Սաքսոֆոն. հեղափոխություն երաժշտական գործիքների պատմության մեջ

Սաքսոֆոնը պարզ լեզվակավոր մետաղյա փողային գործիք է կոնաձև փողով, ընդլայնված և դեպի վեր թեքված փողաբերանով։ Այս երաժշտական գործիքի պատմությունը սկսվել է 19-րդ դարից: Սաքսոֆոնը նախագծվել է 1840 թվականին Ֆրանսիայում՝ բելգիացի երաժշտական գործիքների վարպետ Ադոլֆ Սաքսի կողմից և արտոնագրվել է չորս տարի անց։ 

Հենց այդ պատճառով էլ գործիքը կոչվել է «saxophone», այսինքն՝ «Sax» ստեղծողի անվանը միացված հունարեն «phone» բառը, որը նշանակում է հնչյուն: Առաջին սաքսոֆոնների վրա եղել են երկու իրարից առանձին օկտավային փականներ, երեք կողային փական՝ ձախ ձեռքի, մեկ փական՝ աջ ձեռքի համար և մեկ լրացուցիչ փական՝ ձախ ձեռքի ցուցամատի համար: Սաքսոֆոնի ցուպը (трость) և լկամը (мунштук) շատ նման են կլառնետի ցուպին և լկամին: Այս գործիքը համարվում է պղնձյա և փայտյա փողային գործիքների միջանկյալ տեսակ (քանի որ սաքսոֆոնը մետաղյա է, իսկ ցուպը՝ փայտյա)։ 

Սաքսոֆոնը ունի թավ, հյութեղ, ինքնատիպ տեմբր, որ ավելի մոտ է փայտյա փողայիններին, ունի լիարժեք և հզոր հնչողություն և մեծ տեխնիկական շարժունակություն։ Ադոլֆ Սաքսը հանդիսանում է նաև պղնձյա փողային գործիքների սաքսոֆոնային ընտանիքի՝ սաքսոգոռների ստեղծող։ 

Սաքսոֆոնների ընտանիքը բաղկացած է հիմնականում 7 գործիքից՝ սոպրանինո, սոպրանո, ալտ, տենոր, բարիտոն, բաս, կոնտրաբաս, որոնք ունեն հաջորդաբար մի-բեմոլ և սի-բեմոլ լարվածք։ 

Որպես սոլո գործիք՝ առավել տարածված է ալտ սաքսոֆոնը։ Այժմ Ֆրանսիայում այն փողոցը, որտեղ ստեղծվել է սաքսոֆոնը, կրում է Ադոլֆ Սաքսի անունը։ Սաքսոֆոնի պատմության մեջ նշանակալից է 1890 թվականը, երբ Ֆրանսիական «Lecomte» ընկերությունը լուրջ կառուցվածքային փոփոխություն է կատարել սաքսոֆոնի կառուցվածքում՝ տեղադրելով զույգված օկտավային փականներ, որը լավացրել է գործիքի տեխնիկական շարժունակությունը: 

Հետագայում վիրտուոզ-սաքսոֆոնիստ Լեֆեբրի և ամերիկյան «Conn» ընկերության համագործակցության արդյունքում սաքսոֆոնի վրա ավելացել է մի-բեմոլ 3-րդ օկտավային փականը: Ներկայումս էլ երաժշտական գործիքներ արտադրող ընկերությունները անընդհատ կատարելագործում են սաքսոֆոնը: 19-րդ դարի կեսերից սաքսոֆոնը գործածվել է փողային, հազվադեպ՝ սիմֆոնիկ նվագախմբերում, ինչպես նաև որպես սոլո գործիք՝ նվագախմբի ուղեկցությամբ։ 

Սաքսոֆոնը օգտագործվում է և՛ դասական, և՛ ջազային երաժշտության մեջ ու հիմնականում երկու ոլորտներում էլ գտնվում է մենակատարի դերում։ Սաքսոֆոնային ջազի նախահայրերից մեկը Չարլի Պարկերն է. նրա օրոք սաքսոֆոնը դարձել է ամենահայտնի ջազային գործիքներից մեկը։ Առաջին անգամ օպերայում սաքսոֆոնը ներգրավել է Ջորջ Գերշվինը։ 

Առաջին անգամ հայկական սիմֆոնիկ և օպերային ստեղծագործություններում սաքսոֆոնը ներգրավել է Արամ Խաչատրյանը։ Ներկայումս սաքսոֆոնը հանդիսանում է ջազի և դրան հարակից ժանրերի, ինչպես նաև էստրադային երաժշտության հիմնական գործիքներից մեկը։

Կամո Խաչիկյան

Այսօր ունենք Զինված ուժերի զարգացման բավականին լավ տեմպ եւ որակ. Փաշինյանն այցելել է ՊՆ Մենք համերաշխություն ենք բերում Հայաստանին. Արթուր Վանեցյան Օրենքը ՍԴ նիստը հետաձգելու հնարավորություն չի նախատեսում Հստակ գնահատականներ քաղաքական անցուդարձի վերաբերյալ. Արման Վարդանյանի հարցազրույցը (տեսանյութ) Ծառուկյանի պայքարը հանուն Հայաստանի է Գնաճի բացակայությունը տնտեսական աշխուժության բացակայություն է. Արա Գալոյան ԱԱԾ տնօրենի ամենակարևոր տեղակալն աշխատանքից ազատվելու դիմում է գրել. հեռանում է ևս մեկ առանցքային պաշտոնյա. «Հրապարակ» Արմեն Սարգսյանը դիմել է Դոնալդ Թրամփին Այս ցուցանիշներով Նիկոլը, ցավոք, դեռ զիջում է միայն Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Չեն Ընին. Ֆարմանյան Սահմանվել է ուսման վարձավճարի փոխհատուցման նպատակով եկամտային հարկի գումարների վերադարձման կարգը Սրացում Բաքվում. ինչ օրակարգով է Մնացականյանը մեկնում Արցախ Գագիկ Ծառուկյանի շնորհավորական ուղերձը Ռուսաստանի Դաշնությունում Սահմանադրության փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացման առթիվ «Հրապարակ». Հույս ունեն, որ Փաշինյանը իրենց օգտին որոշում կկայացնի «Հրապարակ». Ոստիկանության որոշ «կաբինետային» պաշտոնյաներ խորը դեպրեսիայի մեջ են «Հրապարակ». Արմեն Սարգսյանի շտապ հայտարարությունը, որ չի ստորագրելու օրենքը, եղել է Փաշինյանի հրահանգը Հաստատվել է կորոնավիրուսի 580 նոր դեպք, առողջացել են 451-ը, մահացել է 8 պացիենտ «Ժողովուրդ». Խառնաշփոթ՝ ՊՈԱԿ-ի շուրջ. ում է ցանկանում ղեկավար նշանակել Արայիկ Հարությունյանը «Ժողովուրդ». «ՀԷՑ»-ը կտուգանվի․ հաշվիչների ցուցմունքները կեղծել են Ոստիկանապետի ուշագրավ նախաձեռնությունը Ոսկու գինն աճել է, պլատինինը՝ նվազել. թանկարժեք մետաղների գները՝ ըստ NYMEX-ի
Ծիծաղելի և միևնույն ժամանակ սարսափելի. ինչպիսի դիմակներով են մարդիկ պաշպանվում կորոնավիրուսից. լուսանկարներ Անահիտ Սիմոնյանի ու որդու ջերմ լուսանկարը Դիլիջանից «Ինչպես միշտ շքեղ». Ֆիլիպ Կիրկորովը նոր ջինսե տաբատով զարմացրել է երկրպագուներին Տարզանը չի ցանկացել ամուսնանալ Նատաշա Կորոլյովայի հետ (հարսանեկան տեսանյութ) Հղի Շուշաննա Թովմասյանը նոր լուսանկար է հրապարակել՝ փորձելով թաքցնել փորիկը. լուսանկար Ինչ եղավ, երբ Մհեր Մկրտչյանը Շիրակի խաղին ստադիոն եկավ. զավեշտալի պատմություն Օլյա Հակոբյանը բիկինիով ցուցադրել է գեղեցիկ ու գրավիչ կազմվածքը. լուսանկար «Գիտես՝ քեզ ոնց եմ սիրում». Արմինկա. լուսանկար Կարո՞ղ եք կռահել, թե որ հայ հայտնի գեղեցկուհի դերասանուհու մանկաության լուսանկարն է Տեսեք, թե ինչ շքեղ ծաղկեփունջ է Մարտին Մկրտչյանը նվիրել կնոջը՝ ամուսնության 7-ամյակի կապակցությամբ. լուսանկար
website by Sargssyan