչ գիտեն մարդիկ այդ սպորտաձևի ծագման պատմության մասին: Առագաստանավային սպորտը այնպիսի սպորտային նավերի, սովորաբար շխունաների մրցակցություն է, որոնք օգտագործում են առագաստանավային սարքավորումներ: Այս մարզաձևը ծագել և սկսել է զարգանալ այն երկրներում, որոնց աշխարհագրական դիրքը նպաստավոր է դրա համար։ Դրանք հիմնականում այնպիսի եվրոպական երկրներն են, ինչպես Անգլիան կամ Նիդերլանդները: Հենց նիդերլանդացիներն են 17-րդ դարում սկսել օգտագործել փոքր առագաստանավակներ ոչ միայն աշխատանքի, այլ նաև հանգստի համար:
Յախտինգ տերմինը հայտնվել է 16-րդ դարի վերջին և հոլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է նավարկել, հետապնդել։ Անգլիական թագավոր Չարլզ II-ը Նիդերլանդներում ծանոթացել է հանգստի այդ տեսակին և իրեն նվիրած առագաստանավը տարել է մառախլապատ Ալբիոն: 1662 թվականն է համարվում առագաստանավային սպորտի ծննդյան տարեթիվը: Հենց այդ ժամանակ բրիտանական Վուլվիչ քաղաքում պատմության մեջ առաջին անգամ մրցավազք է անցկացվել միապետ Չարլզ II-ի առագաստանավի և մի նիդերլանդական շխունայի մասնակցությամբ։ Բրիտանացիները հաղթել են։ Դրանից հետո առագաստանավային մրցումներ սկսել են կանոնավոր կերպով անցկացվել նախ՝ Մեծ Բրիտանիայում, այնուհետև՝ Հին աշխարհի այլ երկրներում, որոնք ելք ունեն դեպի ծով։ Ընդհանրապես, ընդունված է համարել, որ առաջին առագաստանավային ակումբը նույնպես հայտնվել է Անգլիայում 1720 թվականին։
Հետագայում նմանատիպ ակումբներ սկսել են հայտնվել ամբողջ աշխարհում՝ 1811 թվականին՝ ամերիկյան Նյու Յորքում, 1832 թվականին՝ շվեդական Ստոկհոլմում, 1835 թվականին՝ գերմանական Բեռլինում։ Ռուսական Կայսրությունում առաջին առագաստանավային ակումբը բացվել է 1846 թվականին։ Մինչև 19-րդ դարի վերջը եվրոպական մայրցամաքում գործում էր մոտ երկու հարյուր առագաստանավային ակումբ։ Առագաստանավը դարձել էր հանրաճանաչ ժամանց, որը նպաստում էր պրոֆեսիոնալ առագաստանավերի թվի աճին: Ի սկզբանե, կապված առագաստանավերի պահպանման վրա զգալի ֆինանսական միջոցներ ծախսելու անհրաժեշտության հետ, այն հասանելի է եղել միայն արիստոկրատներին: Սակայն այն աստիճանաբար լայն տարածում է գտել ու դարձել ավելի մատչելի։ Առագաստանավային սպորտը ներառվել է Օլիմպիական խաղերի ծրագրում 1900 թվականին։
Օլիմպիական առագաստանավային մրցաշարը բաղկացած է 11 դիսցիպլիններից առագաստանավերի 9 դասերում։ Յուրաքանչյուր դասում մասնակից երկիրն իրավունք ունի ներկայացված լինել միայն մեկ առագաստանավով: Թիմը կազմված է 18 անդամից, որոնցից 4-ը պահեստային մարզիկներ են։ 1907 թվականին ստեղծվել է Առագաստանավային սպորտի միջազգային միությունը, իսկ 1996 թվականին այն վերանվանվել է Առագաստանավային սպորտի միջազգային ֆեդերացիա։ Այն ներառում է 121 ազգային ֆեդերացիա։ 1960-70-ական թվականներին անցկացվել են մի քանի խոշոր մրցաշարեր, ինչը մեծ նշանակություն է ունեցել այդ մարզաձևն ամբողջ աշխարհում հանրահռչակելու համար: Այսօր ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, սկանդինավյան երկրների, Իտալիայի, Արգենտինայի, Ավստրալիայի և Ֆրանսիայի մարզիկներն են իրավամբ համարվում համաշխարհային առագաստանավային սպորտի առաջատար երկրները։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
