Երևան, 01.Հուլիս.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Ադրբեջանի ողջ օրակարգը իրական խաղաղության հետ կապ չունի. ի՞նչ առաջընթացի մասին է խոսում Լավրովը. «Փաստ» Նոր նախագծով ամսական 3000 դրամ պարգևավճար կստանան. «Փաստ» «Պաշտոնյաներն իրենց տեղում չեն. կառավարությունում պետք է գլուխներն աշխատեցնեն». «Փաստ» Ամփոփվեցին «լավագույն ֆուտբոլիստ» և «լավագույն մարզիչ» անվանակարգերում քվեարկության արդյունքները. ինչպե՞ս է քվեարկել «Փաստը». «Փաստ» Նոր զիջումներով՝ նոր ռումբեր մեր պետականության տակ. «Փաստ» Պաշտոնամանդատացավության մոլուցքն ու նոպաները. «Փաստ» «Իշխանությունը պահելու համար ինչ գին ասես՝ կվճարեն». խոսելով պատերազմի վտանգի մասին՝ այս կերպ շանտաժ է անում բնակչությանը. «Փաստ» Ուզում են ավելի մասնագիտանալ մանիպուլյացիայի գործում. «Փաստ» Ինչո՞ւ է պաշտոնազրկվել Ապարանի ոստիկանապետը. «Փաստ» «Խաղաղությունն» ու «ժողովրդավարությունը»՝ դոլարով. «Փաստ»


Մոլի ծխո՞ղ եք, մեծ է հավանականությունը, որ մի օր կդիմեք օնկոուրոլոգի

Հասարակություն

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնը նորագոյացությունների բուժման առաջատար բազմապրոֆիլային մասնագիտացված կենտրոնն է Հայաստանում։Ուրոլոգիական բաժանմունքի օնկոուրոլոգ, ուրոլոգ եվ անդրոլոգ  Ազատ Հայկազի Չախոյանը  զբաղվում է միզասեռական համակարգի չարորակ եվ բարորակ գոյացությունների վիրահատական և կոնսերվատիվ բուժմամբ, նաև  միզասեռական համակարգի ոչ օնկոլոգիական հիվանդությունների ու սեռավարակների բուժմամբ, տղամարդկանց վերարտադրողական ֆունկցիայի վերականգնմամբ  եվ պահպանմամբ:

Բժիշկն ունի էնդոսկոպիկ, լապարասկոպիկ եվ  բաց վիրահատությունների իրականացման բավական մեծ փորձ: Նա իր պրակտիկայում հաջողությամբ ներդնում է քաղցկեղի բուժման նորագույն մեթոդները՝ ապահովելով արդյունավետ բուժում և երկարատև արդյունք: Եվրոպական եվ ամերիկյան ուրոլոգիական ասոցիացիաների ակտիվ անդամ է, հետեվում է նորություններին ու դրանք ներդնում իր պրակտիկայում:  Բժիշկ Չախոյանի հետ Առողջապահական համակարգ մասնագիտական պարբերականը զրուցել է տղամարդկանց շրջանում ամենաշատ տարածում ունեցող քաղցկեղի տեսակների մասին:

-Ուռուցքային որ հիվանդություններն են առավել տարածված տղամարդկանց շրջանում:

Առավել հաճախ միզասեռական համակարգի օրգաններից ուռուցքային նորագոյացությունները առաջանում են շագանակագեղձում և միզապարկում: Համաշխարհային վիճակագրությունը փաստում է, որ աշխարհում առավել հաճախ հանդիպում է շագանակագեղձի քաղցկեղը։ Բայց Հայաստանի վիճակագրությունը հակասում է համաշխարհային տվյալներին․ մեր երկրում ավելի տարածված է միզապարկի քաղցկեղը: Ապացուցված է՝ ծխելը  մեծապես նպաստում է միզապարկի քաղցկեղի առաջացմանը: Բանն այն է, որ տարիքի հետ տղամարդու շագանակագեղձը անխուսափելիորեն մեծանում է և արդեն 45-50 տարեկանից կարող է խանգարել միզարձակությանը, որ միզապարկն ամբողջությամբ դատարկվի: Ծխախոտում առկա ուռուցքածին նյութերը ծխի հետ անցնում են արյան հուն այնուհետև երիկամներում ֆիլտրացիայի են ենթարկվում և մեզի միջով անցնում միզապարկ։ Մնացորդային մեզ ունեցող պացիենտների մոտ, այդ ուռուցքածին նյութերը շարունակաբար բացասաբար ազդում են միզապարկի պատերի վրա: Ու քանի որ տղամարդը տարիքով է և իմունային համակարգը տուժված է, այդ նյութերն անում են իրենց չար գործը:

Վատն այն է, որ միզապարկում գտնվող փոքր չափսերի ուռուցքային գոյացությունները որևէ գանգատ չեն առաջացնում: Չափսերի մեծացման դեպքում գոյացությունը կարող է վնասվել, որի դեպքում կառաջանա արյունամիզություն, որը որպես կանոն կրում է անցողիկ բնույթ: Արյունամիզության վերանալուց հետո պացիենտները այդ երևույթը վերագրում են՝ մրսածությանը, ակտիվ շարժմանը կամ այլ ինչ որ պատճառի և ուշադրություն չեն դարձնում:  Սակայն շատ կարևոր է այս գանգատին շատ լուրջ վերաբերվելը:

-Ինչպե՞ս եք պարզում միզապարկի քաղցկեղի զարգացումը որ փուլում է գտնվում:

Միզապարկի քաղցկեղի զարգացման փուլը որոշելու համար  պացիենտներին անպայման համակարգչային կամ մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիան  է  նշանակվում: Այս հետազոտությունները  կարևոր ինֆորմացիա են հաղորդում քաղցկեղի տարածվածության մասին, հիմք դառնում բուժման ճիշտ մարտավարության որոշման համար։ Բոլոր հետազոտությունները Ֆանարջյան Ուռուցքաբանության կենտրոնում կատարվում են տեղում, պացիենտները ստիպված չեն լինում այլ ախտորոշիչ կենտրոն գնալ։ Հետազոտությունների հիման վրա որոշվում է բուժման ռազմավարությունը:

-Ինչ բուժում եք կիրառում միզապարկի քաղցկեղի դեպքում:

Երբ անհրաժեշտ է վիրահատական միջամտություն, մենք դա կատարում ենք մինիմալ ինվազիվ եղանակով: Բարակ էնդոսկոպի օգնությամբ միզելու անցքով՝ միզուկով անցկացվում է գործիքը միզապարկ և հեռացվում չարորակ գոյացությունը առանց որևէ կտրվածքի: Վիրահատությունը  հիմնականում կատարվում է ողնուղեղային անզգայացման պայմաններում: Սա մինիմալ ինվազիվ և արդյունավետ վիրահատական միջոց է, որը թույլ է տալիս բուժել հիվանդին՝պահպանելով միզապարկն ու նրա ֆունկցիան։ 

Հայաստանում միայն Ֆանարջյան կլինիկայում է կատարվում միզապարկի տրանսուրետրալ մասնահատում՝ ֆլուորեսցենտային ֆոտոդինամիկ հսկողությամբ:

-Իսկ ինչ գործոնների առկայությամբ է պայմանավորված շագանակագեղձի քաղցկեղը:

Ամբողջ աշխարհում շագանակագեղձի քաղցկեղը տղամարդկանց մոտ թոքերի քաղցկեղից հետո ամենահաճախ ախտորոշվող քաղցկեղի տեսակն է։ Թե՞ որոնք են այս քաղցկեղի առաջացման էկզոգեն և էնդոգեն գործոնները, անհնար է նշել, հետևաբար կոնկրետ կանխարգելիչ մեթոդներ նույնպես ժամանակակից օնկոուրոլոգիան չի տալիս։ Ապացուցված է կապը շագանակագեղձի քաղցկեղի և պացիենտների տարիքի միջև, տարիքի մեծանալու հետ նաև մեծանում է քաղցկեղի առաջացման ռիսկը: Շագանակագեղձի քաղցկեղը ունի ժառանգական նածատրմադրվածություն։ 50 տարեկանից սկսած պետք է անցնել պրոֆիլակտիկ հետազոտություններ, հանձնել PSA թեստ , որպեսզի շագանակագեղձի քաղցկեղը հայտնաբերվի վաղ փուլերում։

Ինչ գանգատներ են լինում շագանակագեղձի նորագոյացությունների դեպքում։

Շագանակագեղձի քաղցկեղը որևէ գանգատ չի առաջացնում, երբ գտնվում է վաղ փուլերում, այդ ժամանակ ուռուցքը լինում է փոքր չափսերի։ Գոյացության մեծացման հետ առաջանում են տարբեր գանգատներ՝ հաճախամիզության, դժվարամիզության, ցավ միզելու ժամանակ, միզապարկի ոչ լրիվ դատարկման զգացում, միզակապություն: Ուռուցքի տարածման (մետաստազներ) դեպքում կարող են առաջանալ ոսկրային ցավեր, քանի որ շագանակագեղձի քաղցկեղի դեպքում մետաստազները հիմնականում ոսկրերում են առաջանում։

-Ինչպես է ախտորոշվում շագանակագեղձի քաղցկեղը՝

 Պացիենտներին կատարվում է PSA թեստի որոշում, մատնային հետազոտությամբ շոշափվում է շագանակագեղձը և շեղումների դեպքում ցուցում դրվում բիոպսիա կատարելու։ Տեղային անզգայացման պայմաններում իրականացվում է շագանակագեղձի տրանս-ռեկտալ բիոպսիա և վերցրված կտորները ուղարկվում են հյուսվածքաբանական քննության, որի արդյունքում որոշվում է քաղցկեղի ագրեսիվության աստիճանը ըստ Գլիսոնի սանդղակի:

Բազմապրոֆիլ մասնագիտական <Ֆանարջյան Ուռուցքաբանության> կենտրոնը վերազինված է անհրաժեշտ հետազոտական ժամանակակից բազայով, շուտով կենտրոնը կունենա նաև նոր ՄՌՏ սարք, ինչը զգալիորեն կբարձրացնի հետազոտությունների որակը։

-Որ դեպքերում է կատարվում վիրահատական բուժում։

Երբ շագանակագեղձի քաղցկեղը հայտնաբերվում է վաղ փուլերում և ուռուցքը սահմանափակված է լինում շագանակագեղձում, այդ դեպքերում կատարվում է վիրահատական բուժումը, որի դեպքում հեռացվում է շագանակագեղձը և սերմնաբշտերը ամբողջությամբ։

-Որ դեպքերում է կատարվում հորմոնալ բուժում:

Շագանակագեղձի քաղցկեղի ժամանակ   հորմոնալ բուժումը կիրառվում է այն դեպքում, երբ քաղցկեղը ագրեսիվ բնույթ ունի և առկա է տեղային տարածում կամ մետաստատիկ ախտահարում: Շագանակագեղձի քաղցկեղը հորմոն-կախյալ ուռուցք է, այն սնվում է ամորձիներում արտադրվող արական սեռական հորմոններով: Հորմոնային բուժումն ագրեսիվ քաղցկեղի դեպքում հաճախ լինում է լավագույն լուծումը: Կա հորմոնային բուժման երկու տերբերակ. դեղորքային և վիրահատական՝ ամորձիների հեռացում:

Շագանակագեղձի քաղցկեղի տեղային տարածված դեպքերում կիրառվում է ճառագայթային բուժում, իսկ մետաստազավորման դեպքում հորմոնալ բուժման հետ մեկտեղ կատարվում է քիմիաթերապևտիկ բուժում։

 

Առողջապահական համակարգ մասնագիտական պարբերական

Այս իրականությունը մի քանի տարի առաջ ֆանտաստիկա կթվար նույնիսկ մեր թշնամիների համար. Էդուարդ Շարմազանով«ՅՈՒՆԻՍԵՖ»-ի ներկայացուցիչ Քրիստինե Վայգանդի հետ քննարկել ենք երեխաների հետ կապված խնդիրները, գնահատել առաջնահերթությունները և որոշել դրանց լուծման համատեղ քայլեր իրականացնել. Թագուհի ԹովմասյանԵթե Փաշինյանը Ռոբերտ Քոչարյանի գործողության համար պատժվեր, Ավետիք Չալաբյանի նկատմամբ այդպիսի լկտիություն իրեն թույլ չէր տաՆիկոլի ․․․ իրա մարդն էր, հերոսի ծնողին խփեց, գետնին գցեց․ 30 ոստիկանով չկարացան մեկի ձեռքը բռնենԵրկու դիտարկում Ավետիք Չալաբյանի հոդվածի շուրջԼաչինում հավեսի կամ թալանի համար կտրում են մալուխային գիծը եւ մնում ենք առանց կապի. Արցախի նախագահՊատվիրեք Mastercard Standard և Mastercard Gold և օգտվեք արտոնյալ պայմաններով վարկային գծից«Իշխանությունը պահելու համար ինչ գին ասես՝ կվճարեն». «Փաստ»Ուզում են ավելի մասնագիտանալ մանիպուլյացիայի գործում. «Փաստ»Մեր պահանջն է, որ Նիկոլ Փաշինյանը նստի մեղադրյալի աթոռին. զոհված կամավորականի մայր«Green land». երազանքների էկոբնակավայր` «Good realty» անշարժ գույքի գործակալությունիցԻրենք ինչ արել են, արել են ի օգուտ մեզ. Ալեն Սիմոնյանն՝ ընդդիմադիրների մասինԻրենք նույնիսկ իրենց արածները չեն կարողանում կանխել. Ալեն ՍիմոնյանՈվ գնաց Վարդազարյանի հետ հաց ուտելու, մտածելու է, որ ձայնագրում է. ՍիմոնյանԻնչու՞ են ընդդիմադիր պատգամավորներն աշխատավարձ ստանում. Ալեն ՍիմոնյանBarcamp Yerevan միջոցառման ժամանակ կազմակերպված ծրագրավորման մեր մրցույթի լավագույն մասնակիցը«Խաղաղությունն» ու «ժողովրդավարությունը»՝ դոլարով. «Փաստ»«Անհրաժեշտ է դրսևորել կամային հատկանիշներ, որպեսզի բոլորին ցույց տանք, որ մենք կանք և իրավունք ունենք լինելու». Հակոբ Հակոբյան Ապակե տարաներից, ծաղկամաններից, փայտե կոներից մինչև բիգուդիներ. «Փաստ»Ինչո՞ւ է պաշտոնազրկվել Ապարանի ոստիկանապետը. «Փաստ»Երկու դիտարկում Ավետիք Չալաբյանի հոդվածի շուրջՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 ՀՈՒՆԻՍԻ). Լուսնի առաջին լուսանկարները մոտ տարածությունից. «Փաստ»Ադրբեջանի ողջ օրակարգը իրական խաղաղության հետ կապ չունի. ի՞նչ առաջընթացի մասին է խոսում Լավրովը. «Փաստ»Բագրատաշենի անցակետում բեռնատարների կիլոմետրանոց հերթ էՆոր նախագծով ամսական 3000 դրամ պարգևավճար կստանան. «Փաստ»«Պաշտոնյաներն իրենց տեղում չեն. կառավարությունում պետք է գլուխներն աշխատեցնեն». «Փաստ»44-օրյա պատերազմում անմահացած Կարենի ու Գեւորգի ընտանիքում ծնված «փոքրիկ լույսը»Ամփոփվեցին «լավագույն ֆուտբոլիստ» և «լավագույն մարզիչ» անվանակարգերում քվեարկության արդյունքները. ինչպե՞ս է քվեարկել «Փաստը». «Փաստ»«Հույսը կապում ենք լույսի հետ, որը մի օր երևի կբացվի». Արցախցին միշտ կանգուն է, պատրաստ իր հող ու ջրի համար պայքարել. «Փաստ»Նոր զիջումներով՝ նոր ռումբեր մեր պետականության տակ. «Փաստ»Պաշտոնամանդատացավության մոլուցքն ու նոպաները. «Փաստ»«Իշխանությունը պահելու համար ինչ գին ասես՝ կվճարեն». խոսելով պատերազմի վտանգի մասին՝ այս կերպ շանտաժ է անում բնակչությանը. «Փաստ»Ուզում են ավելի մասնագիտանալ մանիպուլյացիայի գործում. «Փաստ»Ինչո՞ւ է պաշտոնազրկվել Ապարանի ոստիկանապետը. «Փաստ»«Խաղաղությունն» ու «ժողովրդավարությունը»՝ դոլարով. «Փաստ»Հունիսի 29-ը անհայտ կորած ազատամարտիկների հիշատակի օրն է. Թագուհի ԹովմասյանԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ են սպասվում Երևանում և 4 մարզումՆոյեմբերի 9-ի փաստաթղթում կան տեղեր, որտեղ Հայաստանը կարող է իր շահը առաջ տանել. Տիգրան ԱբրահամյանԿանադան Հայաստանում դեսպանություն է բացում. Կանադայի ԱԳ նախարար«Կրկին հերոսածին մայրիկից լույս աշխարհ եկավ տղա». Անուշ ԱբրահամյանՔննարկում Սարյանի անվան պուրակում՝ քննարկում «Դավաճանված Բերձոր. առավել վտանգվող Սյունիք» խորագրով. ուղիղԱնհետացած 8-ամյա տղային գտել են կոյուղու մեջ«Զանգեզուրի միջանցքն» արդեն իրականություն է դառնում. ԱլիևSolarOn-ը 5 տարեկան էՀատուկ հպարտ քաղաքացիների համար. Արթուր ԹովմասյանԱյդ սպառնալիքներով որևէ մեկին քաղաքական պայքարից չեն շեղելու. Գեղամ ՄանուկյանԱնհետ կորածներից շատերը գերության մեջ են․ որոշ դեպքերում զոհվածների մասունքները թաքցվում են․ հայտարարությունԱշխարհի նույնասեռականների համայնքում ներկայացնում է հայ ժողովրդինԱՄՆ-ն ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում նոր համանախագահ է նշանակելՍիրիան ծրագրում է ճանաչել «ԴԺՀ»-ի և «ԼԺՀ»-ի անկախությունը