Երևան, 22.Հունվար.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Գողություն է կատարվել Գյումրիի պոլիկլինիկայում Այսօր ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հարսանիքն է. լուսանկարներ Արտակարգ դեպք՝ Հայաստանում գործող բանտերից մեկում 2,0 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Մեկ տարուց ավելի ՄԻՊ-ը գտնվում է աշխատակազմի լուրջ ճգնաժամի մեջ. Արման Թաթոյան Պուտինն ու Փաշինյանը հեռախոազրույց են ունեցել Մահացել է բրազիլացի երգչուհի Էլզա Սուարեսը Ucom-ը զանգերի սպասարկման նոր կենտրոն կունենա Վանաձորում 6,0 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Զգուշացում՝ Վ․ Ալեքսանյանին ու մյուսներին․ ՄԻՊ-ի վերաբերմունքը «վերբալ մարմնավաճառ» արտահայտությանը (տեսանյութ)


«Շատախոս», «շաղակրատ» բալալայկան. «Փաստ»

Lifestyle

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Բալալայկան բառիս բուն իմաստով ժողովրդական երաժշտական գործիք է և նաև իր անունն է ստացել ժողովրդի կողմից: Այդ գործիքը հազվադեպ կոչում են նաև այլ կերպ՝ բալաբայկա, որը առավել բնորոշ է Ռուսաստանի հարավին, Բելառուսին և Ուկրաինային: Ենթադրվում է, որ «բալալայկա» անվանումը գալիս է «շատախոսել», «շաղակրատել» բառերից, որի իմաստը մոտավորապես հետևյալն է՝ «պարապ խոսակցություն» կամ «անիմաստ բանի մասին զրուցել» (болтать, балакать, балабонить, балаболить): Բալալայկայի հնչյունները ասոցացվել են հենց լարերի անիմաստ տատանումների հետ: Մեկ այլ վարկածի համաձայն, «բալալայկա» անվանումը գալիս է թաթարերեն (նաև հայերենում օգտագործվող) «բալա» բառից, որը նշանակում է «երեխա»:

Բայց միանգամայն հնարավոր է, որ «շատախոսել», «շաղակրատել» բառերը ևս առաջացել են այդ բառից, քանի որ դրանք բնորոշ են երեխաներին: Բավականին տարօրինակ է, բայց պատմությունը պահպանել է շատ քիչ հիշատակումներ բալալայկայի ստեղծման մասին: Եղած տեղեկություններն էլ անհասկանալի են և հաճախ հակասական: Իսկ ահա դոմրա երաժշտական գործիքի մասին հիշատակումները շատ ավելին են: Այդ երաժշտական գործիքը համարվում է բալալայկայի նախատիպը: Այնուամենայնիվ, կա վարկած, որ բալալայկան և դոմրան գոյություն են ունեցել միաժամանակ՝ իրարից անկախ: Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ դոմրաներով նվագել են թափառական երաժիշտները, իսկ բալալայկան միշտ էլ եղել է բացառապես ժողովրդական գործիք: Թափառական երաժիշտների անհետացումով անհետացել է նաև դոմրան, իսկ բալալայկան մնացել է: Բացի այդ, կա ևս մեկ ենթադրություն, որ դոմրան ժամանակի ընթացքում պարզապես վերանվանվել է բալալայկայի:

Գուցե դա պայմանավորված է նրանով, որ պատմության որոշակի ժամանակահատվածներում դոմրայի նկատմամբ վերաբերմունքը տարբեր է եղել՝ մի թագավոր սիրել է այդ գործիքի հնչյունները, մյուսը՝ ընդհակառակը, և ավելին՝ անգամ հետապնդել է դրանց վրա նվագողներին: Բալալայկայի ստեղծման պատմության ավելի պարզ հիշատակումներ հանդիպում են Պետրոս Մեծի գահակալության փաստաթղթերում, օրինակ՝ 1714 թվականի «Գրանցամատյանում»: 18րդ դարից սկսած բալալայկան աստիճանաբար սկսել է նվաճել սլավոնական ժողովուրդների սերը և ժամանակի ընթացքում ճանաչվել որպես ազգային գործիք՝ դառնալով ռուս ժողովրդի խորհրդանիշ: Սկզբնապես գործիքը ունեցել է կլոր ձև, շատ երկար գրիֆ, որը գերազանցել է մարմնի երկարությունը չորս անգամ, և մետաղից պատրաստված երկու լար, ինչը այդ գործիքի հնչյունները դարձնում էր հնչեղ և, միևնույն ժամանակ, փափուկ:

Ժամանակի ընթացքում բալալայկայի կլոր մարմինը վերափոխվել է եռանկյունու, ավելացվել է ևս մեկ լար և կրճատվել է գրիֆի երկարությունը: Սխալ է ենթադրել, որ ներկայումս երաժիշտները մոռացել են բալալայկայի մասին: Իհարկե, այն հիմա այնքան տարածված չէ, ինչպես նախկինում, այդուամենայնիվ, բալալայկան դեռ պահանջարկ ունի ժամանակակից արհեստավարժ երաժիշտների շրջանում: Ներկայումս բալալայկան զգալիորեն բարելավվել է որպես երաժշտական գործիք, որը թույլ է տալիս այդ գործիքով նոր հնչյուններ արձակել: Երաժիշտները, որոնք վարպետորեն բալալայկա են նվագում, կոչվում են բալալայկիստներ: Նրանց հմտությունների շնորհիվ հնչում են ոչ միայն ականջներին ծանոթ ռուս ժողովրդական մեղեդիները, այլ նաև արտասահմանյան դասականների և ժամանակակից երաժիշտների ստեղծագործությունների թեմաներով տարատեսակ մշակումներ:

Մինչ օրս գրվել են բալալայկայով կատարման համար նախատեսված տարբեր երաժշտական գործեր՝ սոնետներ, սյուիտներ և այլն: Ներկայումս բալալայկիստների վերապատրաստման ծրագրերը Ռուսաստանում ստանում են աջակցություն պետական մակարդակով: Երկրի գրեթե բոլոր մանկական երաժշտական դպրոցներում կան բալալայկայի դասարաններ, որտեղ ուսումնասիրության ժամանակահատվածը տատանվում է 5-ից 7 տարի: Հայտնի բալալայկիստների շարքում են Վասիլի Անդրեևը, Դմիտրի Կալինինը, Սեմեն Նալիմովը, Բորիս Տրոյանովսկին և շատ ուրիշներ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Գողություն է կատարվել Գյումրիի պոլիկլինիկայում Այսօր ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հարսանիքն է. լուսանկարներԱրտակարգ դեպք՝ Հայաստանում գործող բանտերից մեկում 2,0 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Մեկ տարուց ավելի ՄԻՊ-ը գտնվում է աշխատակազմի լուրջ ճգնաժամի մեջ. Արման Թաթոյան Պուտինն ու Փաշինյանը հեռախոազրույց են ունեցել Մահացել է բրազիլացի երգչուհի Էլզա Սուարեսը Ucom-ը զանգերի սպասարկման նոր կենտրոն կունենա Վանաձորում 6,0 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Զգուշացում՝ Վ․ Ալեքսանյանին ու մյուսներին․ ՄԻՊ-ի վերաբերմունքը «վերբալ մարմնավաճառ» արտահայտությանը (տեսանյութ) Ռուսաստանում հանցագործը սպանել է տան անդամներին, այդ թվում՝ երեխայի Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Տարադրամի փոխարժեքը աճել է․ ԿԲ Արցախում կորոնավիրուսի 9 նոր դեպք է գրանցվել․ ստացիոնար բուժում է ստանում 35 վարակակիր ՄԻՊ Արման Թաթոյանի ասուլիսը. ուղիղԳույնզգույն կոնֆետներ՝ նույնիսկ տիեզերագնացների համար. «Փաստ»«Եռաբլուր» այցելելու նպատակով հունվարի 28-ին Ստեփանակերտից ավտոբուսներ կմեկնեն Արդարադատության նորանշանակ փոխնախարար Արփինե Սարգսյանի կենսագրությունը Արփինե Սարգսյանը նշանակվել է արդարադատության նախարարի տեղակալ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (22 ՀՈՒՆՎԱՐԻ). Կրկժանի ազատագրում, «արյունոտ կիրակի», մահափորձ Բրեժնևի նկատմամբ. «Փաստ»Լույս չի լինի Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 940 նոր դեպքԱռնոլդ Շվարցենեգերը վթարի է ենթարկվել (ֆոտո) Ի՞նչ «էթնիկ խճանկարի» վերականգնման մասին է խոսում Ադրբեջանը. «Փաստ»Արցախի Սղնախ գյուղն է, որը Նիկոլի շնորհիվ գտնվում է Ադրբեջանի «զինված ուժերի» վերահսկողության ներքո. Արտակ Զաքարյան Ճարտար քաղաքում տեղի ունեցած ավտովթարից չորս երեխա է վնասվածք ստացելԹաթոյանն ասել էր «եկած», ինքն ասեց «ելած». Ռոբերտ Հայրապետյան Նախապայմաններ չառաջադրելու թեզը յուրօրինակ խաբեություն է. սկսված բանակցությունների համատեքստում կան բազմաթիվ հակասություններ. «Փաստ» Կարմիր խաչը ամենագնաց մեքենայով չի կարողացել հունվարի 20-ին սնունդ ու հիգիենիկ պարագաներ հասցնել Բարձրավան․ ՄԻՊ Թուրքիան պատրաստ էր զորք մտցնել Հայաստան, եթե Փաշինյանին վտանգ սպառնար Հայաստանում արձանագրվել է բոտուլիզմի դեպք Վերականգնել Բգավորի եկեղեցին. մեկնարկը տրվում է եկեղեցի տանող ճանապարհի կառուցումից. «Փաստ»Մահացել է Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ, միջազգային կարգի մրցավար Սամվել Հարությունյանը Ռուսաստան-Արևմուտք նոր դիմակայության պայմաններում հայտարարվեց Չինաստանի, Ռուսաստանի և Իրանի համատեղ զորավարժությունների մասին. Տիգրան Աբրահամյան «Այսօր ընթերցողը շատ է կարդում, ուղղակի փոխվել են ընթերցման մեթոդները». «Փաստ»Հունվարի 22-ից ուժի մեջ են մտնում նոր սահմանափակումները Տեր Խոսրով քահանան Տիկ-Տոկ-ում մինչև 300 հազար դիտում ունիԳորիս-Սիսիան ճանապարհին բուք է. Ապարանում, Արագածում, Տիգրնաշենի ոլորաններում մերկասառույց է Ինչո՞ւ է Սփյուռքն սկսել «մաշվել ու գունաթափվել, անտարբերանալ, հուսախաբ լինել». «Փաստ»Մոուրինյո․ Մեր նախագիծը դանդաղ է առաջ շարժվում «Սահմանադրական փոփոխությունների գործընթացը կապված է «խաղաղության համաձայնագիր» ստորագրելու ու այն վավերացնելու հետ». «Փաստ»Օդի ջերմաստիճանը կնվազի ևս 6-8 աստիճանով«Տպավորություն է, որ նպատակը հնարավորինս վնասելն է». «Փաստ»Թանկ սերմացուն և դառն իրականությունը. «Փաստ»SOCAR ընկերությունը գործարանը գնելու բանակցություններ է վարումԱռողջապահական տեսանկյունից իմաստ ունի՞ հունիսը «տեղափոխել» հունվար. «Փաստ»Պարտվածների «հաղթանակը» սեփական ժողովրդի նկատմամբ. «Փաստ»ԶՊՄԿ նոր ղեկավարությունը` ՔՊ քարոզի՞չ. «Փաստ»Հայաստան-Թուրքիա փակ/բաց սահման. զրույց տնտեսագետ Նաիրի Սարգսյանի հետԱդրբեջանն արգելել է բժշկական ուղղաթիռի ժամանումը Երևանից Ստեփանակերտ՝ ողնաշարի կոտրվածք ստացած երեխային․․․