ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (13 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ).Հրաբխի ժայթքման հետևանքով զոհվել է ավելի քան 20 հազար մարդ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Կույրերի միջազգային օր, Ռուսաստան՝ Քիմիական և ռադիացիոն պաշտպանության զորքերի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1114– Հայաստանում մեծ երկրաշարժ է եղել, որից խիստ տուժել է Սիս քաղաքը:

1808- Թուրքիայում սկսել է հրատարակվել ամենահին հայալեզու թերթը` «Ժամանակը»:

1894 – ծնվել է դերասան Լևոն Զոհրաբյանը:

1895 – ծնվել է հայազգի խորհրդային պետական և քաղաքական գործիչ Անաստաս Միկոյանը:

1908 – վախճանվել է հայ ազգային-ազատագրական շարժման նշանավոր գործիչ, ֆիդայի Սևքարեցի Սաքոն (Սարգիս Ծովանյան):

1927 – ծնվել է ծաղրանկարիչ Գեորգի Յարալ յանը:

1937 – ծնվել է դիրիժոր և կոմպոզիտոր Լորիս Ճգնավորյանը:

1937 – վախճանվել է խորհրդահայ բանաստեղծ Հակոբ Հակոբյանը:

1959 – վախճանվել է բանաստեղծ և արձակագիր Արիս Շաքլ յանը:

1920 – Հայաստանի կառավարության գիտությամբ վրացական զորքերը մտել են 1919 թվականի հայ-վրացական պատերազմի արդյունքում ստեղծված չեզոք գոտի, որպեսզի կանխվի այդ տարածքների օկուպացիան թուրքերի կողմից:

2005 – Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Պյատիգորսկ քաղաքում փորձ է արվել հրկիզել քաղաքի Հայկական մշակույթի կենտրոնը:

2006 – «Նյու Յորք Լայֆ» ապահովագրական ընկերությունը սկսել է փոխհատուցումների վճարումը Հայոց ցեղասպանության զոհերի ավելի քան 2 հազար ժառանգներին:

2009 – վախճանվել է բուսաբան Արմեն Թախտաջյանը:

2014 – Մայր Աթոռում աշխատանքներն է ավարտել Հայ առաքելական եկեղեցու Եպիսկոպոսաց ժողովը, որտեղ որոշվել է առաջիկա ապրիլի 23-ին իրականացնել Հայոց ցեղասպանության զոհերի սրբադասում:

2019 – Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանը հրաժարական է տվել:

2020 – Երևանի Ազատության հրապարակում կայացել է Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով հերթական հանրահավաքը։

2020 – Ուրուգվայի Մոնտեվիդեո նահանգի օրենսդիր մարմինը միաձայն ճանաչել է Արցախի անկախությունը:

ԱՇԽԱՐՀ

354 – ծնվել է փիլիսոփա և աստվածաբան, լատինական հայրաբանության կարկառուն ներկայացուցիչ, կաթոլիկ եկեղեցու հայր Օգոստինոս Երանելին:

1002 – Էտերելդ 2-րդ Խելագարի հրամանով Անգլիայի հարավային շրջաններում իրականացվել է դանիացիների սպանդ:

1775 – անկախության համար մղվող պատերազմի ընթացքում Ջորջ Վաշինգտոնի ղեկավարած բանակը գրավել է Մոնրեալը:

1805 – վիեննացի մսագործ Իոհան Լաները ստեղծել է նրբերշիկը:

1810 – ծնվել է ռուս նշանավոր գիտնական, վիրաբույժ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Նիկոլայ Պիրոգովը:

1850 – ծնվել է շոտլանդացի արձակագիր և բանաստեղծ, աշխարհահռչակ արկածային վեպերի հեղինակ Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնը («Գանձերի կղզին», «Սև նետը» և այլն):

1862 – Լուիս Քերոլը, Ալիս Լիդլին տված խոստմանը համաձայն, սկսել է գրել Ալիսի մասին հեքիաթը:

1868 – վախճանվել է իտալացի նշանավոր կոմպոզիտոր Ջոակինո Ռոսսինին:

1903 – վախճանվել է իմպրեսիոնիզմի ամենաառաջին և ամենահետևողական ներկայացուցիչներից մեկը՝ ֆրանսիացի նկարիչ Կամիլ Պիսսարոն:

1907 – ֆրանսիական Նորմանդիայում Պոլ Կորնյուն իր ստեղծած ուղղաթիռով կարողացել է 2 մետր (6,5 ֆուտ) բարձրանալ օդ:

1913 – կնքվել է թուրք-հունական համաձայնագիր, համաձայն որի, հույները Էգեյան ծովի Թինիդոս, Իմբրդոս և Դոդեկանես կզիներից բացի ստացել են նաև Կրետե կղզին:

1928 – Լենինի ուղեղի հետազոտման լաբորատորիայի հիմքի վրա գերմանացի ֆիզիոլոգ Օսկար Ֆոգտը Մոսկվայում ստեղծել է Ուղեղի ինստիտուտը:

1940-Willis Motor Co ընկերությունը փորձարկել է առաջին ջիպ ավտոմեքենան:

1943 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավարտվել է խորհրդային զորքերի Կիևյան հարձակողական օպերացիան:

1964 – տեղի է ունեցել «Ֆանտոմաս» ֆիլմի պրեմիերան:

1985 – ժայթքել է 1845 թվականից մարած կոլումբիական Նևադո-դել-Ռուիս հրաբուխը, որի արդյունքում զոհվել է մոտ 20000 մարդ:

1994 – Շվեդիայում անցկացված հանրաքվեի արդյունքներով երկիրը միացել է Եվրամիությանը 2001 – Հյուսիսային դաշինքի ուժերը մտել են Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլ:

2007 – Ռուսաստանը պաշտոնապես իր զորքերը հանել է Բաթումիից:

2015 – Փարիզում տեղի է ունեցել ահաբեկչությունների շարք։

2022 – Ստամբուլում տեղի ունեցած ահաբեկչության արդյունքում զոհվել է 6, վիրավորվել՝ ավելի քան 80 անձ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում