Հայաստանի բնակիչների 67%-ն ամանորյա գնումները կատարում է օնլայն․ Ozon Հայաստանի հետազոտություն
Общество
Հայաստանում յուրաքանչյուր երրորդը հրաժարվել է նվերներ տալու ավանդույթից, իսկ մարքեթփլեյսները լավագույն լուծումն են դարձել տոներն առանց սթրեսի դիմավորելու համար
Հայաստանում ամանորյա ավանդույթները վերափոխվել են․ մինչ բնակիչների յուրաքանչյուր երրորդը (28%) ամբողջությամբ հրաժարվել է նվերներ տալու սովորույթից, մնացած 67%-ի համար օնլայն գնումները դարձել են տոնական սթրեսից խուսափելու հիմնական միջոցը։ Այսպիսի պատկեր է բացահայտել Ozon Հայաստանի նոր հետազոտությունը՝ նվիրված տարվա գլխավոր տոնին։ Տվյալները ցույց են տալիս, որ մարքեթփլեյսները վերածվում են ռազմավարական օգնականի՝ ոչ թե փոխարինելով ավանդույթները, այլ օգնելով իրականացնել դրանք ժամանակի սղության պայմաններում։
Երևանից մինչև մարզեր․ ինչպե՞ս են մարքեթփլեյսները լուծում ամանորյա քաոտիկ խնդիրները
Այս միտումը հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես է ժամանակակից կյանքը փոխում տոներին պատրաստվելու ռիթմը։ Հայաստանի շատ բնակիչների համար մարքեթփլեյսները դարձել են ոչ թե պարզապես այլընտրանք, այլ արդյունավետ լուծում, որը թույլ է տալիս պահպանել կարևոր ավանդույթները՝ խուսափելով սթրեսից և ժամանակի պակասից։
Ժամանակի սղությունը հիմնական գործոնն է, որի պատճառով մարքեթփլեյսներն անփոխարինելի են դարձել։ Հարցվածների ավելի քան 40%-ը նշել է, որ նվերները պատվիրում է օնլայն հենց այդ պատճառով։ Պատրաստվելու գրաֆիկն էլ է խոսում դրա մասին․ ընդամենը 15%-ն է սկսում նախապատրաստվել մեկ ամիս առաջ, 40%-ը՝ երկու-երեք շաբաթ առաջ, իսկ յուրաքանչյուր հինգերորդը գնումները թողնում է դեկտեմբերի վերջին օրերին կամ նույնիսկ տոնից մի քանի օր առաջ։
Այս ծանրաբեռնված ժամանակահատվածում մարքեթփլեյսները ստանձնում են անձնական օգնականի դերը։ Հայաստանի բնակիչների 67%-ը նշում է, որ օնլայն հարթակների շնորհիվ խնայում է ժամանակ, ավելի քան կեսը՝ այստեղ գտնում է նվերի գաղափարներ, իսկ շատերի համար դրանք լուծում են նաև այն խնդիրը, երբ անհրաժեշտ ապրանքը տեղում հասանելի չէ։
Հարցվածներն առանձնահատուկ կարևորում են մարքեթփլեյսների դերը մարզերում, որտեղ հարթակները վերացնում են աշխարհագրական սահմանները՝ ապահովելով մայրաքաղաքին համարժեք ընտրանի։ Երևանում, իր հերթին, առավել գնահատվում են արագությունն ու հարմարավետությունը։ Եվ թե՛ մայրաքաղաքում, թե՛ մարզերում համաձայն են մեկ հարցում՝ առանց օնլայն հարթակների այսօր տոնին պատրաստվելը կլիներ զգալիորեն ավելի բարդ։
Հայաստանցիների գրեթե մեկ երրորդը տանը նվեր չի տալիս, բայց աշխատավայրում խաղում է «Գաղտնի Սանտա»
Հայաստանում նվերների փոխանակման միասնական սցենար չկա։ Հարցվածների գրեթե 28%-ը նշում է, որ ընդհանրապես նվերներ չի տալիս․ այս միտումը ավելի հաճախ հանդիպում է 30 տարեկանից բարձր անձանց շրջանում։ Եվս մեկ քառորդը նախընտրում է նվերներ տալ առանց կոնկրետ ամսաթվերի՝ հատկապես տղամարդիկ։ Յուրաքանչյուր չորրորդը սահմանափակվում է երեխաներին նվեր տալով, իսկ տոնական օրերին նվերներ փոխանակելու ավանդույթն առավել տարածված է Երևանում՝ գրեթե կրկնակի ավելի, քան մարզերում։
Աշխատավայրերում նվերների փոխանակումն ավելի համակարգված է։ Ամենատարածված ձևաչափը «Գաղտնի Սանտա»-ն է, որին մասնակցում է հարցվածների 35%-ը։ Այն հատկապես սիրված է կանանց և երիտասարդների շրջանում՝ խաղարկային լինելու և համատեղ նշելու շնորհիվ։ Եվս 28%-ը նվերներ է տալիս առանց ֆորմալ կանոնների՝ հիմնականում ավագ սերունդը։ Յուրաքանչյուր հինգերորդ կազմակերպությունում նվերներ ընդհանրապես չեն տալիս․ տոնը դիտարկվում է ավելի շուտ որպես մթնոլորտ, ոչ թե պարտավորություն։
Կանայք համեմատում են գները, տղամարդիկ ընտրում են բրենդը. ինչպե՞ս են ընտրում կատարյալ նվերը
Մարքեթփլեյսի վերլուծաբանների տվյալներով՝ նվեր ընտրելիս Հայաստանի բնակիչների համար առաջնային նշանակություն ունեն որակն ու կազմը․ այս գործոնը կարևոր է հարցվածների 27%-ի համար, հատկապես Երևանում։ Երկրորդ տեղում գինն է (24%), ինչը հատկապես ազդում է մարզերում ապրողների ընտրության վրա։ Կարծիքներն ու գնահատականները կարևոր են հարցվածների 20%-ի համար, իսկ բրենդն առավել հաճախ կարևոր է տղամարդկանց համար։
Ընդհանուր մոտեցումը կարելի է բնութագրել որպես բանականության և զգացմունքների համադրություն․ որակը, գինը և կարծիքները կազմում են որոշման հիմքը, իսկ գնումների գործընթացը դառնում է հաճելի փորձառություն։
Տնտեսող մոտեցումը ևս կարևոր դեր ունի․ 39%-ը համեմատում է գները, 35%-ը հետևում է զեղչերին, 27%-ը օգտվում է անվճար առաքումից։ Երիտասարդներն ակտիվորեն օգտագործում են պրոմո-կոդեր՝ ցուցադրելով թվային գործիքներին հարմարվելու բարձր մակարդակ։ Գների համեմատումն ու կարծիքների ուսումնասիրությունը (համապատասխանաբար 39% և 43%) օգնում են ավելի վստահ ընտրություն կատարել, հատկապես կանանց համար, որոնք ավելի ակտիվ են տոնական պատրաստությունների գործընթացում։
Հայաստանի բնակիչները հիմնականում չափավոր բյուջե են նախատեսում նվերների համար։ Հարցվածների 33%-ը նախատեսում է ծախսել 4 500-ից մինչև 15 000 դրամ բոլոր նվերների համար, 21%-ը՝ մինչև 25 000 դրամ, իսկ 18%-ը՝ մինչև 50 000 դրամ։ Հետաքրքիր է, որ կանանց 43%-ը մեկ նվերի համար ընդունելի է համարում մինչև 4 500 դրամը, մինչդեռ տղամարդիկ առավել հաճախ նշում են 4 500–15 000 դրամ միջակայքը։ Սա, ամենայն հավանականությամբ, կապված է կանանց՝ ընտանեկան և տոնական կազմակերպչական գործընթացներում ավելի մեծ ներգրավվածության հետ, ինչը պահանջում է բյուջեի ավելի հաշվենկատ բաշխում։
Ozon Հայաստանի վերլուծաբանների գնահատմամբ՝ Հայաստանում ամանորյա պատրաստությունները գնալով կառուցվում են զգացմունքների և ռացիոնալության հավասարակշռության վրա։ Այս գործընթացում մարքեթփլեյսները չեն փոխարինում ավանդույթներին, այլ դառնում են հարմար գործիք, որը օգնում է խնայել ժամանակ, պահպանել ներքին հանգստությունը և տոնին պատրաստվել առանց ավելորդ շտապողականության։
Հետազոտությունն իրականացվել է Ozon Հայաստանի կողմից 2025 թվականի նոյեմբերին։ Հարցմանը մասնակցել է ավելի քան 600 մարդ։
—
Ozon-ը բազմակատեգորիա մարքեթփլեյս է՝ զարգացած լոգիստիկ ենթակառուցվածքով։ Ընկերությունը գործում է Ղազախստանում, Հայաստանում, Բելառուսում, Ռուսաստանում, Ղրղզստանում, Ուզբեկստանում, Ադրբեջանում, Վրաստանում, ինչպես նաև Չինաստանում և Թուրքիայում։ Հարթակում ներկայացված է ավելի քան 370 միլիոն ապրանքային միավոր՝ ավելի քան 20 կատեգորիայում՝ գրքերից և հագուստից մինչև սննդամթերք և առողջապահական ապրանքներ։ Ozon-ի զարգացած լոգիստիկ համակարգի միջոցով 63 միլիոն ակտիվ գնորդներ ստանում են իրենց պատվերները, իսկ ավելի քան 650 հազար ձեռնարկատերեր վաճառում են իրենց ապրանքները Ռուսաստանում և ԱՊՀ երկրներում։
