ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 ՀՈՒՆՎԱՐԻ)․Ստեղծվել է երկրաշարժերի մագնիտուդի չափման հատուկ սանդղակը․ «Փաստ»
Общество
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ
Հնդկաստան՝ Անկախության համար կռվածների հիշատակի օր, Ռուսաստան՝ Ձմեռ պապի և Ձյունանուշի օր:
ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ
1896– Համիդյան ջարդերի ժամանակ Զեյթունի ապստամբությունում հայերի տարած հաղթանակից հետո անգլիական, ֆրանսիական, ռուսական և իտալական հյուպատոսների միջնորդությամբ Հալեպում կնքվել է հաշտության պայմանագիր, ըստ որի, թուրքերը զորքերը հետ են քաշել Զեյթուն գավառից:
1901 –ծնվել է խորհրդային կուսակցական, պետական գործիչ, 1930-36 թթ. Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղար Աղասի Խանջյանը:
1927- Երևանի մշակույթի տանը տեղի է ունեցել Երևանի պետական համալսարանի առաջին շրջանավարտներին դիպլոմների հանձնման հանդիսավոր նիստը:
1933 - ծնվել է հասարակական գործիչ, «Նոր սերունդ» մշակութային միության հիմնադիր Գաբրիել Մոլոյանը:
1953 - ծնվել է ամերիկյան սցենարիստ, կինոռեժիսոր Սթիվեն Զաիլյանը։
1975 - Երևանում բացվել է Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանը:
1992- Հայաստանը անդամակցել է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության խորհրդին (ԵԱՀԿ):
1992- Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Հոլանդիայի հետ:
2001-Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը ստորագրել է Սենատի և Ազգային ժողովի՝ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող ավելի վաղ ընդունած բանաձևը՝ փաստացի դրան հաղորդելով օրենքի ուժ:
2004- Հրազդանի ՋԷԿ-ի գույքը հանձնվել է Ռուսաստանին:
2018-Թեղուտի հանքավայրն ու 2014 թվականի վերջին գործարկված լեռնահարստացուցիչ կոմբինատը դադարեցրել են աշխատանքը՝ աշխատողների համար անհայտ պատճառներով։
2021-սկսել է գործել ռուս-թուրքական համատեղ մոնիտորինգային կենտրոնը Լեռնային Ղարաբաղի Աղդամի տարածքում:
ԱՇԽԱՐՀ
մ.թ.ա. 9 - օծվել է Հռոմի Խաղաղության զոհասեղանը, որը հռոմեական խաղաղության աստվածուհուն նվիրված կոթող է և կառուցվել է Հռոմի Սենատի կողմից՝ ի պատիվ մ.թ.ա. 13 թվականին Իսպանիայից և Գալիայից հաղթանակով վերադարձած Օգոստոս կայսրի: Զոհասեղանը կանխանշել է «Հռոմեական խաղաղության» դարաշրջանի սկիզբը:
1649 –հեղափոխության ժամանակ պարտություն կրելուց հետո Լոնդոնում գլխատվել է Անգլիայի թագավոր Չարլզ 1-ին Ստյուարտը:
1667– Ռուս - լեհական պատերազմի ժամանակ կնքվել է Անդրուսովյան համաձայնագիրը, որով Կիևը ժամանակավորապես մտել է ցարական Ռուսաստանի կազմի մեջ:
1703 –համաձայն ավանդազրույցի, Էդոյում տեղի է ունեցել Ակոյի նախկին վասալներ 40 սամուրայների վրեժը իրենց տիրոջ համար:
1730 - վախճանվել է Ռուսաստանի ցար Պետրոս 2-րդը:
1736 –ծնվել է շոտլանդացի ինժեներ-մեխանիկ, շոգեմեքենայի ստեղծող Ջեյմս Ուատտը:
1790 –Անգլիայում աշխարհում առաջին անգամ փորձարկվել է փրկանավակը:
1801 –Ռուսաստանի ցար Պավել 1-ինի հրամանագրով Վրաստանը (Քարթլի-Կախեթիա) միացվել է Ռուսաստանին:
1882 – ծնվել է ԱՄՆ-ի նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտը, որը 4 անգամ ընտրվել է այդ պաշտոնում:
1889 - ինքնասպան է եղել Ավստրիայի կրոնպրինց Ռուդոլֆ Հաբսբուրգը:
1894 –Չարլզ Կինգը արտոնագրել է իր ստեղծած հարվածահատ մուրճը:
1900 – ծնվել է ռուս խորհրդային կոմպոզիտոր Իսահակ Դունաևսկին:
1915 –Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, գրոհելով ֆրանսիական նավահանգիստ Հավրի վրա, գերմանացիներն առաջին անգամ օգտագործել են սուզանավեր:
1930 –խորհրդային օդերևութաբան Պավել Մոլչանովի կողմից մթնոլորտի հետազոտման նպատակով օդ է բարձրացվել առաջին օդերևութաբանական ռադիոզոնդը:
1933 – գեներալ-ֆելդմարշալ Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգը Ադոլֆ Հիտլերին նշանակել է կանցլեր և փաստացի Գերմանիայի իշխանությունը հանձնել ֆաշիստներին։
1935 –ամերիկացի սեյսմոլոգ Չարլզ Ռիխտերն առաջարկել է երկրաշարժերի մագնիտուդի չափման հատուկ սանդղակ, որը ներկայումս կոչվում է Ռիխտերի սանդղակ:
1937– ծնվել է ռուս նշանավոր շախմատիստ, շախմատի աշխարհի 10-րդ չեմպիոն Բորիս Սպասկին:
1943 –Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ստալինգրադի տակ կապիտուլյացիայի է ենթարկվել 6-րդ գերմանական բանակը:
1945 –Ալեքսանդր Մարինեսկոյի հրամանատարության տակ գտնվող С-13 սուզանավը Դանցիգի ծոցի մոտ խորտակել է գերմանական ուղևորատար «Վիլհելմ Գուստլոֆֆ» նավը, որի արդյունքում տարբեր հաշվարկներով զոհվել է 5300-ից մինչև 9500 ուղևոր:
1948- վախճանվել է հնդիկների ապստամբության առաջնորդ, երկար տարիներ Հնդկաստանի քաղաքական և հոգևոր առաջնորդ Մահաթմա Գանդին:
1948 - վախճանվել է ամերիկյան օդագնացության պիոներ Օրվիլ Ռայթը:
1963 - վախճանվել է ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ֆրանսիս Պուլենկը:
1969– «Բիթլզ» բրիտանական աշխարհահռչակ ռոք-խումբը տվել է իր վերջին համերգը:
1993 –վախճանվել է ռուս նկարիչ, հասարակական գործիչ, հումանիստ Սվյատոսլավ Ռերիխը:
2000-ռումինա-ավստրալիական «Աուրուլ» ընկերության գործարանից տեղի է ունեցել ավելի քան 100 000 խորանարդ մետր ծանր մետաղներ պարունակող թափոնների արտահոսք Դանուբ գետ, որի արդյունքում մոտ 100 տոննա ձուկ է սատկել, իսկ վթարը անվանվել է «երկրորդ Չեռնոբիլ»:
2003 –Բելգիայում օրինականացվել են միասեռ ամուսնությունները:
2007 –վաճառքում հայտնվել են Windows Vista օպերացիոն համակարգեր:
2009 - Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում բացվել է Մայր Թերեզայի թանգարանը:
2023-մահապարտ ահաբեկչի կողմից պայթյուն է տեղի ունեցել Պակիստանի Փեշևարի շիիթական մզկիթում, զոհվել է 84 և վիրավորվել ավելի քան 200 մարդ:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
