«150 մի­լի­արդն ան­գամ չի էլ սպառ­վե­լու տնտե­սու­թյան մեջ. գոր­ծի­քա­կազ­մը հաս­ցե­ա­կան ու ար­դյու­նա­վետ չէ». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

2008թ. համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը Հայաստանի վրա ծանր հետևանքներ էր թողել, որից պետք է հետևություններ անեինք: Նախ՝ մեր տնտեսությունը խոցելի է, քանի որ ավելի շատ սպառող, քան արտադրող տնտեսություն ունենք: Այսինքն, կրկնակի շատ ներմուծում ենք, քան արտահանում և, բնականաբար, ունենում ենք արտարժույթի հոսքի խնդիր: Տնտեսագետ Էդուարդ Պետրոսյանի դիտարկումն է, որի խոսքով, դեռ 2008թ.-ից պետք է հասկանայինք, որ նման տնտեսական քաղաքականությամբ ի զորու չենք լինելու դիմակայել համաշխարհային տնտեսության ցանկացած տատանման: Տնտեսագետի կարծիքով, մինչ այսօր դրամավարկային քաղաքականության էական փոփոխություն չի եղել:

«Այսօր կորոնավիրուսի հետևանքով նորից համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ սկսվեց: Այս անգամ ճգնաժամի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն հարվածեց տնտեսության իրական հատվածին: Մեզ մոտ հիմնական հարվածը սկսեց ակնհայտ լինել հատկապես այն ժամանակ, երբ վիրուսով պայմանավորված տնտեսական հետևանքները սկսեցին անդրադառնալ նավթի գների վրա, ինչն իր հերթին հարվածեց ՌԴ տնտեսությանը և բարդացրեց տնտեսական ճգնաժամը: Հիմա, ըստ էության, կառավարությունը 10 փաթեթ է առաջ քաշել և պատրաստվում է մոտ 150 մլրդ դրամի աջակցություն տրամադրել տնտեսությանը: 

Տեսեք՝ 150 միլիարդը մեր ՀՆԱ-ի մոտ 2 տոկոսն է: Եթե մանրամասն գնահատենք, կարող ենք ասել, որ 150 միլիարդն անգամ չի էլ սպառվելու տնտեսության մեջ, քանի որ գործիքակազմը հասցեական ու արդյունավետ չէ: Ինչևիցե: Ավելի վաղ համաշխարհային ֆինանսական առաջատար կազմակերպությունները ՀՀ տնտեսական աճը 2020թ. համար միջինը 7 տոկոսի շրջանակում էին գնահատել, թեպետ կառավարության պլանավորմամբ այն 4,9 տոկոս էր: 

Այսօր արդեն տնտեսական աճի կանխատեսումները 1 տոկոսից ցածր են՝ մոտ 0,7: Այսինքն, մեր ՀՆԱ-ի 7 տոկոս աճն արդեն չի լինելու: Եթե մենք ուզում ենք մեր ներկա իրավիճակը, գոնե այս պահի կենսամակարդակը պահել, առնվազն պետք է կարողանանք պահել աճի տեմպերը: 

Ու եթե հաշվարկում ենք, ապա, բնականաբար, վերոնշյալ 2 տոկոսը ոչ ադեկվատ մոտեցում է: Կառավարությունն առնվազն մի քանի անգամ պետք է ավելացնի ֆինանսական միջոցների ներարկման հայտարարված չափը»,-ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ փաթեթներում մատնանշված ուղղությունների առումով ևս խնդիր կա:

«Ինչ վերաբերում է սոցիալական հատվածում նախատեսվող ծախսերին, ապա բնակչության լուրջ հատված այստեղ անտեսվում է: Մասնավորապես, խոսքը հարկադիր պարապուրդում հայտնվածների, ինչպես նաև այն մեծ խմբի մասին է, որոնց աշխատավարձերը կտրուկ նվազել են տնային պայմաններում աշխատելու արդյունքում: Տուժողների խումբն իրականում մեծ է, և ո՛չ ՊԵԿ-ի, ո՛չ էլ սոցապի տվյալներում այն չի արտացոլվում որպես խոցելի խումբ: 

Հիմա հայտարարվում է, որ այս առումով օրենսդրական փոփոխություն պետք է մտցնել, լրացուցիչ սոցիալական գործիք պետք է ստեղծվի՝ ի պաշտպանություն աշխատողի, բայց մինչև հունիս կտևի այդ գործընթացը: 

Բացի այդ, օրենքը հետադարձ ուժ չի ունենա: Իսկ մենք խոսում ենք այս պահի մասին: Վատ վիճակում հայտնված թիրախային խմբի վնասներն, այսպես թե այնպես, չեն փոխհատուցվելու: Հաշվի առնելով սոցիալական ծրագրերի ներկայիս տեսքը՝ կարող ենք ասել, որ այսպես թիրախային շատ մեծ խումբ է բաց թողնվում: Սոցիալական օգնությունը լավ է, բայց աննշան է, այն էական աջակցություն որակելը ճիշտ չէ»,-նկատեց Է. Պետրոսյանը:

Տնտեսագետը համեմատել է շատ երկրների փորձը. «Գրեթե բոլոր երկրներում ֆինանսական ներարկման չափը ոչ թե ՀՆԱ-ի 2 տոկոսի չափով է, ինչպես մեզ մոտ է, այլ 5-10 տոկոսից ոչ պակաս: Այլ երկրներում լուրջ են մոտենում սոցիալական աջակցման հարցերին, որովհետև այն տնտեսության շրջանառությունը պահելու ամենակարճ ճանապարհն է: 

Տնտեսությունը սպառման տեսանկյունից է հարված ստանում: Ու այս պարագայում ինչքան շատ գումար տեղ հասցնեն մարդկանց, այդքան մարդիկ շատ կծախսեն, շրջանառությունը կսկսի աշխատել: Սա է պատճառը, որ շատ երկրներ ուղիղ օգնության ճանապարհով գնացին, որոնց թվում էր նաև ԱՄՆ-ը:

Տպավորություն է, որ մեզ մոտ այդ ծրագրերի հիմքում որքան հնարավոր է շատ մարդկանց շրջանցելու տրամաբանությունն է: Հայաստանում բավականին մեծ խումբ կա՛մ ընդհանրապես չի օգտվելու այդ աջակցությունից, կա՛մ աննշան է օգտվելու»:

Խոսելով քաղաքացու խնդիրներն առաջնային համարելու խնդրի մասին՝ տնտեսագետը կրկին 2008թ.-ը հիշեց, որից հետո, ըստ նրա, մեզ մոտ կառավարությունները միշտ կենտրոնացած են միայն մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա:

«Եթե ուսումնասիրենք, կտեսնենք, որ ամեն տարի, բացի 2009թ.-ից, մենք տնտեսական աճ ենք արձանագրել, բայց մարդկանց կենսամակարդակը տարեցտարի անկում է ապրել: Ում էլ հարցնենք՝ կասի՝ մեկ տարի առաջ ավելի լավ էինք ապրում, քան հիմա: Իսկ այդ դեպքում ի՞նչն է աճել: Թվերի տեսանկյունից, այո, աճ եղել է, բայց այդ աճը չի անդրադարձել մարդկանց վրա: 

Ու հարց է առաջանում՝ այդ աճը պե՞տք է, եթե այն չի անդրադառնում մարդկանց կենսամակարդակի վրա: Իրականում տնտեսական աճը չի կարող ինքնանպատակ լինել, պետության խնդիրը տնտեսությունը կարգավորելը և այդ աճն ու անկումը բալանսավորելն է: Պետք է ստաբիլ զարգացում և ոչ թե մեծ աճ: 

Ավելին, կտրուկ աճը իր հերթին կարող է գների չհիմնավորված աճի և այլ գործընթացների հանգեցնել, որից քաղաքացին ավելի կտուժի: Այս պահին դժվարությունները թեթևացնելու մեկ ճանապարհ կա. պետությունը պետք է լուծի ոչ միայն վերոնշյալ ֆինանսական միջոցների ներարկման, այլ դրանք մի քանի անգամ ավելացնելու խնդիրը: 

Բայց այսօրվա ընտրված ճանապարհները, մեղմ ասած, արդյունավետ չեն: Վերոնշյալ 2 տոկոսանոց ներարկումը իրական ներարկում չի ենթադրի, ինչի մասին կվկայեն նաև առաջիկա վիճակագրությունները: Իրականում տնտեսվարողների շատ սահմանափակ խումբ կարող է օգտվել այդ հնարավորությունից, քանի որ կառավարությունը ի սկզբանե սահմանափակել է շրջանակը: Իրական աջակցության կարիք ունեցող շատ տնտեսվարողներ աջակցություն չեն ստանա:

 Օրինակ՝ ցանկացած տնտեսվարող, որն ի սկզբանե աշխատողին պահելու, բայց նրան չվճարելու հնարավորություն է ունեցել, նա այդ ճանապարհով էլ գնալու է: Նա վարկ չի վերցնելու, չի ավելացնելու պարտքի բեռը, որ աշխատողին չաշխատածի համար վճարի ու հետո էլ մտածի, թե այդ պարտքը որտեղից է վճարելու: 

Հետո՞ ինչ, որ վարկը տոկոս չունի, բայց պարտքը մնում է պարտք: Պետությունն է պարտավոր մտածել աշխատողի իրավունքների մասին, բիզնեսը պարտավոր չէ: Բիզնեսը մտածում է իր գոյատևման խնդրի մասին: Առհասարակ ոլորտներին ֆինանսական միջոցներ հատկացնելու էֆեկտը շատ փոքր է լինելու»,-ասաց մեր զրուցակիցը: 

 

Նա շեշտեց, որ քիչ ռեսուրսները քիչ ծախսելու ճանապարհն ավելի է բարդացնում իրավիճակը: Տնտեսագետն այս առումով թեպետ կարևորեց միջազգային դոնորների հետ բանակցելու անհրաժեշտությունը, բայց զուգահեռ նկատեց՝ «Դրա համար պահանջվում է բարձրակարգ մասնագետների քրտնաջան աշխատանք, որոնց թիվը, ինչպես տեսնում եմ, կառավարությունում գնալով կրճատվում է»:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

 

 

Թշնամիների հետ պայմանավորվողը. երկիրը դժոխքի վերածած անսկզբունք ապիկարը. Միքայել Մինասյան /տեսանյութ/ Կառավարության հրաժարականի պահանջները. խաղաքարտերը բացվում են Արա Վարդանյանն սկսում է «unfollowNikol» արշավը Հիմնանորոգվում է Երևանից դեպի Ստեփանակերտ ճանապարհի ամենավտանգավոր հատվածը. Գեղարքունիքի մարզպետ «Ամերիկյան ոստիկանությունը վախ է ներշնչում մարդկանց»․ Մոնսոն ՌԴ-ում գրանցվել է ևս մեկ դեղամիջոց, որը կօգտագործվի կորոնավիրուսի ծանր դեպքերի բուժման համար Գեղարքունիքի մարզում կորոնավիրուսի նոր մեծ օջախ է ավելացել (տեսանյութ) Մարդիկ սկսել են մահանալ որովհետև ժամանակին բուժօգնություն չեն ստանում «Էրեբունի» ԲԿ-ում գումարի դիմաց կատարվում է COVID19-ի հակամարմինների և իմունոգլոբուլինի որոշում արյան մեջ Այլևս լռել չեմ կարող․Լիանա Անթառանյան Պարետի որոշմամբ՝ 72 ժամով արգելվել է «Վիլլա Հիլս» ռեստորանի գործունեությունը Թշնամիների հետ պայմանավորվողը. երկիրը դժողքի վերածած անսկզբունք ապիկարը Մրցույթ. #կրիրդիմակ #փրկիրկյանքեր #acbacares ՊԵԿ-ը հերքում է ծխախոտի նոր խմբաքանակի մասին լուրը Հայտարարվել են դպրոցների կառուցման աշխատանքների մրցույթները․ Արայիկ Հարությունյան Սերժ Սարգսյանը փակ հանդիպում է ունեցել նախկին վեց մարզպետների հետ Այսօր կկայանա «Դարի հանդիպումը» Հրապարակվել են Երեւանից Վորոնեժ ժամանած ինքնաթիռից 16 տոննա մաքսանենգ ծխախոտի առգրավման բացառիկ կադրերը Ինձ համար չկա «ժողովուրդ» բառ, այլ կա «Հայ ժողովուրդ» կատեգորիա.Վլադիմիր Մարտիրոսյան 24 ժամով կասեցվել է մոտ 50 հանրային սննդի օբյեկտների աշխատանքը՝ պարետի որոշման պահանջները չկատարելու համար
website by Sargssyan