Ինպե՞ս և ե՞րբ է ստեղծվել առաջին վերելակը

Վերելակը ընդհատ գործողության ստացիոնար վերհան է, որի խցիկը կամ պլատֆորմը շարժվում է ուղղաձիգ հորանում տեղադրված կոշտ ուղղորդիչներով։ Հսկայական թվով մարդիկ են այսօր բնակվում բարձրահարկ շենքերում և ամեն օր օգտագործում են վերելակը: Առանց դրա կյանքը, օրինակ՝ տասներորդ հարկում, հազիվ թե հարմարավետ լիներ: Վերելակի գյուտի պատմությունը սկսվել է հին ժամանակներից: 

Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ մեքենաներ, որոնք բարձրացնում են մարդկանց, գոյություն են ունեցել դեռևս Հին Հռոմում: Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ առաջին բարձրացնող մեխանիզմը հայտնվել է Եգիպտոսի Սինայի վանքում: Սրանք բոլորը ենթադրություններ են: Այնուամենայնիվ, որոշակիորեն հայտնի է, որ 1743 թվականին Լուի 15-րդի ժամանակ Վերսալի պալատում եղել է վերելակ: 18-րդ դարի վերջին Կուլիբինը հորինել է «բարձրացնող աթոռները», որոնք օգտագործվել են Սանկտ Պետերբուրգի Ձմեռային պալատում: 

Իհարկե, պետք է հաշվի առնել, որ նշված բոլոր այդ վերամբարձ սարքերը աշխատել են մարդկանց կամ կենդանիների ֆիզիկական ուժի օգնությամբ: Իրավիճակը փոխվել է շոգեշարժիչի գյուտից հետո, որն սկսել է կիրառվել ամբարձիչ մեխանիզմներում: Բոլոր ժամանակակից վերելակների պարտադիր տարրը ավտոմատ բռնիչն է, որը արգելակում է վերելակը, եթե մալուխը չի դիմանում և կտրվում է: 

Բարձրացնող մեխանիզմների մեջ բռնիչ օգտագործելու գաղափարը պատկանում է ամերիկացի Էլայեշ Գրեվիս Օտիսին: Լինելով մահճակալներ արտադրող կահույքի գործարանի աշխատող՝ նա համաձայն պատվերի ստեղծել է սարք, որը տախտակները բարձրացնում է երկրորդ հարկ: Ինքը`Օտիսը, իր գյուտն անվանել է «անվտանգ վերելակ»: Հետագայում նա ստեղծել է իր սեփական արտադրամասը, որն արտադրել է բարձրացնող նման մեխանիզմներ: 

Մի քանի տարի անց Օտիսը իր գյուտը վերածել է ուղևորափոխադրիչ վերելակի, որը 1857 թվականին տեղադրվել է «Բրոդվեյ» առևտրի կենտրոնի հինգ հարկանի շենքում: Վերելակի արագությունը եղել է 0,2 մ/վ և նախատեսված է եղել հինգ մարդու համար: Օտիսն իր վերելակներում օգտագործել է շոգեշարժիչներ: 

Դրանից երկու տարի անց՝ 1859 թվականին, Otis ընկերությունը հյուրանոցում տեղադրել է իր առաջին պտուտակային վերելակը: 

Վերելակի պատմությունը զարգացել է Փարիզում, և 1867 թվականին ստեղծվել է հիդրավլիկ վերելակը: Էլեկտրական վերելակները հայտնվել են 1880-ական թվականներին Գերմանիայում: «Siemens Halske» ընկերությունը սկսել է արտադրել վերելակներ, որոնք ունակ են բարձրանալ 22 մետր ընդամենը 11 վայրկյանում: Ներկայումս առկա են 320-2400 կիլոգրամ բեռնունակությամբ մարդատար (սովորական, արագընթաց, հիվանդանոցային) և մինչև 10 տոննա բեռնունակությամբ բեռնատար (ընդհանուր նշանակման և հատուկ) վերելակներ, որոնց արագությունը 0,5-4 մետր վայրկյան է (եզակի կոնստրուկցիաներում՝ 7 մետր վայրկյան):

 

Գագիկ Ծառուկյանի շնորհավորական ուղերձը՝ Բելառուսի հանրապետության Անկախության օրվա առթիվ Ցուցանիշով հետ ենք և՛ Վրաստանից, և՛ Ադրբեջանից Նավթի գներն աճել են «Հայոց Եկեղեցու պատմություն» առարկան վտանգված է․ Արմեն Աշոտյան Սահմանադրական դատարանի արդեն նախկին անդամներն իրավունք չունեն մուտք գործելու ՍԴ վարչական շենք. ՀՀ ոստիկանություն Մարուքյանը դիմել է ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամներին Ֆրանսիայի վարչապետը հրաժարական է տվել Գտնում ենք, որ Գույքահարկի մասին օրենքի թեման պետք է դառնա հանրային քննարկման առարկա․ Հրանտ Թոխատյան «Մորաքրոջը հուղարկավորել են, ինքնահողի օրը զանգահարել է հարազատներին»․ Նաիրա Զոհրաբյան Արցախի նախագահի նոր որոշումները. նա 4 փոխնախարար է նշանակել Ի՞նչ է նշանակում Արմեն Սարգսյանի հայտարարությունը, թե՝ չի ստորագրելու «ՍԴ-ի մասին» օրենքի փոփոխությունների նախագիծը․ «Հրապարակ» Նախարար Պապիկյանն ընդունել է Իրանի նորանշանակ դեսպան Աբբաս Զոհուրիին «Իմ քայլում» շատերը շոկի մեջ են հայտնվում, երբ Նիկոլ Փաշինյանը խմբակցության նիստում ամենավերջին հայհոյանքներն է հնչեցնում․ «Իրատես» Գազ չի լինելու Աշխատատեղեր փակելու ու այլ գործողությունների հետևանքով ՀՀ-ի կրած տնտեսական վնասները կերևան աշնանը, երբ կհասունանան սոցիալական խնդիրները. Միքայել Մելքումյան Արթուր Վանեցյանը թույլ չի տա, որ Հայաստանը դառնա քաոսի թատերաբեմ «Չերամիզիա»-ն գործարան կհիմնի Ջերմուկում. Գ.Ծառուկյանի և Ֆ.Պոլիդորիի ներդրումային նոր նախագիծը Եթե Նիկոլի թիմի մյուս անդամները համեմատվում են Չալոյի հետ, ապա Արսեն Թորոսյանը ВОЗ-ի տղա է ու վերջ. Սուրեն Սուրենյանց Գագիկ Ծառուկյանը՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երեւանում եւ 2 մարզերում
website by Sargssyan