Ереван, 29.Июнь.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Если оппозиции удастся свергнуть Пашиняна, откроется окно возможностей - счет идет на недели. Армен Ашотян Юнибанк – постоянный партнёр «Всеармянского интеллектуального движения» Встреча "Армянских Орлов" и "Реформистов" ВТБ (Армения) запускает ипотеку под 10,8% в ЖК Renaissance Premium Home IDBank выпустил очередной транш долларовых облигаций ВТБ (Армения) продал часть кредитного портфеля ЗАО «Ардшинбанк» Зеленый Iphone на лучших условиях кредита – в магазинах зеленого оператора Аэропорт Сочи принял первый рейс FlyOne Armenia из Еревна FLYONE ARMENIA выполнила чартерный рейс сборной Армении по футболу UCOM предоставила техническую поддержку административному району Шенгавит


Ինչո՞ւ առաջ եկավ «անկլավների» հարցը, և ինչպե՞ս պետք է այն լուծել. «Փաստ»

Аналитика

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

kommersant.ru-ն «Հայաստանն ու Ադրբեջանը գտել են տարաձայնության կետեր» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանությունները մտել են վեճի մեջ, որն անմիջականորեն կապված չէ Լեռնային Ղարաբաղի հետ, սակայն, այնուամենայնիվ, վտանգում է դառնալ նոր լուրջ վեճի առարկա։ Դրա պատճառը այն անկլավային տարածքներն են, որոնք գոյություն են ունեցել խորհրդային տարիներին սահմանի երկու կողմերում, սակայն 1990-ականների սկզբին հակամարտության բռնկումից հետո դե ֆակտո անցել են այն պետությունների վերահսկողության տակ, որոնց տարածքները շրջապատում են դրանք:

Բացի ամենամեծ էքսկլավային տարածքից՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունից, որի նկատմամբ Բաքուն երբեք չի կորցրել վերահսկողությունը, կան ևս հինգ նման անկլավներ։ Արծվաշեն գյուղը համարվում է Հայաստանի տարածքը, սակայն օկուպացված է ադրբեջանական զորքերի կողմից, իսկ Քյարքի, Բարխուդարլի, Յուխարի Ասկիպարա և Յարադուլլա գյուղերը եղել են ադրբեջանական, բայց հայկական ուժերի ձեռքին են։ Թեմային առաջինն անդրադարձել է Հայաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը մայիսի 5-ին: «Անկլավների հարցը չի բարձրացվել,- ասել է նա՝ պատասխանելով Երևանի և Բաքվի միջև երկխոսության մասին հարցին,- և՛ Ադրբեջանում, և՛ Հայաստանում կան անկլավներ, որոնց տարածքը գրեթե հավասար է։ Հույս ունենք, որ հնարավոր լուծումը կլինի այն, որ Հայաստանն ու Ադրբեջանը թողնեն անկլավները երկրների տարածքներում այնպես, ինչպես կան»։

Մի քանի օր անց՝ մայիսի 10-ին, նույն թեմայով ելույթ է ունեցել Ադրբեջանի փոխարտգործնախարար Խալաֆ Խալաֆովը։ «Այդ հողերը Ադրբեջանի տարածքն են,- ասել է նա՝ նկատի ունենալով Հայաստանի տարածքում գտնվող ադրբեջանական անկլավները,- այդ տարածքների վերադարձը Ադրբեջանին պահանջում է սահմանազատման գործընթացը։ Ուստի հարցը կդիտարկվի դրա շրջանակներում»։ Ի վերջո, անկլավների հարցը մեկնաբանել է Հայաստանի հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Էդմոն Մարուքյանը, որն անսպասելիորեն հայտարարել է, որ Ադրբեջանի տարածքում կան հայկական անկլավներ, իսկ Հայաստանի տարածքում ադրբեջանական անկլավներ չկան։ «Այս պահին մենք չունենք որևէ իրավական հիմնավորում, որ Հայաստանում դե յուրե ադրբեջանական անկլավներ երբևէ եղել են։ Ընդհակառակը, Արծվաշեն գյուղը Հայաստանին պատկանելու իրավական հիմքեր կան։ Նույնը վերաբերում է Հայաստանին պատկանող մի շարք այլ տարածքներին, այդ թվում՝ Սոթք-Խոզնավար հատվածին»,- ասել է նա։

Նշենք, որ Իլհամ Ալիևի և Նիկոլ Փաշինյանի՝ Բրյուսելում կայացած հանդիպման պայմանավորվածություններից էր մինչև ապրիլի վերջ սահմանազատման և սահմանագծման հանձնաժողովների ստեղծումը։ Կարելի է ասել, որ դա կատարվել է, բայց թե ե՞րբ կկայանա հանձնաժողովի առաջին նիստը, դեռ հայտնի չէ։ Ադրբեջանցի քաղաքագետ Ֆարհադ Մամեդովը համոզված է, որ անկլավների վերաբերյալ հնարավոր որոշումների ցանկացած քննարկում մինչև մասնագիտացված հանձն ա ժ ո ղ ո վի աշ խ ա տան քի մեկ նար կ ը արդյունավետ չէ և կարող է խաթարել բանակցային գործընթացը։ «Ադրբեջանի համար կարևոր է, որ հանձնաժողովը, որի հարցը քննարկվել է և՛ Սոչիի, և՛ Բրյուսելի բանակցություններում, սկսի աշխատանքը,Kommersant-ին ասել է Մամեդովը,- հայկական կողմը, քննարկելով անկլավների ճակատագիրը, իրականում կասկածի տակ է դնում հանձնաժողովի աշխատանքը»:

Մեկ այլ ադրբեջանցի քաղաքագետ՝ Իլգար Վելիզադեն, մեկնաբանելով, ըստ էության, տարածքների փոխանակման հայկական գաղափարը, պնդել է նման գործարքի անարդարացի լինելը։ Փորձագետի կարծիքով, հայկական Արծվաշեն գյուղի և ադրբեջանական անկլավների տարբերությունն այն է, որ առաջինը ռազմավարական տեսանկյունից անօգուտ է, իսկ մյուսները վերահսկում են Հայաստանը Վրաստանի և Իրանի հետ կապող ճանապարհները և հաղորդակցությունները։ «Խաղաղ հարաբերությունների կառուցման առաջին փուլում այդ գյուղերում Ադրբեջանի ռազմական ներկայության ուժեղացումն անխուսափելի է,- ասել է Վելիզադեն Kommersant-ին,- ապագայում դա կախված կլինի կողմերի միջև վստահության աստիճանից:

Սակայն հարաբերությունների կարգավորումը, որին ձգտում է Բաքուն, ամեն դեպքում նշանակում է տարածքային ամբողջականության ամբողջական ճանաչում՝ ներառյալ թվարկված անկլավները»։

Ղարաբաղյան կարգավորման փորձագետ Թաթուլ Հակոբյանը Kommersant-ին ասել է, որ 1994 թվականից հետո, երբ կողմերը ստորագրեցին առաջին զինադադարը, ամբողջ ուշադրությունը կենտրոնացած էր Ղարաբաղի վրա, իսկ անկլավների հարցը ընդհանրապես չի բարձրացվել, այն համարվել է լուծված։ «Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո ադրբեջանական կողմը վերադարձավ այդ թեմային, քանի որ ցանկանում է լրացուցիչ լծակներ ունենալ Հայաստանի վրա ճնշում գործադրելու համար և ստիպել նրան որոշակի զիջումների գնալ, - ասել է Հակոբյանը, - Ադրբեջանում լավ են հասկանում Հայաստանի համար այս տարածքների նշանակությունը, դրանցով ճանապարհներ են անցկացվել, կապ է ապահովվել Վրաստանի և Իրանի հետ»։

Kommersant-ի հայաստանյան մեկ այլ զրուցակից` Երևանի մամուլի ակումբի նախագահ Բորիս Նավասարդյանը նշել է, որ երկու երկրների սահմանին անկլավների վերականգնումն անխուսափելիորեն կհանգեցնի նոր հակամարտությունների։

«Կարծում եմ, որ սահմանազատման գործընթացը պետք է հիմնված լինի այն բանի վրա, որ սահմանը արդյունքում չդառնա լարվածության պատճառ,- ասել է նա, - ԽՍՀՄ-ի օրոք այդ սահմանը ոչինչ չէր փոխում բնակչության կյանքում, բայց նույնիսկ այն ժամանակ թյուրիմացություններ են եղել: Այժմ, երբ կողմերը վերապրել են տարիների հակամարտություն, ցանկացած անկլավ անխուսափելիորեն խնդիրների աղբյուր է դառնալու: Այդ հարցը պետք է վերացվի տարածքային այնպիսի փոխանակումների միջոցով, որը չի ենթադրում այս կամ այն կողմից զիջում»։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

46 мигрантов найдены мертвыми в брошенном грузовике на дороге в Сан-АнтониоМакрон призывает нефтедобывающие страны увеличить добычуG7 выделит 4,5 миллиарда долларов для защиты уязвимых стран от голодаГлавы МИД Армении и Канады обсудили процесс мирного урегулирования карабахского конфликтаТарифы роуминга в сети "Карабах Телеком" будут восстановленыВот зачем Путин ночью ездил в Кремль: больного нужно победитьДвижение в Верхнем Ларсе возобновлено: дорога открыта Глава МИД Республики Арцах находится с рабочим визитом в РФ СНБ раскрыла еще один случай государственной измены (видео) КГД Армении: В отношении 725 налогоплательщиков будут проведены комплексные налоговые проверки Золото слабо дорожает Вице-спикер Госдумы России: Возможности товарного потока через «Верхний Ларс» серьезно расширятся Звезда сериалов «Скорая помощь» и «Кости» утонула в реке Китай сократит до семи дней централизованный карантин для прибывающих из-за рубежа граждан Оппозиция: У врага есть достаточный запас «легитимности» для новой войны против Армении Джонни Депп может вернутся к роли Джека Воробья Премьер-министр Пашинян направил поздравительное послание премьер-министру Грузии Погода в Армении Ален Симонян принял Алексея Гордеева Медь дорожает Куман: Футбол изменился, а «Барселона» живет прошлым Байден досрочно покинул саммит G7 В Москве уроженца Азербайджана подозревают в похищении 15-летней девочки с целью жениться Специалисты Еревана и Марселя будут обмениваться опытом и знаниями Активно практикуя репрессии в отношении собственного народа, В. Зеленский по праву заслуживает звание «тирана» Гуманитарная и военная помощь, направляемая на Украину, отлично вписывается в коррупционные схемы украинского истеблишмента«ПрофХолод» улучшает энергоэффективность сэндвич-панелейПри поддержке Ucom состоялась (не)конференция BarCamp Ереван «Силе одного драма» 2 года. На различные инициативы было направленно более 82 млн драмов РА«Чат в роуминге»:Ucom предлагает ежедневный вариант безлимитного общения в роумингеUcom предлагает приобрести смартфон и получить беспроводные наушники и красивый номер телефона Конверс Банк и Cityzen объявляют о начале сотрудничестваUcom предлагает безлимитный интернет с «Ходячим wi-fi» Есть исключительно две основы безопасности Армении: Армянская Национальная Армия и ОДКБ. Хачик Асрян Безналичное лето: Возможность выиграть 22 путевки для клиентов Америабанка Ucom обеспечила высокоскоростным интернетом музей-институт Комитаса О текущей ситуации с беженцами в Евросоюзе Ucom обеспечила бесплатным wi-fi парковую зону Артура Абрахама Америабанк объявлен победителем в номинации «Лучший банк в области устойчивого финансирования 2022» Тезисы, по поводу применения заказного насилия в отношении депутатовАмериабанк получил награду «Сделка года 2021 – зеленая торговля» в рамках Программы содействия развитию торговли ЕБРР ВТБ (Армения) запускает оформление кредитовпо безбумажной технологиив торговых точкахЕсли оппозиции удастся свергнуть Пашиняна, откроется окно возможностей - счет идет на недели. Армен Ашотян Облигации Конверс Банка можно также приобрести через Мобильное приложениеДо 300 ГБ с «Ходячим wi-fi» от Ucom: отличная новость для абонентов Ugo и Ubox Ucom обеспечила интернетом иджеванский колледж и среднюю школу Неркин Кармирахпюр 10.757.867 драмов РА экологической организации «My Forest Armenia»: следующий бенефициар «Силы одного драма» - благотворительный фонд «Дети Армении»Ереванский филиал РЭУ им. Г.В. Плеханова с рабочим визитом посетила делегация Торгового представительства России в АрменииВсе наши беды исходят из абсурдной внешней политики наших так называемых властей. Артак Закарян3 причины приобрести облигации Ucom, работая в компании