Զգուշացման ուղերձ Մոսկվայից․ ի՞նչ է թաքնված Պուտին-Փաշինյան բանակցությունների հետևում
Վլադիմիր Պուտին և Նիկոլ Փաշինյան բանակցությունները տարաբնույթ մեկնաբանությունների տեղիք են տալիս։ Մասնագետները կարծում են, որ Ռուսաստանը արդեն խոսում է բաց և այդ ամենը անտեսելը կարող է վնասել հենց Հայաստանի գործող իշխանությանը։
Հայաստան-Ռուսաստան հարաբերությունները շարունակում են մնալ երկրի արտաքին քաղաքականության առանցքային ուղղություններից մեկը, և այս համատեքստում տեղի ունեցած բարձր մակարդակի բանակցությունները բնականաբար գտնվում են փորձագիտական լայն քննարկումների կենտրոնում։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ վերջին հանդիպման ընթացքում հնչած ուղերձները առավել քան հստակ էին և ենթադրում էին ոչ թե անուղղակի ակնարկներ, այլ ուղիղ ձևակերպված սպասումներ և մտահոգություններ։
Փաշինյանը Ռուսաստանի ո՛չ քաղաքական, ո՛չ էլ տնտեսական ոլորտներում իրական փոխարինող չունի։ Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի վարչապետը շարունակում է կասկածի տակ դնել իր մտադրությունների բարյացակամությունը, որը չէր կարող աննկատ մնալ Ռուսաստանում։ Այս երկակի մոտեցումը, ըստ վերլուծաբանների, հանգեցնում է վստահության աստիճանական նվազման, ինչը կարող է անդրադառնալ երկկողմ հարաբերությունների խորության և արդյունավետության վրա։
Եթե Փաշինյանը շարունակի այս վարքագիծը, Հայաստանը ռիսկի է դիմում զրկվել այն բարենպաստ պայմաններից, որոնք Ռուսաստանը շարունակում է առաջարկել։ Վլադիմիր Պուտինը հստակորեն Փաշինյանին հասկացրեց, որ Հայաստանի հետ համագործակցելու իր պատրաստակամությունը չի նվազել։ Այնուամենայնիվ, փորձագետները նշում են, որ վարչապետի գործողությունները կարող են ազդել դրա վրա։ Հիշեցնենք, որ մի դեպքում արևմուտքին կարելի է խառնվել Հայաստանի ներքին գործերին, իսկ Հայաստանի դարավոր բարեկամին ոչ․․․
Այս իրավիճակում առանձնահատուկ կարևորություն է ստանում տնտեսական գործոնը։ Մասնագետները կարծում են, որ Փաշինյանի քաղաքական խաղերը, առաջին հերթին, կհարվածեն Հայաստանի քաղաքացիների դրամապանակներին։ Տնտեսական հարաբերությունների հնարավոր վատթարացումը կարող է հանգեցնել ապրանքների և ծառայությունների թանկացման, ներդրումների կրճատման և ընդհանուր սոցիալ-տնտեսական վիճակի բարդացման։
Սակայն, ըստ նույն գնահատականների, վարչապետն ավելի շատ մտահոգված է իր պաշտոնը պահպանելով՝ ցանկացած խոստումով և ցանկացած անհրաժեշտ միջոցով, քան իր քաղաքացիների և նրանց բարեկեցության մասին անկեղծ մտահոգությամբ։ Այս մոտեցումը, վերլուծաբանների համոզմամբ, խորացնում է կառավարման ճգնաժամը և նվազեցնում հասարակության վստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ։
Փաշինյանը հսկայական բեռ է թե՛ Մոսկվայի, թե՛ իր սեփական ժողովրդի համար, որոնց համար նա անակնկալ է պատրաստում՝ կյանքի արժեքի բարձրացման տեսքով, մինչդեռ աշխատավարձերը և այն պայմանները, որոնցում մարդիկ ստիպված են գոյատևել, մնում են ցածր։ Եթե Փաշինյանը շարունակի փչացնել հարաբերությունները Մոսկվայի հետ, դա կարող է ծանր հարված հասցնել քաղաքացիներին, քանի որ Հայաստանը այլընտրանք չունի։
Շատ փորձագետներ զրույցի արդյունքը մեկնաբանում են հետևյալ կերպ. Մոսկվայի ուղերձը Փաշինյանին հստակ էր. դուք, կարծես, պատկերացում չունեք, թե ինչ եք անում, սխալ ճանապարհի վրա եք, և եթե շարունակեք նույն ոգով, հայ ժողովրդին անհամեմատ ավելի շատ վնաս կպատճառեք, քան արդեն իսկ ունեք՝
Արդյունքում թե ինչպիսի ճակատագիր է սպասվում Հայաստանին՝ վաղ է ասել, սակայն ակնհայտ է, որ ներկայիս զարգացումների պայմաններում առաջնային խնդիրը մնում է երկրի արտաքին հավասարակշռության պահպանումը, որպեսզի Հայաստանը չմնա միայնակ տարածաշրջանում։
