Միգուցե նախագահակա՞ն

Խորհրդային Միության փլուզման գործընթացն ուղեկցվեց նրա կազմի մեջ մտնող հանրապետությունների անկախության «շքերթով», որից անմասն չմնաց նաև Հայաստանը: ՀՀ-ում մեկնարկեց ժողովրդավարական բարեփոխումների, նոր քաղաքական իրողություններին համապատասխան սոցիալական, քաղաքական ու տնտեսական ինստիտուտների ձևավորման գործընթացը:

ՀՀ քաղաքական համակարգի ձևավորման գործընթացի առաջին փուլն ընթացավ քաղաքական և իրավական համապատասխան ինստիտուտների ներդրմամբ: Այդ երևույթը մասնագետները անվանում են նաև քաղաքական ինստիտուցիոնալացում, որը լայն իմաստով հասարակության մեջ ֆորմալ և ոչ ֆորմալ կանոնների, սկզբունքների, նորմերի կայուն համակարգի ձևավորման գործընթաց է, որը կարգավորում է հասարակության քաղաքական կենսագործունեության ոլորտը: Ինստիտուտները, նախ և առաջ, նորմերն են, նրանց ուղեկցող սանկցիաները և այն կազմակերպական ձևերը, որում կամ որոնց միջոցով նրանք արտահայտվում են: Քաղաքական ինստիտուցիոնալացման առաջին փուլում մեր հանրապետությունում ներդրվեցին բազմակուսակցականության (1990 թ.), նախագահի (1991 թ.), Ազգային ժողովի (1995 թ.), սահմանադրականության և այլ ինստիտուտներ:

Հայաստանյան քաղաքական դիսկուրսում ապագա սահմանադրական կարգի շուրջ ձևավորվել էին երկու հիմնական ճամբարներ, մի կողմից՝ ուժեղ նախագահական ինստիտուտի, իսկ մյուս կողմից՝ իշխանության ճյուղերի փոխհարաբերություններում խորհրդարանի գերակայության կողմնակիցների միջև: Ընդ որում, երկու կողմերն էլ մատնանշում էին կառավարման այս կամ այն մոդելի առավելությունները: Մասնավորապես, խորհրդարանական կառավարման մոդելի կողմնակիցներն առաջին հերթին նշում էին պառլամենտարիզմի առավել ժողովրդավարականության, կուսակցությունների կայացման և ինստիտուցիոնալացման գործընթացում համամասնական ընտրակարգի ուղղակի և դրական ազդեցության, իշխանության ապակենտրոնացման հանգամանքները: Մինչդեռ նախագահական կառավարման ինստիտուտի ջատագովները պնդում էին, որ ոչ արհեստավարժ խորհրդարանի և թույլ զարգացած կուսակցությունների պարագայում քաղաքական համակարգի՝ քաոսում հայտնվելու հավանականությունն էապես մեծանում է, որն իր հերթին ենթադրում է որոշումների ընդունման միասնական կենտրոնի ստեղծում և իշխանության լայն լիազորություններ նախագահին:

Ընդհանուր առմամբ՝ այդ ժամանակահատվածում նախագահի ներկայացրած Սահմանադրության նախագծի կողմնակիցների և ընդդիմադիր թևի միջև ծավալված քննարկումները վերաբերում էին երկու կարևոր հարցերի՝ Հայաստանի կառավարման համակարգի ընտրությանը (նախագահակա՞ն, թե՞ պառլամենտական) և նրա ընդունման կարգին: Նախագահը առաջարկում էր սահմանադրությունն ընդունել հանրաքվեով, ընդդիմությունը՝ սահմանադիր ժողովում: 1994 թ. դեկտեմբերին նախագահի հրամանագրով կասեցվեց ընդդիմադիր խոշոր քաղաքական ուժերից մեկի՝ ՀՅԴ-ի գործունեությունը, որից հետո նախագահը պնդեց սահմանադրությունը հանրաքվեով ընդունելու տեսակետը:

2015-ի Սահմանադրական փոփոխությունների արդյունքում տեղի ունեցավ  հանրաքվե, ինչի արդյունքում փոխվեց ՀՀ պետական կարգը․ Հայաստանում հաստատված խորհրդարանական կառավարման համակարգը փաստում է, թե ինչքան ռիսկային ու լուրջ քաղաքական հետևանքների կարող է բերել խորհրադարանական կառավարման համակարգում թույլ և «անատամ» խորհրդարան ունենալու պարագայում։ Այսօրվա ԱԺ-ն փաստացի հանդիսանում է կառավարության կցորդը և, ինչպես ժամանակին սիրում էր ասել ընդդիմադիր պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանը, «հանդիսանում է դակիչ»։ Ճիշտ է նախկինում նույնպես եղել են իրավիճակներ, երբ պառլամենտը ոչ հաճախ է ըննդիմացել կառավարությանը, սակայն որոշակի քաղաքական և պետական հասունության հաշվին պատգամավորները կարողացել են պահել հավասարակշռությունը։ Այնպես, որ գործող իշխանությունները հարմար տղեավորվել են կառավարման այս համակարգում և փորձում են պետական ինստիտուտները խառայեցնել սեփական քաղաքական ամբիցիային։

Անդրանիկ Հարությունյան

Գյումիրում տղամարդը, կարծելով, թե կորոնավիրուսով է վարակվել, քացախաթթվի լուծույթ է խմել Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Դոնալդ Թրամփի հետ Ողբերգական դեպք Երևանում. հրդեհը մարելուց հետո հայտնաբերվել է տղամարդու մոխրացած դի ԱԺ պատգամավորը դրամական օգնություն է տրամադրել Կոտայքի մարզի անապահով ընտանիքներին Երբ այս անտեսանելի թշնամին վերանա, մենք տնտեսական աճի շատ բարձր ցուցանիշ կգրանցենք․ Թրամփ Ճգնաժամ Բարսայում. ակումբը հսկայական աշխատավարձերի պատճառով ֆինանսական խնդիրներ ունի․ Sports Հակաճգնաժամային միջոցառումների կարևոր բաղադրիչ պետք է լինի մարդկանց հեռանկարներ ցույց տալը. Փաշինյան ԵՄ-ից ֆինանսավորվող ծրագրով ՀՀ գյուղատնտեսական ոլորտին կտրամադրվի 456,500 եվրո օգնություն Կարեն Վարդանյանի կարծիքով իշխանությունները պետք է կանգնեն Եսայանի և մյուս աշխատակիցների կողքին Հեղափոխությունից առաջ և հետո. Նիկոլ Փաշինյանը տեսանյութ է հրապարակել Քաղաքացին սպառնում է ցած նետվել Կիևյան կամրջից Հայաստանում կորոնավիրուսից մահացածների համար հատուկ դիահերձարան կկառուցվի Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակված անձանցից 180-ի մոտ առկա է թոքաբորբ Մեկ ամսով սահմանափակումները երկարաձգելու հարցն ենք քննարկում. Սիսակ Գաբրիելյան Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման՝ հղի կանանց ուղղված ծրագրով վճարումները սկսված են Դեռ երկար ժամանակ նախկին կյանքին վերադարձ չպետք է լինի. Արսեն Թորոսյան Սպառողները շնորհակալ են հոգատար վերաբերմունքի համար Արթուր Վանեցյանը չի շտապում իր տեսակետը ներկայացնել Մարդիկ ավելի շատ պարզ մարդկային վերաբերմունքից են շոյվում Այս պահի դրությամբ ունենք 12 մահ. կորոնավիրուսից առավոտյան 81–ամյա պացիենտ է մահացել. Արսեն Թորոսյան
website by Sargssyan