Բնության մեջ կան երևույթներ, որոնցից խուսափելն անհնար է: Այդպիսին է մահը: Մահը հաղթահարելու ձգտումը արդեն մի քանի հարյուրամյակ է, ինչ հանգիստ չի տալիս մարդկությանը: Այնուամենայնիվ, մինչև օրս գտնված չէ հավերժ կյանքի էլիքսիրը, և մինչև այժմ էլ մարդիկ ապրում են ընդամենը մի քանի տասնամյակ: Ինչպես ասում են' մահը ոչ տարիք է հարցնում, ոչ սեռ, ոչ էլ պաշտոն: Նա գալիս է առանց դուռը թակելու' անցանկալի հյուրի պես, որին հետևելը պարտադի չէ, քանի որ, նա ինքն է հետևում մեզ' անկախ ամեն ինչից:
Եվ այսպես, փաստերով.
*Մահացածներին թաղելու ավանդույթը ձևավորվել է դեռևս 350 հազար տարի առաջ: Դրա վկայությունն է Իսպանիայում հայտնաբերված 14 մետր խորությամբ մեծ փոսը' 27 նախամարդկանց կմախքներով:
*Ամբողջ աշխարհում գոյություն ունի մահ բառի համարժեք մոտ 200 արտահայտություն: Դրանցից շատերը օգտագործվում են նաև մեզ մոտ, օրինակ' գրողի ծոցը գնաս, սև պատան հագնես, երեսդ կարեն արտահայտությունները:
*Ոչ մի ամերիկացի 1951 թվականին չի մահացել ծերությունից: Իսկ Նյու Յորքում ինքնասպանություն գործոծների թիվը ավելին է, քան սպանվածներինը:
*Վերջերս Ամերիկայի կառավարության որոշմամբ հանվել է մահվան վկայականների դասակարգումը: Որի համաձայն' մահվան վկայականում չեն նշվում մահացածի մահվան պատճառները:
*Մահը «գործի դնող կոճակը» համարում է թթվածնային անբավարարությունը, ինչից կարող են առաջանալ մկանային ջղաձգություններ:
*Մահանալուց հետո երեք օրվա ընթացքում, մարդու օրգանիզմում առկա ֆերմենտները, որոնք մարդու կենդանության օրոք ապահովել են մարսողության պրոցեսը, սկսում են «ուտել» նրան: Մահացած բջիջները դառնում են սնունդ' մարդու որովայնում առկա բակտերիաների համար:
*Յուրաքանչյուր տարի Ամերիկայում հուղարկավորության ժամանակ հող են ուղարկվում 827 600 գալոն (1 գալոն' 4,5 լիտր) զմռսված հեղուկ ֆորմալդեգիդ, մեթանոլ և էթանոլ: Իսկ դիակիզման արդյունքնում օդը լցվում է դիոքսինով (ուժեղ թույն), աղաթթվով և ածխաթթու գազով: Որպես այլընտրանք, շվեդական Promessa կազմակերպությունը, պատրաստվում է սառեցնել մահացածների դիակները հեղուկ ազոտի միջոցով, մանրեցնել և ստացված փոշին փակել եգիպտացորենից պատրաստված դագաղում: Նրանց պնդմամբ, այսպիսի «էկոլոգիապես մաքուր» թաղման արդյունքում, մարմինը շուտ է քայքայվում:
*Հնդկաստանում Զրադաշտի հետևորդները մահացածների մարմինները թաղում են հողի վրա' գիշատիչ թռչուններին կեր:
*Գիշատիչ թռչունները մահանում են սատկած անասուններ ուտելուց: Պատճառը վերջիններիս օրգանիզմում դիկլոֆենի առկայությունն է, ինչը օգնում է ընտանի կենդանիներին հեշտ հաղթահարել հիվանդությունները:
*Վիկտորիա թագուհին պատվիրել էր, որպեսզի իրեն թաղեն իր ամուսնու' Ալբերտ արքայի լոգանքի խալաթով և նրա ձեռքի գիպսե վիրակապով:
*Մադագասկարում ընտանիքները հանում են իրենց մահացած հարազատի ոսկորները և ի ցույց են դնում գյուղում անցկացվող արարողության ժամանակ, որը անվանում են «Famadihana», ինչից հետո հանգուցյալների ոսկորները փաթաթում են նոր սավանով և կրկին թաղում: Հին սավանը տալիս են զավակ չունեցող զույգի, որպեսզի դրանով ծածկեն իրենց անկողինը:
*Եգիպտոսում 19-րդ դարում երկաթուղին ընդլայնելու ժամանակ, շինարարները հանել են մեծ քանակությամբ մումիաներ' լոկոմոտիվների համար որպես վառելիք օգտագործելու նպատակով:
*Անգլիացի փիլիսոփա, գիտական մեթոդի հիմնադիր Ֆրենսիս Բեկոնը 1626 թվականին մահացավ թոքերի բորբոքումից: Մեծ փիլիսոփայի մահվան պատճառը ձյունով լցոնած հավն էր, ինչը թևի տակ դրած շրջում էր: Նա ուզում էր ապացուցել, որ թարմ հավը այդ կերպ սառեցնելով կարելի է պահել մեկ շաբաթ, և այն չի փչանա: Արդյունքում' սառեցրեց թոքերը և որոշ ժամանակ անց մահացավ թոքաբորբից:
*Որպեսզի սաղմի օրգանները ճիշտ ձևավորվեն, որոշ բջիջներ պետք է «ինքնասպան» լինեն: Հակառակ դեպքում մարդիկ կծնվեն բադի ոտնաթաթերով:
*Մասաչուսեթս նահանգից 1907 թվականին մի բժիշկ կատարեց փորձաքննություն, ինչի արդյունքում պարզվեց, որ մահանալուց հետո, մարդու մարմինը 21 գրամով պակասում է: Հետագայում դա ընդունվեց որպես փաստ: Եվ նույնիսկ վարկած կա, որ հենց այդքան է կշռում մարդու հոգին: Այդ փաստի հիման վրա նույնիսկ ֆիլմ է նկարահանվել՝ «21 գրամ»:
*Եվրոպայում 19-րդ դարում շատ էին այն դեպքերը, երբ կենդանի մարդկանց սխալմամբ ընդգրկում էին մահացածների ցուցակում:
*Ամերիակյի ազգաբնակչության 80%-ը մահանում է հիվանդանոցներում:
*Մարդու աշխարհ գալու օրից ի վեր մահացել է մոտ 100 միլիարդ մարդ:
Մահը այնքան բնական է, որքան կյանքը: Եվ վաղ թե ուշ մեզանից յուրաքանչյուրը բախվելու է դրա հետ:
Իսկ մինչ այդ, ապրենք լիարժեք կյանքով և գնահատենք յուրաքանչյուր օրն ու վայրկյանը:
IDBank — партнер мероприятия в рамках кампании Wizz Air «Let’s Get Lost»
Важен не процесс, а результат: бывший министр обороны о саммите в Ереване: «Паст»
Чтобы ни одна стена не осталась без фотографии Никола Пашиняна: «Паст»
Юнибанк более чем 2 000 добросовестным бизнес-заемщикам предоставил кешбэк
Властям содержание не нужно: «Паст»
Армения перед выбором: суверенитет или геополитический разворот
В офисах партии «Сильная Армения» прошли обыски: есть задержанные
Ваге Овеян разгромил соперника и стал чемпионом Европы по греко-римской борьбе
«Не можем доставить посылку»: IDBank предупреждает о поддельных сообщениях «от HayPost»
NYT: Иран восстановил доступ почти ко всем ракетным базам вдоль Ормузского пролива после ударов США
Bloomberg: Saudi Aramco планирует привлечь $10 млрд за счет продажи части активов
BBC: Звучит как угроза: Путин за месяц до выборов напомнил Армении об Украине
Песков: приглашение Путина Трампу посетить Москву всё еще в силе
Самое скандальное Евровидение десятилетия: музыка больше не вне политики
Сербия впервые провела военные учения с НАТО
Борьба против Армянской Апостольской Церкви уничтожает легитимность любой власти․ Арман Варданян
Ucom и SunChild продолжают реализацию совместных проектов ради зелёного будущего
Тень над Ереваном: Почему Баку уже празднует победу․ Сурен Суренянц
Здание семинарии было возвращено армянской епархии при поддержке Самвела Карапетяна: «Паст»
«Борьба против Армянской Апостольской Церкви уничтожит легитимность любой власти»: «Паст»
Чья кандидатура будет выдвинута на пост президента Союза армян России? «Паст»
Разница — как между небом и землёй: «Паст»
Армении придётся сделать выбор между ЕС и ЕАЭС: Андрей Климов
Что такое хантавирус и как он распространяется?
Армения создаст дипломатические офисы
Будущее армянских продуктов в Евросоюзе зависит от бюджета ЕАЭС?
Российские СМИ назвали главный минус от мягкого развода с Арменией
Великая Победа и великий подвиг армянского народа. Арман Варданян
Путин пообещал премьеру Словакии удовлетворить энергетические потребности страны
Айк Гаспарян стал двукратным чемпионом по шахбоксу в Турции
Армения глазами издания Boston Herald
В аэропорту Денвера пассажирский самолёт сбил пешехода
Копыркин о коридоре на юге Армении с участием США: Требует анализа и отношение иранской стороны
Парад Победы на Красной площади завершился: Путин выступал более 8,5 минут
Мы обязаны продолжать добиваться защиты прав лишенных родины армян Арцаха: Католикос всех армян
Поздравительное послание лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Праздника Победы и Мира
В Гюмри появилась Аллея памяти 
Юнибанк выступил партнером международного форума “Yerevan Dialogue 2026”
Актриса Джульетта Степанян удостоена премии «Белый слон»
Группа ЕИБ и Америабанк расширяют поддержку армянского бизнеса посредством гарантии, обеспеченной ЕС
Сила одного драма для фонда «Ваге Меликсетян»
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
В Великобритании подтвердили третий случай заражения хантавирусом
В Ширакской области правоохранители проводятся обыски в офисе «Сильной Армении»: есть задержанные
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» на мероприятии Дня Еркрапа
Россия до 12 мая останавливает все полеты на юге страны из-за удара БПЛА по диспетчерскому центру
Источник RT: разговор с послом Армении в МИД России был крайне жёстким
В Армении стартовала агитационная кампания к парламентским выборам
Партия "Сильная Армения" объявляет о начале предвыборной кампании
Пять рейсов из России задерживаются на прилет в Ереван из-за атак БПЛА 
NYT: Иран восстановил доступ почти ко всем ракетным базам вдоль Ормузского пролива после ударов США
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Баронесса Кэролайн Кокс перед европейским саммитом в Армении выступила с открытым письмом
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня труда
Чтобы ни одна стена не осталась без фотографии Никола Пашиняна: «Паст»1
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников2
Парад Победы на Красной площади завершился: Путин выступал более 8,5 минут3
Армения перед выбором: суверенитет или геополитический разворот
4
Армения глазами издания Boston Herald5