Երևան, 18.Սեպտեմբեր.2021,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ադրբեջանցի, թուրք, պակիստանցի. հատուկ ջոկատայինները բերվել են մարտական պատրաստվածության Փոփոխվել է տրանսպորտային միջոցների հետ կապված գործողությունների համար դիմելու կարգը Այսօր Գյումրու օրն է․ պաշտոնյաներից ովքեր են այցելել Գյումրի Հայաստանում է ԱՄՆ նախկին դեսպանը ՀՀ ոստիկանապետ Վահե Ղազարյանը հրամաններ է ստորագրել Հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների վարժանքները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Քաբուլում ականապատ մեքենայի պայթյունի հետևանքով կան վիրավորներ Կադրեր «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում բռնկված հրդեհից Քոչարյանը Ռուսաստանի ամենավստահելի ուժն է և կետը Հայաստանում. Մանուել Մանուկյան


Տարածաշրջանում իր տեսակով միակ նյարդավերականգնողական կենտրոնը Արթմեդում

Հասարակություն

«Արթմեդ» ԲՎԿ նյարդավերականգնողական կենտրոնը բացվել է 2011 թ. հոկտմբերի 14-ին՝ հոլանդական «Հեափ Ռիսարչ» (HEAP Reasearch) ընկերությունների hետ համատեղ: Հոլանդական վերականգնողական բուժման փորձը ներդրման և կենտրոնի բացառիկ գործունեության մասին է կենտրոնի  ղեկավար, Բրյուսելի ազատ համալսարանի պրոֆեսոր Հակոբ Խաչիկի Աթանեսյանի խոսքը:

«Հեափ Ռիսարչ» ընկերությունը գտնվում է  Հոլանդիայի Էնշխեդե քաղաքում, քաղաք, որը հիշեցնում է առողջարանային համալիր, որտեղ  վերականգնողական բուժում են անցնում բազմաթիվ նյարդաբանական խնդիրներ ունեցողներ: Եվ այն հարուստ փորձը, որն ունի այս քաղաքը, տեղի առողջապահության համակարգում գործող մենեջերների խումբը ձգտում է տարածել ու զարգացնել աշխարհում և օգնում է ոչ եվրոպական զարգացող երկրներում ստեղծել նմանատիպ բժշկական հաստատություններ ու բաժանմունքներ, որտեղ պետք է իրականացվի նեղ մասնագիտական վերականգնողական բուժում: « Հեափ Ռիսարչի» ներկայացուցիչ և մենեջեր Ֆրանս Վան Անդլը Հայաստանում այդ նպատակի իրականացման համար 2010 թվականից սկսել էր համագործակցել  «Արթմեդ» ԲՎԿ-ի տնօրինության հետ: Մինչ այդ նա արդեն ծանոթ էր հայ նյարդաբան Հակոբ Աթանեսյանի հետ, որը ուսանել էր Հոլանդիայում՝ Բրյուսելի ազատ համալսարանում, եղել էր Էնշխեդե քաղաքի այն վերականգնողական կենտրոնում, որը պետք է օրինակ լիներ նորաստեղծ կենտրոնների համար:  Հենց բժիշկ Հ. Աթանեսյանն էլ ղեկավարեց «Արթմեդ» ԲՎԿ նյարդավերականգնողական բաժանմունքը, որը բացվեց 2011 թ. հոկտմբերի 14-ին: Այսպիսով՝ մեր երկրում ստեղծվեց այնպիսի վերականգնողական բաժանմունք, որը ոչ միայն այստեղ, այլև ամբողջ տարածաշրջանում միակն է. միակ կենտրոնը, որը զբաղվում է լուրջ նյարդաբանական խնդիրներ ունեցող պացիենտների կոմպլեքսային վերականգնմամբ:

 Բաժանմունքի ղեկավար նյարդաբան և Բրյուսելի Ազատ համալսարանի պրոֆեսոր Հակոբ Խաչիկի Աթանեսյանը հիշում է. «Հոլանդացիները նույն կարգի կենտրոններ չկարողացան հիմնել հարևան երկրներում Մ.Սահակաշվիլու նախագահության տարիներին մեր կենտրոն Ֆրանս Վան Անդլի ուղեկցությամբ  այցելեց Սահակաշվիլու կինը՝ Սանդրա Ռուլովսը, որը ծագումով հոլանդացի է: Նրանք նպատակ ունեին նման կենտրոն հիմնել Վրաստանում: Բայց Սահակաշվիլու պաշտոնանկության պատճառով ծրագիրը չիրագործվեց: Ադրբեջանում ևս նման կենտրոն չկա»:

Հայաստանում, իհարկե, կան տարբեր վերականգնողական կենտրոններ, բայց խնդիրները, որով զբաղվում է «Արթմեդ» ԲՎԿ վերականգնողական կենտրոնը, չի զբաղվում դրանցից ոչ մեկը: «Մեր բաժանմունքում ինտենսիվ վերականգնողական կուրս են անցնում նյարդավիրաբուժական բաժանմունքի ծանր վիրահատություններ տարած պացիենտները, որոնք ունեցել են ինսուլտ (ուղեղի կաթված), գլխուղեղի ուռուցքներ, ծանր արյունազեղումներ, գանգի տրեպանացիաներ, կոտրվածքներ, ցրված սկրելոզ, ողնուղեղի վնասում և այլն: Ավելի հաճախ մեր բաժանմունքն ընդունում է ինսուլտներով հիվանդներին, որոնք ոչ միայն «Արթմեդից», այլև այլ ԲԿ-ներից ուղղորդվում են մեր բաժանմունք՝վերականգնողական բուժում անցնելու», -բաժանմունքի առանձնահատկությունն է ներկայացնում Հակոբ Աթանեսյանը: Արթմեդի նյարդավերականգնողական բաժանմունք տեղափոխվում են, որպեսզի մասնագետները օգնեն վերականգնել պացիենտի՝ տուժած շարժողական ֆունցիաները, խոսքը, նաև սնվելու ֆունկցիաները: «Նրանք  հաճախ սնվում են ոչ բնական ճանապարհով՝ նազոգաստրալ խողովակով, շնչում տրախիոստոմիկ խողովակով, կարող են ունենալ պառկելախոցեր, քրոնիկ հիվանդություններ՝ սիրտանոթային, շաքարային դիաբետ, և այլն: Եվ մեր բազմապրոֆիլ անձնակազմը պետք է աշխատի վերակենդանացման փուլում գտնվող այդ հիվանդների հետ, վերականգնի նրանց շարժունակությունն ու ինքնասպասարկման հմտությունները»,-բաժանմունքի աշխատանքն է ներկայացնում Հ. Աթանեսյանը:

Նշենք, որ կենտրոնը շատ ակտիվ աշխատել ու օգնել է նաև պատերազմի արդյունքում վիրավորված ու վերականգնողական բուժման կարիք ունեցող մեծաթիվ տղաների:

Պացիենտներն այստեղ անցնում են կոմպլեքս բուժում՝ կինեզոթերապիա, մերսումներ, ջրային պրոցեդուրաներ, կավաբուժություն, լոգոպեդի, հոգեբանի աշխատանք և այլն: Յուրաքանչյուրի համար ընտրվում է իր առողջական վիճակին համապատասխան վերակագնողական կուրսը, որը պետք է շարունակվի մինչև հիվանդի լիարժեք վերակագնումը: «Նյարդավերականգնողական բաժանմունքը համապատասխան վերազինում ունենալուց բացի պետք է ունենա նաև հատուկ վերապատրաստումներ անցած մասնագետներ. բուժքույրերը, կինեզիստները, լոգոպեդները, նյարդաբանները նյարդաբանական խնդիրներով պետք է հատուկ մասնագիտացում անցած լինեն: Վերականգնումը մեր դեպքում բուժման հսկայածավալ սխեմա է, որն իրականացվում է թիմային փոխհամաձայնեցված աշխատանքով: Միայն այդպես է հնարավոր լինում հաղթել հիվանդությանը»,-ասում է բազմամյա փորձով նյարդաբանը: Նրա՝ Բրյուսելի ազատ համալսարանում պաշտպանած թեկնածուական աշխատանքը գիտական աղբյուր է դարձել 40-ից ավելի այլ մասնագետների գիտական հետազոտությունների համար ու հեղինակին շնորհեց Նյարդաբանության, նյարդաանատոմիայի, նյարդաբանական ռեաբիլիտացիայի պրոֆեսորի կոչումը, որի մասին բժիշկն իմացաել է միայն այս տարի:  Հակոբ Աթանեսյանի գիտական աշխատանքը վերաբերում էր ուղեղի ենթակեղևային ստրուկտուրաների խանգարումներին ու պաթոլոգիաներին։ Իսկ աշխատանքի նորարարությունն այն է, որ բժիշկ Աթանեսյանը ներկայացրել էր իր գիտական եզրակացություններն այն մասին, որ ենթակեղևային ստրուկտուրաների ախտահարումը, օրինակ ինսուլտի դեպքում, բերում է ոչ միայն ֆիզիկական հետևանքներ, այլև հանգեցնում է վարքային, խոսքային, ընկալման խանգարումների, փոխվում է մարդու պահվածքն ու հակումները։ Մարդը կարող է դառնալ ագրեսիվ, կամ նրա մոտ տագնապային վախեր սկսվեն, անսովոր վարք դրսևորի, ու պետք է նրա հետ հատուկ աշխատանք տանել, որպեսզի հետինսուլտային վերականգնողական բուժումը տա իր արդյունքները։ Հենց այս խորքային ու բազմակողմանի մոտեցումն է բաժանմունքի ղեկավարը դրել բաժանմունքի աշխատանքի հիմքում ու դրա շնորհիվ է, որ այն շարունակում է մնալ բարձր արդյունքներ տվող միակ կենտրոնը Հայաստանում ու տարածաշրջանում: 

Ադրբեջանցի, թուրք, պակիստանցի. հատուկ ջոկատայինները բերվել են մարտական պատրաստվածության Փոփոխվել է տրանսպորտային միջոցների հետ կապված գործողությունների համար դիմելու կարգը Այսօր Գյումրու օրն է․ պաշտոնյաներից ովքեր են այցելել Գյումրի Հայաստանում է ԱՄՆ նախկին դեսպանը ՀՀ ոստիկանապետ Վահե Ղազարյանը հրամաններ է ստորագրել Հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների վարժանքները Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Քաբուլում ականապատ մեքենայի պայթյունի հետևանքով կան վիրավորներ Կադրեր «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում բռնկված հրդեհից Քոչարյանը Ռուսաստանի ամենավստահելի ուժն է և կետը Հայաստանում. Մանուել Մանուկյան 4.3 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցելՍեպտեմբերի 21-ին Նոյեմբերյան քաղաքի հրապարակում տեղի կունենա զորահանդես «Հայաստան» խմբակցությունը հայտարարություն է տարածելՏարո խաղաթղթեր. սնահավատություն արվեստի գործերով. «Փաստ»Ադրբեջանի փոխվարչապետն ու Իրանի դեսպանը քննարկել են Գորիս-Կապան ճանապարհին ստեղծված իրավիճակը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (18 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ). Բողոքի ակցիա քաղաքապետարանի շենքի առջև, տեղական ինքնակառավարման ընտրություններ 300-ից ավելի համայնքներում. «Փաստ»«Սևան» ազգային պարկ»-ի ապօրինի շինությունների ապամոնտաժման աշխատանքները կշարունակվեն«Պուտինը բջջային հեռախոս չունի, ուստի ընտրություններին քվեարկելու համար օգտագործել է օգնականներից մեկի հեռախոսը». Պեսկով Չորս տարի անց էլ ռուս խաղաղապահները չեն հեռանա. «Փաստ»Ջրհեղեղ Տավուշի մարզում Նոր ռեկորդ. ՀՀ-ում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը կտրուկ աճել է«Տո այ «դուխով» բանսարկու դու ուր, Տիգրան Մեծի քարտեզն ուր». Սենոր Հասրաթյանը` Անդրանիկ Քոչարյանին Փաշինյանը Բաթումում մոտ 3-4 ժամ անակնկալ «անհետացել» է․ «Փաստ» Ի՞նչն է ստիպել Թբիլիսիին ձեռնարկել նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային նախագիծ. «Փաստ»Արցախի նախագահն ընդունել է ԵՊՀ ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար Հովհաննես Հովհաննիսյանին Հայկ Հովհաննիսյանը դուրս է գալիս ՔՊ-ից Թողարկվել է Հայաստանի Հանրապետության 30-ամյակին նվիրված հուշադրամ․ ԿԲ Կառուցապատողը վստահեցնում է՝ նախագիծը չեն փոխել, գնորդներին չեն խաբել․ «Փաստ»L’Equipe-ը բացահայտել է Լիոնել Մեսսիի աշխատավարձը ՊՍԺ-ում «Ժողովուրդը հաստատ ոտքի է կանգնելու»․ «Փաստ» Գորիս-Կապան ճանապարհին ադրբեջանցիների սանձարձակ պահվածքը արցախցի երեխաների հանդեպ Ո՞ւր էր «անհետացել» Փաշինյանը․ «Փաստ»«Կադիսը» հաղթեց Վարազդատ Հարոյանի հետ «Իշխանություններն արդար և ազնիվ չգտնվեցին բնակչության հետ». ո՞վ է հանդուգն ստում․ «Փաստ»Զինծառայողի մահվան գործով ծառայակից է կալանավորվել․ ՔԿ Կինը համբուրգերի մեջ մարդու մատ է գտել Գործող իշխանությունների հետ անհնար է ճանապարհ անցնել. «Փաստ»«Հրապարակ»․ Մոսկվայում Ադրբեջանի և Հայաստանի ներկայացուցիչները համաձայնեցրել են առաջիկա համաձայնագրի դետալները՝ սկսելու սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացը՝ առանց Արցախի կարգավիճակի հստակեցմանՀամայնքների խոշորացման հարցը կքննարկեն երկու անգամ. իշխանությունները շտապում են. «Ժողովուրդ»Միջազգային հարթակում խեղճության ու անկարողության տիպար են դարձել. «Փաստ»«Գաղտնի բանակցությունները չեն բացառվում. բազմիցս է ապացուցել, որ ժողովրդի թիկունքում կարող է համաձայնության գալ թշնամիների հետ». «Փաստ»«Հրապարակ».Իշխանությունը «կուլտուրական» ձեւով «ցրում» է ընդդիմությանըՎարչական տույժ նշանակելու մասին քանի՞ որոշում է կայացվել քաղաքացիների ուղարկած նյութերով. «Փաստ»Նախնական քննություն՝ նորաստեղծ կուսակցության համար. ի՞նչ ծրագրեր ունի Ռուբեն Վարդանյանը. «Փաստ»Ժողովրդին ոչինչ էլ չի հասնելու. «Փաստ»«Արդեն հասել են մեր տան մեջ մեր երեխաներին ահաբեկելուն». Արթուր ՂազինյանԱրթուր Վանեցյանը ստացած պարգևավճարը փոխանցել է Զինվորի տուն վերականգնողական կենտրոնինՀայկական սպորտի զարգացումն ու առաջընթացը մեզ համար առաջնային նպատակներից է. Գ․ ԾառուկյանՀայաստանի և Ֆրանսիայի ԱԳՆ-ները քննարկել են Ադրբեջանում պահվող հայ ռազմագերիների և քաղաքացիական պատանդների շուտափույթ հայրենադարձումը 600 դոլար եմ աշխատում, որից 300–ը պիտի ադրբեջանցիներին տամ, երեխաներիս ո՞նց կերակրեմ. իրանցի վարորդ