Դաշնամուր՝ մարդկության պատմության ամենակարևոր երաժշտական գործիքներից մեկը

18-րդ դարի սկզբին եվրոպական մշակույթի պատմության վրա մեծապես ազդել է այնպիսի իրադարձություն, ինչպիսին է դաշնամուրի ստեղծումը: Արևմտյան քաղաքակրթության երաժշտական մշակույթը ամբողջովին փոխվել է դաշնամուրի հայտնվելու հետևանքով: Պատմությունից հայտնի է, որ միջնադարում եղել են ստեղնաշարային երաժշտական գործիքներ:

Նրանցից ամենահինն երգեհոնն է, որը փողային-ստեղնաշարային գործիք է և չունի լարեր, բայց ունի բազմաթիվ խողովակներ: Ահա թե ինչու կարելի է ասել, որ դաշնամուրը երգեհոնի ուղղակի հետնորդը չէ: 18-րդ դարի կոմպոզիտորներն ու երաժիշտները հասկանում էին, որ իրենց պետք է ինչ-որ նոր երաժշտական գործիք, որն իր հնչեղությամբ չի զիջում ջութակին:

Կար անհրաժեշտություն այնպիսի երաժշտական գործիքի, որի դինամիկ տիրույթը բավականաչափ մեծ լիներ: Նման պահանջները կարողացավ կյանքի կոչել երաժշտական գործիքներ արտադրող Մեդիչի ընտանիքի իտալացի վարպետ Բարտոլոմեո Քրիստոֆորին։

Հենց նրա՝ 1709 թվականին ստեղծած երաժշտական գործիքից էլ սկսվել է դաշնամուրի պատմությունը: Իր երաժշտական գործիքին Քրիստոֆորին անվանեց «gravicembalo col piano e forte», որը թարգմանվում է որպես «ստեղնաշարային գործիք, որը բարձրաձայն ու նրբագեղ է նվագում»: 

Ավելի ուշ այդ անունը կրճատվեց՝ դառնալով մեկ բառ՝ piano (pianoforte)` «դաշնամուր»: 1916 և 1917 թվականներին նմանատիպ գործիքներ ստեղծեցին ֆրանսիացի Ժան Մարիուսը և գերմանացի Քրիստոֆեր Գոթլիեբ Շրետրերը:

Քրիստոֆորիի շատ պարզ դաշնամուրը ուներ ստեղներ, վուշե մուրճիկներ և ստեղների հետադարձիչ: Նա չուներ դոմպֆեր և ոտնակ:

Ստեղնին հարվածելիս մուրճիկը հարվածում էր լարին, որից էլ այն սկսում էր տատանվել և ձայն արձակել։

Դա այն վիբրացիան է, որն առաջացնում է կլավիկորդը կամ կլավեսինը: Մուրճիկը, շնորհիվ հետադարձ մեխանիզմի, կպած չէր մնում լարին, հետ էր գնում և ընդունում իր ելակետային դիրքը, որի արդյունքում չէր խլացնում լարի վիբրացիոն ձայնը։ Երաժշտական այս գործիքի դինամիկ դիապազոնը և ռեզոնանս առաջացնելու հատկությունը հենց այն որակներն են, որոնք տարբերում են դաշնամուրը այլ երաժշտական գործիքներից։ 

Գործիքի համարյա զանգային հնչեղությունը հնարավոր է դառնում շնորհիվ նրա պողպատե շրջանակի և փայտյա մարմնի: Դաշնամուրը իր նախորդներից տարբերվում էր իր ձայնով, որը կարող է լինել ոչ միայն ցածր կամ բարձր, այլ նաև կրեշենդո և դիմունեդո ստեղծող՝ ունակ դինամիկան աստիճանաբար կամ հանկարծակի փոխելու:

Չնայած այն բանին, որ դաշնամուրը ընդամենը 300 տարվա պատմություն ունի, այնուամենայնիվ, այս գործիքի ստեղծումը երաժշտական արվեստի շրջադարձային կետ է հանդիսանում: Ամբողջ եվրոպական երաժշտությունը, որը համաշխարհային մշակույթի կարևորագույն մասն է, փոխել է իր բնույթը այս գյուտի շնորհիվ:

Արդեն երեք հարյուր տարի է, որ բոլոր մեծ ու տաղանդավոր կոմպոզիտորները ստեղծագործում են դաշնամուրի համար ու դաշնամուրի միջոցով: Նրանցից շատերը հայտնի են դարձել հենց իրենց դաշնամուրային աշխատանքներով:

Դաշնամուրի աճող ժողովրդականության հետ մեկտեղ ժամանակի ընթացքում սկսեցին հայտնվել վիրտուոզ դաշնակահարներ: Մի խոսքով, դաշնամուրը չջնջվող հետք է թողել համաշխարհային մշակույթի պատմության մեջ՝ դառնալով մարդկության պատմության ամենակարևոր երաժշտական գործիքներից մեկը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

 

 

 

Արմեն Սարգսյանը հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել Հայաստանում Միացյալ Թագավորության դեսպանի հետ Դատարանի դիմաց բողոքի ակցիայի մասնակիցներից ոստիկանության բաժին տարված քաղաքացիներն ազատ են արձակվել Սուրեն Ասատրյանը՝ Արտաշատի ավագանու թեկնածու Ճիշտն կլիներ՝ Վանեցյանը հասցներ կալանավորել Փաշինյանին. Արամ Հարությունյան ԱԱԾ տնօրենը գիտակցում է, որ վտանգավոր հայտարարություն է արել Մեկ շաբաթում գրանցվել է 222 արտակարգ դեպք. Զոհվել է 2 քաղաքացի, փրկվել է 5-ը Երբ պետական շահերը մղվում են երկրոդական պլան Քոչարյանը Հայաստանից չէր փախել, նրան նորից բանտ տանելը հիմնական հարցից շեղելու միջոց էր. Պարույր Հայրիկյան Եղանակը Հայաստանում. տեղումներ չեն լինի Երեկվա տոտալ ճնշումները ՍԴ–ի հանդեպ ուղիղ մեսիջ էր այսօրվա դատավորին. Լևոն Քոչարյան Իշխանության մաս կազմող անհատները կամ պետք է պատվով իրականացնեն այս գործը, կամ հեռանան. Արամ Սարգսյանը՝ Վանեցյանի մասին Եթե այդքան սիրում ես իջևանցիներին, ինչու կազմակերպեցիր գիշերային ծեծուջարդ. Աշոտյանը՝ Փաշինյանին Ռոբերտ Քոչարյանը կմնա կալանքի տակ Ազգային ժողովը պատրաստ է հետևակ աշխատել Փաշինյանի համար. Արմեն Աշոտյան Վանեցյանը սպայի ուսադիրների և ճշմարտության մեջտեղում ԵԱՀԿ-ն դիտարկում կանցկացնի շփման գծում՝ Մարտունու շրջանի հարավ-արևելքում Քոչարյանի եւ իշխանության աջակիցները բողոքի ակցիա են իրականացնում Շենգավիթի դատարանի առջեւ (ուղիղ) Նիկոլ Փաշինյանը աշխատանքային այցով կմեկնի ԱՄՆ. ում հետ է հանդիպելու վարչապետը. օրակարգը հայտնի է Ճեպազրույցներ ԱԺ-ում. ուղիղ հեռարձակում Պիտի ժամանակ անցնի, որոշ բաներ ի հայտ գան, որ կարողանանք մեկնաբանել. Հովիկ Աղազարյանը` Վանեցյանի հրաժարականի մասին
website by Sargssyan